Tarix bəzən təəccüblü paradokslarla doludur: bizə tanış olan kibritlər, əslində, cəbhədə ilk olan alov mənbəyi deyildi.
Hələ 1823-cü ildə alman kimyaçısı İohann Volfqanq Döbereyner dünyaya möcüzəli bir cihaz təqdim etmişdi — ilk cib alışqanını. Bu qurğu hidrogen qazı ilə işləyir, platin katalizatoru vasitəsilə alov alırdı. “Cib məşəli” adlandırılan bu ixtira böyük maraq doğurdu, çünki alovu zəhmətsiz əldə etməyə imkan verirdi.
Baki-baku.az xəbər verir ki, yalnız üç il sonra, 1826-cı ildə, ingilis kimyaçısı Con Uolker təsadüf nəticəsində gündəlik həyatı dəyişən ixtiranı etdi — sürtünmə ilə alışan ilk kibrit çöpü. Məhz bu kiçik kəşf kibritin milyonlarla insan üçün əlçatan və rahat alov mənbəyi kimi yayılmasının əsasını qoydu.
Bu hadisədə tarixin ironiyası da var: texniki baxımdan daha mürəkkəb olan alışqan kibritdən əvvəl yaranmışdı, lakin qalib gələn sadə və ucuz “taxta qığılcım” oldu.
Hacı Cavadov
