Azərbaycan dili 🇦🇿 |
Rus dili 🇷🇺

Language Switcher Azərbaycanca 🇦🇿 | Русский 🇷🇺

Nəşr edilmişdir 10/24/2025

Paylaşın

HƏR ŞEYDƏN

Yerin dərinliklərində gizlənən “sakit okean”

“Sakit okean”

Yer kürəsinin səthi üzərində gördüyümüz okeanlar bəşəriyyət üçün suyun təcəssümü sayılır. Amma son illərdə aparılan elmi araşdırmalar göstərib ki, bizim gözlə gördüyümüz okeanlar, əslində, planetin su ehtiyatının yalnız bir hissəsidir. Daha dərində, minlərlə kilometr aşağıda, Yerin mantiya təbəqəsində nəhəng miqdarda suyun sıxılmış formada mövcud olduğu ehtimal edilir.

Baki-baku.az xəbər verir ki, alimlər bu kəşfi dərin yeraltı sarsıntılar zamanı səthə çıxan ringvudit adlı nadir mineralların təhlili prosesində ediblər. Bu mineral su molekullarını öz kristal quruluşuna “kilidləyə” bilir. Yəni oradakı su, bizim bildiyimiz kimi axıcı deyil. O, qaya ilə birləşmiş vəziyyətdə, atom səviyyəsində gizlənib. Amma miqyas baxımından bu suyun həcmi elə böyükdür ki, yerin səthindəki bütün okeanlardan üç dəfə çox ola biləcəyi hesablanır.

Bu dərinlikdə təzyiq və temperatur o qədər yüksəkdir ki, su artıq maye deyil, sıxılmış və minerallara hopmuş formada olur.

Bu hal suyun yeraltı dövranında mühüm rol oynayır. Vulkan püskürmələrində, tektonik hərəkətlərdə, yeni qitələrin formalaşmasında və hətta iqlim sabitliyində belə rolu var. Yəni bu “gizli okean” sanki Yer kürəsinin nəfəsi kimidir.

Bu tapıntı həm də bəşəriyyətin Yer haqqında bildiklərini dəyişdi. Əvvəllər insanlar düşünürdülər ki, bütün su səthin üstündədir, dənizlərdə və buludlarda toplanır. Amma indi bilirik ki, planetin dərinlikləri də su ilə doludur, sadəcə o, fərqli bir formada yaşayır. Sanki Yer özü bir canlı orqanizmdir və su onun qanı kimidir, mantiya damarları boyunca axır.

Bəzi alimlər bu dərin su qatını “Yeraltı Sakit Okean” adlandırırlar. Bu, nə gəmi ilə üzülən, nə də gözlə görünən bir okeandır. Onun dalğaları qayaların içində hərəkət edir, dərin səssizlikdə planetin ritmini qoruyur.

Bənzər Xəbərlər

“Bakıbaku” redaksiyası tərəfindən tərtib edilib

Bir cavab yazın

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir. Gərəkli sahələr * ilə işarələnmişdir

Bakı küçələrinin adlarını daşıyanlardan biri də Bakı Dövlət Universitetinin ilk azərbaycanlı rektoru (sayca dördüncü), yazıçı, publisist, pedaqoq Tağı

Ən son

GÜNDƏM

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Xalq artisti Rasim Balayevin vəfatı ilə bağlı nekroloq imzalayıb.

GÜNDƏM

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Xalq artisti Rasim Balayevin vəfatı ilə bağlı nekroloq imzalayıb.
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors
Facebook
X (Twitter)
LinkedIn
Email

Пришлите нам статью

Məqalənizi göndərin