2020-ci il oktyabrın 11-də gecə saatlarında Gəncənin yaşayış məhəllələrinə endirilən raket zərbələri dinc sakinlərin həyatına son qoydu, şəhərin küçələrində dağıntılar və sağalmaz xatirələr buraxdı.
Vətən müharibəsi Azərbaycanın şəhər və kəndlərinin azadlığı uğrunda mübarizə ilə yanaşı, dinc əhalinin ağır sınaqlarla üzləşdiyi bir dövr kimi də yadda qaldı. Həmin günlərdə Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin Azərbaycanın yaşayış məntəqələrinə hücumları nəticəsində mülki insanlar həyatını itirdi, evlər dağıldı, ailələr doğmalarını itirməyin ağrısını yaşadı. Bu faciələrin ən ağır səhifələrindən biri də Gəncənin raket atəşinə tutulması idi.
Bu gün Gəncənin növbəti raket hücumuna məruz qalmasından altı il ötür.
Humanitar atəşkəsin ilk günündə törədilən hücum
2020-ci il oktyabrın 10-da Azərbaycan və Ermənistan arasında humanitar atəşkəs barədə razılıq əldə olunsa da, bu razılaşma mülki əhalinin təhlükəsizliyini təmin etmədi. Oktyabrın 11-də, gecə saat 02:00 radələrində Azərbaycanın ikinci böyük şəhəri olan Gəncənin mərkəzi ballistik raket hücumuna məruz qaldı.
Dinc sakinlərin yaşadığı çoxmənzilli binaların hədəfə alınması ağır faciəyə səbəb oldu. Hücum nəticəsində 9 nəfər həlak oldu, onların arasında dörd qadın da var idi. Daha 35 nəfər yaralandı. Sonradan yaralılardan biri xəstəxanada vəfat etdi.
Partlayışın gücü yaşayış binalarına və ətrafdakı mülki obyektlərə ciddi ziyan vurdu. Onlarla insanın yaşadığı mənzillər dağıntılara məruz qaldı, insanların gündəlik həyatını davam etdirdiyi məkanlar bir anda faciə yerinə çevrildi.
Həmin gecə Gəncədə 10-dan çox çoxmənzilli binaya, eləcə də 100-dən artıq müxtəlif təyinatlı obyektə zərər dəydi. Şəhərə raket hücumu Fövqəladə Hallar Nazirliyinin müşahidə kamerası tərəfindən də qeydə alındı.
Gəncə müharibənin ağır zərbələri altında
Gəncənin raket atəşinə tutulması bir dəfə ilə məhdudlaşmadı. İkinci Qarabağ müharibəsi dövründə Ermənistan Silahlı Qüvvələri şəhərə oktyabrın 4-də, 5-də, 8-də, 11-də və 17-də olmaqla, ümumilikdə beş dəfə raket və ağır artilleriya ilə hücum etdi.
Bu hücumlar nəticəsində Gəncədə 26 nəfər həlak oldu, 175 nəfər yaralandı. Şəhərin mülki infrastrukturuna, nəqliyyat vasitələrinə, yaşayış və qeyri-yaşayış obyektlərinə ciddi ziyan dəydi.
Gəncəyə endirilən zərbələr müharibənin yalnız cəbhə xəttində getmədiyini, dinc insanların da onun ağır nəticələri ilə üzləşdiyini göstərirdi. Yaşayış binalarının dağıntıları altında qalan insanların xilas edilməsi, yaralıların xəstəxanalara çatdırılması və zərərçəkənlərə yardım göstərilməsi həmin günlərin ağrılı mənzərələrindən idi.
Şəhərin atəşə tutulması ilə bağlı Azərbaycanın Baş Prokurorluğunda Cinayət Məcəlləsinin müvafiq maddələri üzrə cinayət işi başlanıldı.
Mülki əhalinin itkiləri ilə yadda qalan müharibə
İkinci Qarabağ müharibəsi dövründə Ermənistanın hərbi təcavüzü nəticəsində Azərbaycanda mülki əhali arasında ağır itkilər qeydə alındı.
Təqdim olunan məlumatlara əsasən, müharibə zamanı 12-si uşaq, 27-si qadın olmaqla, 93 mülki şəxs həlak oldu, 454 nəfər yaralandı. Ümumilikdə 12 292 yaşayış və qeyri-yaşayış sahəsinə, 288 nəqliyyat vasitəsinə ziyan dəydi, 1 018 fermer təsərrüfatı üzrə zərər faktı aşkarlandı.
Bu rəqəmlərin hər birinin arxasında bir insan taleyi, yarımçıq qalan arzular, doğmalarını itirən ailələr və həyatını yenidən qurmağa məcbur olan insanlar dayanır.
Unudulmayan tarix, unudulmayan qurbanlar
Gəncənin raket hücumlarına məruz qaldığı günlər şəhərin yaddaşında dərin iz buraxdı. Oktyabrın 11-i isə dinc sakinlərin yaşadığı binaların ballistik raketlərlə vurulmasının, insanların öz evlərində təhlükə ilə üzləşməsinin ağrılı xatirəsi kimi yaşayır.
Altı il keçsə də, həmin gecənin faciəsi həyatını itirənlərin ailələri üçün zamanla ölçülə bilməyən bir itkidir. Gəncənin yaşadığı bu sınaqlar müharibə dövründə mülki əhalinin müdafiəsinin, beynəlxalq humanitar hüquqa əməl edilməsinin və insan həyatının qorunmasının nə qədər vacib olduğunu bir daha xatırladır.
Gəncənin qanlı gecəsi Azərbaycanın müasir tarixində faciəvi səhifələrdən biri kimi qalır. Həmin hücumların qurbanlarının xatirəsi isə dinc insanların həyatına və təhlükəsizliyinə qarşı yönələn zorakılığın unudulmamasının vacibliyini xatırladır.
