Son illər Bakının mərkəzi küçə və prospektlərində skuter və velosiped zolaqları getdikcə daha çox görünür. Bu zolaqlar təkcə yol nişanı deyil, şəhərin nəqliyyat anlayışının dəyişdiyini göstərir: daha az sıxlıq, daha təmiz hava və daha hərəkətli həyat tərzi. Məqsəd üç sözlə ifadə olunur: sıxlığı azaltmaq, ətraf mühiti qorumaq, fiziki fəallığı artırmaq. Azərbaycan Yerüstü Nəqliyyat Agentliyi (AYNA) mikromobillik şəbəkəsinin genişləndirilməsini əsas fəaliyyət istiqamətlərindən biri kimi təqdim edir.
Nəticələr də görünür. Zolaqların əhatə dairəsi böyüdükcə mikromobillik vasitələrindən istifadə edənlərin sayı artır. Səbəb sadədir: ayrıca zolaqda insanlar özlərini daha təhlükəsiz hiss edir və məqsədlərinə vaxtında çatırlar.
Baki-baku.az xəbər verir ki, lakin mənzərənin başqa tərəfi də var. Zolaqların çəkildiyi ərazilərdə belə bəzən velosiped və skuterlərin piyada səkisi ilə sürüldüyü müşahidə olunur. Bu isə həm piyadaların rahatlığını pozur, həm də qəza riski yaradır. Yəni infrastruktur tək başına kifayət etmir, ona uyğun vərdiş və mədəniyyət də lazımdır.
Məsələyə münasibət bildirən AYNA bu istiqamətdə maarifləndirici tədbirlərin həyata keçirildiyini bildirib:
“2025-ci ilin sentyabrından etibarən məktəb və universitetlərdə mütəmadi görüşlər keçirilir. Şagird və tələbələrə təhlükəsiz istifadə qaydaları və yol hərəkəti təhlükəsizliyi barədə məlumat verilir.
Mikromobillik operatorlarının iştirakı ilə praktiki təlimlər təşkil olunur. İştirakçılar düzgün istifadə bacarıqlarını öyrənir və suallarına cavab alırlar”.
Qeyd olunub ki, tədbirlər həm dövlət, həm də özəl təhsil müəssisələrini əhatə edir. Velosiped yürüşləri, federasiyalarla əməkdaşlıq, KİV-lərdə və sosial şəbəkələrdə yayılan məlumatlar da kampaniyanın tərkib hissəsidir.
İstifadəçilərin sayı artdıqca təhlükəsizlik əsas prioritetə çevrilir. AYNA skuter istifadəçilərini bir sıra qaydalara əməl etməyə çağırır:
“Əvvəlcə nəqliyyat vasitəsinin texniki sazlığı yoxlanılmalıdır. Əyləc sisteminə, təkərlərə, işıqlandırmaya, sükana və batareya səviyyəsinə baxılmalıdır. Skuterə təkbaşına minilməlidir. Çünki iki nəfər tarazlığı pozur və qəza riskini artırır.
Sükanı iki əllə tutmaq, riskli manevrlər etməmək, yarışmamaq mühüm şərtdir. Bu, təkcə həmin nəqliyyat vasitələrini idarə edənlər üçün deyil, digər yol iştirakçıları üçün də təhlükədir.
Zolaq olmadığı təqdirdə yolun sağ tərəfi ilə getmək, piyada keçidinə çatanda skuterdən enmək və yolu piyada kimi keçmək lazımdır”.
Agentlikdən bildirilib ki, yol nişanlarına, nişanlanma xətlərinə və işıqforun siqnalların da əməl etmək vacibdir:
“Yüksək səslə musiqi dinləmək diqqəti yayındırır və ətrafdakı siqnalları eşitməyə mane olur.
Qanunvericiliyə görə, kiçik elektrik nəqliyyat vasitələrini idarə edənlər yol hərəkəti qaydalarını pozduqda cərimə olunurlar”.
Mikromobillik zolaqları şəhərin gələcəyinə yatırımdır, amma onun faydası həm infrastrukturdan, həm də istifadəçilərin davranışından asılıdır. Zolaq çəkmək işin yarısıdır, o biri yarısı isə hər birimizin o zolaqda, yaxud piyada kimi səkidə necə davranmağımızdır. Skuter zolaqda, piyada səkidə olanda hamı qazanır.
