Azərbaycan dili 🇦🇿 |
Rus dili 🇷🇺

Language Switcher Azərbaycanca 🇦🇿 | Русский 🇷🇺

Nəşr edilmişdir 11/18/2026

Paylaşın

HƏR ŞEYDƏN

Bəzi dəniz canlıları zamana qarşı yaşamağı öyrənib

Dəniz canlıları, Dəniz

Dənizin dərinliklərində elə canlılar yaşayır ki, onların həyat ritmi insanın zaman anlayışını dəyişə bilər. Bizim üçün sürətlə keçən illər bu canlılar üçün sanki daha yavaş axır. Onlar enerjilərini qənaətlə istifadə edir, maddələr mübadiləsini minimuma endirir və bəzən yüzilliklər boyu həyatlarını davam etdirirlər.

Baki-baku.az xəbər verir ki, bunun əsas səbəblərindən biri soyuq və qida baxımından kasad dərin okean mühitidir. Belə şəraitdə yaşayan bəzi canlıların maddələr mübadiləsi olduqca yavaş gedir. Nəticədə onların böyüməsi, inkişafı və enerji sərfiyyatı da fərqli olur.

Məsələn, Qrenlandiya köpəkbalığı dünyanın ən uzunömürlü onurğalılarından biri hesab edilir. Alimlərin hesablamalarına görə, bu köpəkbalıqlarının ömrü 400 ilə çata, hətta bəzi fərdlər daha uzun yaşaya bilər. Onlar çox yavaş böyüyür və cinsi yetkinliyə təxminən 150 yaşında çatırlar. Təsəvvür edin, bu canlı dünyaya gələndə baş verən tarixi hadisələrin bir çoxu onun həyatı boyunca artıq tarixə çevrilib.

Daha bir maraqlı nümunə dəniz dibində yaşayan qara mərcanlardır. Bəzi qara mərcan koloniyalarının yaşının 4 min ildən çox olduğu müəyyən edilib. Bu o deməkdir ki, həmin canlılar insan sivilizasiyasının bir çox mərhələsinə şahidlik edəcək qədər uzun müddətdir okeanın dərinliklərində yaşayırlar.

Dəniz canlılarının uzunömürlülüyü bununla da bitmir. Məsələn, okeanların soyuq sularında yaşayan okean quahoqu adlı ikitaylı molyuskların bəziləri 500 ildən çox yaşaya bilir. Onların arasında yaşı 500 ildən artıq olduğu müəyyən edilmiş məşhur bir fərd də olub. Alimlər bu canlıların qabıqlarındakı böyümə halqalarını araşdıraraq yaşlarını müəyyənləşdirirlər.

Bəs bu canlılar necə bu qədər uzun yaşayırlar? Bunun dəqiq cavabı yoxdur. Soyuq mühit, yavaş metabolizm, hüceyrələrin zədələnməsinə qarşı müdafiə mexanizmləri və bəzi növlərdə aşağı enerji tələbatı mühüm rol oynayır. Lakin uzunömürlülüyün bütün sirləri hələ də tam açılmayıb.

Maraqlıdır ki, dənizin dərinliklərində zaman bizim düşündüyümüz kimi hərəkət etməsə də, həyat öz ritmini davam etdirir. İnsan bir neçə onillik ərzində qocaldığı halda, bəzi dəniz canlıları eyni müddətdə həyatlarının yalnız kiçik bir hissəsini yaşayırlar. Bəlkə də okeanın ən böyük sirlərindən biri məhz budur: təbiət bəzi canlılara zamanı tələsmədən yaşamağın yolunu öyrədib.

Bənzər Xəbərlər

Bir cavab yazın

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir. Gərəkli sahələr * ilə işarələnmişdir

Tacikistan və Azərbaycan ətraf mühitin mühafizəsi sahəsində əməkdaşlığı genişləndirmək, o cümlədən 2027–2028-ci illər üçün birgə proqram hazırlamaq niyyətindədir.

Ən son

GÜNDƏM

Bu barədə Baki-baku.az-a Müdafiə Nazirliyindən məlumat verilib.

GÜNDƏM

Bu barədə Baki-baku.az-a Müdafiə Nazirliyindən məlumat verilib.
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors
Facebook
X (Twitter)
LinkedIn
Email

Пришлите нам статью

Məqalənizi göndərin