Binance Research-ün oktyabr hesabatından əsas məqamlar
ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) faiz dərəcəsini artırması adətən riskli aktivlərə təzyiq göstərir. Lakin sentyabrda rəqəmsal aktivlər bazarı 11% böyüyərək 2,99 trilyon dollara çatıb. ABŞ Senatının sektorun tənzimlənməsinə dair CLARITY qanun layihəsini dəstəkləməməsi də artımın qarşısını ala bilməyib. Binance Research-ün yeni hesabatı əsasında bazarı nələrin dəstəklədiyini, bitkoinin hansı siqnalı verdiyini və oktyabrda nələrə diqqət yetirilməli olduğunu nəzərdən keçiririk.
Əlverişsiz şəraitə baxmayaraq artım
Sentyabrda bir neçə amil eyni vaxtda bazarın əleyhinə işləyirdi. FED sentyabrın 16-da faiz dərəcəsini 0,25 faiz bəndi artıraraq 3,75–4,00%-ə çatdırdı. Komitə üzvlərinin əksəriyyəti ilin sonunadək daha bir artım gözləyir. ABŞ-də inflyasiya 3,4% səviyyəsində qalır. Sentyabrın 15-də isə CLARITY qanun layihəsi Senatda tələb olunan 60 səsi toplaya bilmədi: 49 lehinə, 50 əleyhinə səs verildi.
Bazar bu təzyiqlərə davam gətirdi. Əsas dəstək ETF-lər vasitəsilə yaranan tələb oldu: spot BTC ETF-lərinə ay ərzində 3,49 milyard dollar, bunun 2,4 milyard dolları isə təkcə 21–25 sentyabr həftəsində daxil oldu. Bu, 2025-ci ilin oktyabrından bəri ən yaxşı nəticədir. Sentyabrın 23-də fondlara ilin əvvəlindən hesablanan məcmu xalis vəsait axını ilk dəfə müsbət göstəriciyə keçdi.
Ən yüksək artım göstərən ilk 10 kriptoaktiv arasında ZEC (+65,9%), LINK (+26,7%) və SOL (+19,1%) lider olub. BTC isə 8,6% bahalaşıb.
Mənbə: CoinGecko, Binance Research; məlumatlar 30 sentyabr 2026-cı il tarixinə aiddir.
Bitkoin: 293 gündən sonra «qızıl kəsişmə»
Sentyabrın 8-də BTC-nin 50 günlük sürüşən orta göstəricisi 200 günlük sürüşən orta göstəricisini yuxarı istiqamətdə kəsdi. Buna «qızıl kəsişmə» deyilir. Bundan əvvəl 293 gün ərzində qısamüddətli orta göstərici uzunmüddətli göstəricidən aşağı olmuşdu. O vaxtdan bəri onların arasındakı fərq təxminən 7 500 dollara çatıb.
Binance Research-ün məlumatına görə, uzunmüddətli eniş dövrlərindən (150 gün və daha çox) sonra belə siqnal tarixən ən güclü bərpalardan bəziləri ilə müşayiət olunub. Lakin analitiklər xəbərdarlıq edirlər: müşahidələrin sayı azdır və «qızıl kəsişmə» dönüşü başlatmaqdan daha çox artıq başlamış trend dəyişikliyini təsdiqləyir.
Mənbə: CoinGecko, Binance Research; məlumatlar 29 sentyabr 2026-cı il tarixinə aiddir.
Əsas risk: istiqrazların gəlirliliyi
İlin birinci yarısında bitkoin ABŞ dövlət istiqrazlarının gəlirliliyindəki dəyişikliklərə demək olar ki, reaksiya vermirdi. 2026-cı ilin ortalarından etibarən bu əlaqə nəzərəçarpacaq dərəcədə mənfi xarakter alıb: 10 illik istiqrazların real gəlirliliyi yüksəldikdə BTC adətən zəifləyir. Avqustda korrelyasiya −0,31-ə enərək 2010-cu ildən bəri ən aşağı səviyyəyə düşüb.
Bu tendensiya FED-in iclası ərəfəsində də müşahidə olunub. İclasdan əvvəl real gəlirlilik artırdı və BTC sentyabr ayının minimumuna düşdü. Qərardan sonra gəlirlilik bir qədər azaldı, BTC isə 86 000 dollara qədər bərpa olundu. Daha sonra gəlirlilik yenidən yüksəldi və BTC 84 000 dollardan aşağı endi. Hazırda 10 illik istiqrazların gəlirliliyi 2007-ci ildən bəri ən yüksək səviyyədədir. Artım davam edərsə, bu, bitkoinə təzyiq göstərə bilər.
