Hər gün dünyanın müxtəlif yerlərində minlərlə insan həyat uğrunda mübarizə aparır. Kimisi ağır əməliyyat masasında, kimisi qəza nəticəsində, kimisi isə ciddi xəstəliklərlə mübarizə apararkən yaşamaq üçün bir ümid gözləyir. Bəzən həmin ümid bir həkimin bacarığında, bəzən müasir tibbin imkanlarında, çox vaxt isə tanımadığı bir insanın bağışladığı bir damla qanda gizlənir.

Məhz buna görə hər il iyunun 14-ü bütün dünyada Ümumdünya Qan Donoru Günü kimi qeyd olunur.

Bu gün yalnız qan verən insanlara təşəkkür etmək üçün deyil, həm də insan həyatının nə qədər dəyərli olduğunu xatırlatmaq üçün təsis edilib.

Bu ilin devizi – “Bəşəriyyətin bir damlası. Qan verin. Həyat xilas edin” – hər bir qan donorluğunun arxasında duran böyük mənəvi gücü əks etdirir.

Çünki qan vermək sadəcə tibbi prosedur deyil. Bu, heç vaxt görmədiyin, tanımadığın bir insanın yaşaması üçün ona əl uzatmaq deməkdir.

Həyatı xilas edən görünməz körpü

Qanın süni şəkildə istehsalı mümkün deyil. Dünyanın ən inkişaf etmiş laboratoriyaları belə insan qanını tam əvəz edə bilmir. Ona görə də milyonlarla insanın həyatı könüllü donorların fədakarlığından asılıdır.

Hər saniyə dünyanın hansısa nöqtəsində kimsə qana ehtiyac duyur. Ağır əməliyyat keçirən xəstələr, talassemiya və hemofiliya xəstələri, yol-nəqliyyat hadisələrinin qurbanları, doğuş zamanı ağırlaşma yaşayan qadınlar – onların hər biri üçün qan əvəzolunmazdır.

Bir donorun verdiyi qan isə bir neçə insanın həyatını xilas edə bilir. Bu, bəzən bir ailənin sevincinin geri qayıtması, bir uşağın valideynini itirməməsi, bir ananın övladına qovuşması deməkdir.

Bir gün deyil, ilboyu davam edən xeyirxahlıq

Ümumdünya Qan Donoru Gününün əsas məqsədlərindən biri insanları müntəzəm donor olmağa təşviq etməkdir. Çünki qana ehtiyac yalnız fövqəladə hallarda yaranmır. Xəstəxanalarda hər gün yüzlərlə insan qan köçürülməsinə ehtiyac duyur.

Xüsusilə təbii fəlakətlər, qəzalar və silahlı münaqişələr zamanı qan ehtiyatları həyati əhəmiyyət daşıyır. Belə vəziyyətlərdə əvvəlcədən formalaşdırılmış donor bazası minlərlə insanın həyatını xilas edə bilir.

Bu səbəbdən dünyanın əksər ölkələrində könüllü və təmənnasız qan donorluğu ən humanist ictimai fəaliyyətlərdən biri hesab olunur.

Karl Landşteynerdən başlayan yol

14 iyun tarixinin seçilməsi təsadüfi deyil. Bu gün qan qruplarını kəşf etmiş, tibb elminə böyük töhfələr vermiş Nobel mükafatı laureatı, avstriyalı alim Karl Landşteynerin doğum gününə təsadüf edir.

Onun kəşfi milyonlarla insanın həyatını xilas edən təhlükəsiz qan köçürülməsinin əsasını qoydu. Bu gün həyata keçirilən bütün müasir qan köçürmə sistemlərinin təməlində məhz həmin elmi nailiyyət dayanır.

Əsl qəhrəmanlıq bəzən çox sadə olur

Qəhrəmanlıq dedikdə çox vaxt böyük fədakarlıqlar, qeyri-adi hadisələr göz önünə gəlir. Halbuki bəzən qəhrəman olmaq üçün cəmi bir neçə dəqiqə vaxt ayırmaq kifayətdir. Qan verən hər bir insan kiminsə həyatında yeni səhərin doğmasına səbəb ola bilər.

Ümumdünya Qan Donoru Günü bizə bir daha xatırladır ki, insanlıq yalnız böyük sözlərlə deyil, kiçik, lakin həyati əhəmiyyət daşıyan addımlarla yaşayır. Bəzən bir damla qan, bir insanın bütün gələcəyini dəyişməyə kifayət edir.

Çünki həyatın ən qiymətli hədiyyələrindən biri onu başqa bir insana bəxş etməkdir. Və bunun üçün bəzən sadəcə donor olmaq yetərlidir.

Xanım Aydın