Bakının Nərimanov rayonunda, Təbriz küçəsi və Nəriman Nərimanov parkının ətrafında şəhər mühitinin yenilənməsinə başlanılıb.
Baki-baku.az xəbər verir ki, əsas məqsəd uzun illər avtomobil hərəkətinin üstünlük təşkil etdiyi ərazini daha rahat, təhlükəsiz və piyadalar üçün əlçatan ictimai məkana çevirməkdir.
Hazırlanmış konseptə əsasən, Təbriz küçəsinin park və ətraf obyektlərlə əlaqəsi yenidən qurulacaq, piyada hərəkəti üçün daha əlverişli şərait yaradılacaq, ərazinin işıqlandırılması, yaşıllaşdırılması yenilənəcək. Layihənin ümumi yanaşması isə sadə bir küçə təmirindən daha genişdir. Məqsəd insanların yalnız keçib getdiyi deyil, dayanıb dincələ, görüşə və vaxt keçirə biləcəyi şəhər məkanı yaratmaqdır.

Avtomobildən insana: ərazinin əsas problemi nədir?
Nərimanov parkı ilə Təbriz küçəsinin ətrafı Bakının kifayət qədər hərəkətli hissələrindən biridir. Burada mağazalar, kafelər və digər obyektlərin yerləşməsi həm piyadaların, həm də avtomobillərin intensivliyini artırır.

Həmçinin əsas problemlərdən biri nəqliyyat sıxlığıdır. Xüsusilə günün pik saatlarında Təbriz küçəsində avtomobillərin çoxalması, parklanma və avtobus zolaqları ilə bağlı problemlər piyadaların hərəkətinə də təsir göstərir.
Digər problem piyadalar üçün mövcud infrastrukturun yetərli olmamasıdır. Piyada keçidlərinin kifayət qədər aydın işarələnməməsi və bəzi nöqtələrdə təhlükəsiz keçid imkanlarının olmaması halları var.
Bundan başqa, asfalt və örtüklərin, işıqlandırma sisteminin köhnəlməsi ərazinin ümumi görünüşünə təsir edən amillər sırasındadır. Park, ətrafdakı obyektlər və yaşayış binaları arasında vahid şəhər görüntüsünün olmaması da layihənin həll etməyə çalışdığı məsələlərdəndir.
Təbriz küçəsində nələr dəyişəcək?
Layihənin ən mühüm istiqamətlərindən biri nəqliyyatın yenidən təşkili olacaq. Konseptdə avtobus zolağının yaradılması, parklanma zonalarının yenidən layihələndirilməsi, taksilər və çatdırılma avtomobilləri üçün qısamüddətli dayanma yerlərinin təşkili nəzərdə tutulur.

Bu dəyişikliklərin məqsədi avtomobilləri tamamilə ərazidən çıxarmaq deyil. Əksinə, nəqliyyat və piyada hərəkəti arasında daha düzgün balans yaratmaqdır. Küçədə hərəkətin daha nizamlı təşkili səkilərin avtomobillər tərəfindən zəbt edilməsinin qarşısını almağa və piyadaların hərəkət sahəsini genişləndirməyə imkan verə bilər.
Piyada infrastrukturunun yaxşılaşdırılması da layihənin əsas hissələrindəndir. Səkilərin genişləndirilməsi və maneəsiz hərəkət üçün uyğunlaşdırılması, piyada keçidlərində işıqlandırma və görünüşün yaxşılaşdırılması, Nərimanov parkı ilə yaxınlıqdakı mağaza və digər obyektlər arasında təhlükəsiz piyada əlaqələrinin qurulması planlaşdırılır.
Parkın ətrafı sadəcə keçid zonası olmayacaq
Layihənin diqqət çəkən tərəfi ərazinin yalnız nəqliyyat və piyada hərəkəti baxımından yenilənməsini deyil, insanların burada daha çox vaxt keçirməsini hədəfləməsidir.
Burada park, kafelər və ətraf küçələri birləşdirən rahat ictimai məkanlar şəbəkəsinin yaradılması nəzərdə tutulur. Başqa sözlə, ərazi yalnız bir nöqtədən digərinə getmək üçün istifadə olunan küçə deyil, insanların otura, görüşə, dincələ və şəhər mühitindən zövq ala biləcəyi məkan kimi düşünülür.