Sarı xətt — BTC ilə ABŞ-nin 10 illik istiqrazlarının real gəlirliliyi arasındakı korrelyasiya. Mənbə: Binance Research; məlumatlar 25 sentyabr 2026-cı il tarixinə aiddir.
OpenAI və Anthropic üzrə IPO-dan əvvəlki fyuçerslər
Binance platformasında hələ birjada listinqə çıxmamış şirkətlərin səhmləri üzrə müddətsiz fyuçerslər alınıb-satılır. Sentyabrda OpenAI və Anthropic üzrə müqavilələrin ticarət həcmi iki dəfədən çox artaraq 1,3 milyard dollara çatıb. Buna IPO tarixləri ilə bağlı xəbərlər təkan verib: Reuters-in məlumatına görə, Anthropic listinqini noyabr ayına keçirib, OpenAI-ın rəhbəri Sem Altman isə 2026-cı ildə IPO keçirməyi təxirə salıb.
OpenAI üzrə müqavilənin ticarət dövriyyəsi 755 milyon dollar təşkil edib ki, bu da avqust göstəricisindən təxminən dörd dəfə çoxdur. Anthropic üzrə açıq mövqelərin dəyəri rekord həddə — 37 milyon dollara çatıb. Ticarət həftəsonları da davam edib: 7–13 sentyabr həftəsində şənbə və bazar günləri üzrə orta ticarət həcmi iş günlərindəki göstəricinin 94%-ni təşkil edib. Bu şirkətlərin səhmləri hələ birjada olmadığı üçün belə müqavilələr onların dəyərinin sutkanın 24 saatı qiymətləndirilməsi üçün imkan yaradır.
Mənbə: Binance Research; məlumatlar 26 sentyabr 2026-cı il tarixinə aiddir.
Tokenləşdirilmiş səhmlərdən DeFi-də istifadə artır
bStocks tokenləşdirilmiş səhmlərindən mərkəzləşdirilməmiş maliyyə (DeFi) sektorunda getdikcə daha fəal istifadə olunur. Onların DeFi protokollarında istifadə edilən dəyərinin payı 11,2%-ə yüksəlib. Bu, tokenləşdirilmiş səhmlər bazarı üzrə orta göstəricidən (təxminən 7,4%) 3,8 faiz bəndi yüksəkdir.
Əsas səbəb kreditləşmədir. İyunun sonunda bStocks girovu qarşılığında götürülən borclar qoyulmuş təminatın 5,5%-ni təşkil edirdisə, sentyabrın əvvəlinə bu göstərici artıq 46,2%-ə çatıb. Binance Research-ün qiymətləndirməsinə görə, bazar təkcə yeni tokenlərin buraxılması hesabına deyil, artıq buraxılmış tokenlərdən istifadənin intensivliyi sayəsində də böyüyə bilər.
Mənbə: DefiLlama, Binance Research; məlumatlar 24 sentyabr 2026-cı il tarixinə aiddir.
Oktyabrda nələri izləməli?
Binance Research ay ərzində diqqət mərkəzində olacaq iki əsas məsələni fərqləndirir. Birincisi, istiqrazların gəlirliliyi artdığı şəraitdə rəqəmsal aktivlərə tələbin qorunub-qorunmayacağıdır. Burada əsas tarixlər ABŞ-də inflyasiya məlumatlarının açıqlanacağı 14 oktyabr və FED-in qərar verəcəyi 27 oktyabrdır. Yeni inflyasiya məlumatlarından sonra faiz dərəcəsinin növbəti dəfə artırılması ehtimalı təxminən 35–40%-ə enib. İkinci məsələ tənzimləmədir: ABŞ Qiymətli Kağızlar və Birjalar Komissiyasının (SEC) rəqəmsal aktivlərlə bağlı təklifinə dair rəylər oktyabrın 20-dək qəbul edilir. CLARITY qanun layihəsinin taleyi isə noyabrın 3-də keçiriləcək aralıq seçkilərdən sonra müəyyənləşə bilər.
Mənbə: Cryptoevents, Binance Research.
