O, sakitcə yaxınlaşır – səhər qəhvəsi içərkən, işdə gələn saysız-hesabsız e-poçtlar arasında, yaxud bitib-tükənməyən “deadline” yarışında. Yorğunluq, əsəbilik, yuxusuzluq hiss edirik, amma nadir hallarda düşünürük ki, bunların hamısı stresin – müasir dövrün ən geniş yayılmış “xəstəliyinin” siqnallarıdır.
Baki-baku.az xəbər verir ki, neyrofizioloqların son məlumatlarına görə, son on il ərzində şəhər sakinləri arasında xroniki stres səviyyəsi 30 faizdən çox artıb.
Alimlər izah edirlər: stres düşmən deyil, qədimdən gələn bir sağ qalma mexanizmidir – sadəcə, metropolitenin ritminə uyğunlaşmayıb. Adrenalin, kortizol və noradrenalin – bir zamanlar bizi pələngdən xilas etmək üçün lazım olan hormonlar – bu gün e-poçtlara, tıxaclara və sosial şəbəkələrə reaksiya verir. Əvvəllər bu hormonlar ya qaçmaq, ya da mübarizə aparmaq üçün kömək edirdisə, indi orqanizmi tədricən tükədir.
Amma yaxşı xəbər budur ki, stresə nəzarət etmək – enerjiyə nəzarət etmək deməkdir. Şüurlu nəfəsalma, qısa fasilələr və axşam gəzintiləri kimi sadə üsullar artıq 15 dəqiqə ərzində təşviş hormonlarının səviyyəsini azaldır. Meditasiya beyində sakitlik və diqqətə cavabdeh olan sahələri aktivləşdirir. Müntəzəm fiziki fəaliyyət isə serotonin – sevinc hormonunun ifrazını stimullaşdıraraq, antidepressantlar qədər təsirli ola bilər.
Müasir elm təsdiqləyir: stres “öldürülə” bilməz, amma ram edilə bilər. Və o zaman XXI əsrin bu görünməz virusu düşmənə deyil, güc və inkişaf mənbəyinə çevrilir.
