Bakıda yaz dəyişkən havası ilə sevindirərkən, planetin bəzi guşələrində yağış artıq müvəqqəti hal deyil, gündəlik həyatın bir hissəsinə çevrilib. Elə bölgələr var ki, yağıntılar demək olar hər gün düşür, quraq günlər isə nadir hallara çevrilir.
Meteoroloqlar bunu tropik iqlimin, dağ relyefinin və okeanın təsirinin birləşməsi ilə izah edirlər. Məhz bu amillər bəzi əraziləri həqiqi “yağış tələsinə” çevirir — burada səma həftələrlə, bəzən isə aylarla fasilə vermir.
Dünyanın ən yağışlı ölkələrindən biri Kolumbiya hesab olunur. Sakit okean sahilində yerləşən Buenaventura liman şəhərində yağıntılar ildə orta hesabla 258 gün müşahidə olunur. Daha rütubətli sayılan Tutunendo və Kibdo şəhərlərində isə demək olar hər gün yağış yağır və illik yağıntının miqdarı 10 min millimetrdən çoxdur.
Bunun səbəbi Çoko regionunun unikal iqlimidir — burada rütubətli tropik meşələr və davamlı hava axınları demək olar fasiləsiz nəmlik effekti yaradır. Yerli sakinlər hətta zarafatla deyirlər: yağış dayanıbsa, deməli, tezliklə yenə başlayacaq.
Hindistanda da oxşar mənzərə müşahidə olunur, xüsusilə Meqalaya ştatında. Bu ərazi uzun illərdir Yer üzünün ən rütubətli məkanlarından biri hesab edilir. Mausınram və Çerapunçi (indi Sora adlanır) yaşayış məntəqələrində hər il 11–12 min millimetrə qədər yağıntı düşür.
Musson mövsümündə burada yağışlar demək olar ki, dayanmadan yağa bilir. Alimlər bunu belə izah edirlər: Benqal körfəzindən gələn rütubətli hava dağ silsilələri tərəfindən saxlanılır və nəm bu ərazi üzərində sanki “sıxılıb çıxarılır”.
Oxşar vəziyyət Latın Amerikasının digər ölkələrində də müşahidə olunur, xüsusilə Ekvador və Kosta-Rikada. Bəzi bölgələrdə yağışlar ildə 245–253 gün davam edir və hava bir neçə saat ərzində kəskin dəyişə bilər: səhər günəşi günorta leysanla əvəzlənir və yağış axşama qədər davam edir.
And dağlarının yüksək relyefi və tropik konvergensiya zonasının təsiri belə havanı demək olar adi hala çevirir.
Hətta nisbətən quraq mövsümdə belə yerli sakinlər və turistlər tez-tez yağmurluq və ehtiyat ayaqqabı olmadan evdən çıxmağın mənasız olduğunu anlayırlar.
Ada əraziləri arasında isə Papua-Yeni Qvineya və Solomon adaları xüsusilə seçilir. Burada illik yağıntının miqdarı 3000 millimetrdən çoxdur, bəzi yerlərdə isə yağış demək olar ki, fasiləsiz yağır. Ekvatora yaxınlıq, yüksək rütubət və sıx cəngəlliklər günəşin burada daha çox qonaq kimi görünməsinə səbəb olur.
Meteoroloqlar xəbərdarlıq edirlər ki, iqlim dəyişikliyi fonunda bu cür “əbədi yağışlar” daha da intensivləşə bilər. Bu bölgələrə səyahət etməyi planlaşdıranlar üçün əsas məsləhət sadədir: özünüzlə bir deyil, iki çətir götürün, su keçirməyən ayaqqabı geyinin və bir az da səbirli olun.
Bu baxımdan Bakı sakinləri daha şanslıdır — burada ən kaprizli yaz belə günəşli fasilələr üçün yer saxlayır.
Murad Muxtarov
