Bir neçə gün əvvəl Bakı leysan yağışlarının altında idi, indi isə şəhər sanki yenidən doğulub — yuyulmuş küçələr, təravətli parklar, şəffaf səma, yumşaq günəş və sakitcə gələn cümə… İnsanın qəlbinə istər-istəməz nostalji dolur — təkcə istilik yox, uşaqlıqdan qalan, heç nə ilə səhv salınmayan o dadı istəyirsən.

Bu gün biz bir növ zaman səyahətinə çıxırıq — köhnə Bakının qastronomik dünyasına. Kəmərlərinizi bağlayın: istiqamətimiz “Azərbaycan” mehmanxanasıdır.

Gənc nəsil bu günkü “Hilton” otelinin müasir fasadına baxarkən bəlkə də bilmir ki, bir vaxtlar burada sovet modernizminin şah əsərlərindən biri — yeni “İnturist” ucalırdı. Yerli memarlığın korifeyi Mikayıl Hüseynovun layihəsi əsasında tikilmiş bu bina qonaqpərvərliyin və nüfuzun simvolu idi.

O vaxtlar taksi sürücülərinin işi asan deyildi: “Şef, İnturistə!” deyən kimi dərhal sual gəlirdi — dəqiq hara? Sahildəki köhnə “İnturist”ə? “Qarabağ”a? Yoxsa Dağüstü parkın yüksəkliyindən şəhərə baxan “Moskva” mehmanxanasına (indiki Alov Qüllələri)? Hamısı eyni şəbəkəyə aid idi, amma hərəsinin öz ruhu vardı.

Amma bu gün bizi memarlıq yox, daha cazibədar bir şey maraqlandırır — “Azərbaycan” mehmanxanasının yan qanadından yayılan o ətri. Əsas girişin kənarında yerləşən bir yer var idi ki, hər bakılı şirniyyatsevər onu əzbər bilirdi. Əfsanəvi qənnadı dükanı! Ora yaxınlaşan kimi vanilin, təzə kremin və qızarmış xəmirin qoxusu səni başdan-ayağa bürüyürdü.

O ritual yadınızdadır? Növbə, gözlənti və nəhayət, içərisinə diqqətlə düzülmüş şirniyyatlarla dolu o karton qutu: üstü rəngli krem çiçəyi ilə bəzədilmiş səbətçiklər, zərif ağ kremlə doldurulmuş xırtıldayan borucuq şirniyyatları, ağızda əriyən mini eklerlər və əlbəttə ki, çoxlarının sevimlisi — sıx, şokoladlı və unudulmaz dadı olan “kartof” pirojnası.

Deyəsən, bu “şirin cənnətə” düşmək üçün ikinci mərtəbəyə qalxmaq lazım idi. Zaman detalları köhnə şəkil kimi silir, amma ürəyin yaddaşı etibarlı olur.

Mehmanxanalar adlarını dəyişir, köhnə binaların yerində şüşə və poladdan müasir göydələnlər ucalır. Amma Bakı yalnız daşlardan ibarət deyil, o, bizim ortaq xatirələrimizdir. Sadə şeylərdən zövq almaq bacarığıdır: yağışdan sonrakı ilk günəşdən və uşaqlığın o unudulmaz şirniyyat dadından.

Hacı Cavadov