Bu məqsədlə köhnəlmiş döşəmə örtüklərinin dəyişdirilməsi, yaşıllıqların artırılması və kölgəli oturma zonalarının yaradılması planlaşdırılır. Eyni zamanda küçədəki müxtəlif elementlərin vahid dizaynda hazırlanması əraziyə bütöv və tanınan şəhər siması qazandırmalıdır.
Layihədə ərazi iki əsas zonaya bölünür: Təbriz küçəsi meydanı və Təbriz küçəsi piyada yolu. Hər iki məkan Nərimanov parkı ilə əlaqələndirilərək daha böyük ictimai məkan sisteminin hissəsi kimi təqdim olunur.
Axşam saatlarında Təbriz küçəsi necə görünəcək?
Yenilənmənin maraqlı istiqamətlərindən biri də gecə işıqlandırmasıdır.
Layihədə küçəni sadəcə daha parlaq etmək yox, işıqlandırmanı şəhər mühitinin dizayn elementinə çevirmək nəzərdə tutulur. İşığın istiqamətli şəkildə paylanması piyada yollarının daha aydın görünməsinə, məkanın gecə saatlarında təhlükəsizlik hissinin artmasına və ümumi şəhər atmosferinin formalaşmasına xidmət edəcək.
Beləliklə, Təbriz küçəsinin yenilənməsi yalnız gündüz saatlarında hiss edilən dəyişikliklərlə məhdudlaşmayacaq. İşıqlandırma həlli sayəsində məkanın axşam saatlarında da aktiv qalması hədəflənir.
Yeni oturacaqlar, yaşıllıq və görüş məkanları
Layihədə nəzərdə tutulan elementlərdən biri də müxtəlif formalı oturacaqlar, uzun taxta skamyalar və yaşıllıq sahələrinin kənarına inteqrasiya olunan oturacaqlardır.

Bu oturacaqlar yalnız dekorativ funksiya daşımayacaq. Onların yerləşdirilməsi insanların hərəkət istiqamətini nəzərə alaraq planlaşdırılıb. Beləliklə, insanlar yolun hərəkətini bağlamadan dayanmaq, oturmaq və ünsiyyət qurmaq imkanı əldə edəcəklər. Bəzi oturacaqlarda axşam saatlarında görünüşü yaxşılaşdırmaq üçün inteqrasiya olunmuş işıq elementlərinin də olması nəzərdə tutulur.
Materialların seçimində isə həm estetik görünüş, həm də davamlılıq nəzərə alınır. Layihə sənədinə görə, bu oturacaqların uzunömürlü və az texniki xidmət tələb edən həllər əsasında hazırlanması planlaşdırılır.
Niyə bu layihə əhəmiyyətlidir?
Təbriz küçəsindəki dəyişikliklər bir küçənin görünüşünün yenilənməsindən daha böyük məna daşıya bilər. Çünki şəhər həyatının keyfiyyəti yalnız yolların və binaların vəziyyəti ilə deyil, insanların gündəlik istifadə etdiyi ictimai məkanların nə dərəcədə rahat olması ilə də bağlıdır.
Nərimanov parkı ətrafında hər gün çoxsaylı insanların hərəkət etdiyi nəzərə alınarsa, burada piyada infrastrukturunun yaxşılaşdırılması, təhlükəsiz keçidlərin yaradılması, yaşıllıq və oturma zonalarının artırılması ərazidən istifadə edən insanların gündəlik təcrübəsinə birbaşa təsir göstərə bilər.

Layihənin əsas fəlsəfəsi də məhz şəhər məkanının mərkəzinə avtomobili deyil, insanı yerləşdirməkdir.
Hazırkı konseptdə bu yanaşma açıq şəkildə ifadə olunur. Məqsəd Nərimanov ərazisini, xüsusilə Təbriz küçəsi və Nərimanov parkının ətrafını daha rahat, təhlükəsiz və insan yönümlü şəhər mühitinə çevirməkdir.
Təbriz küçəsinin yeni siması
İşlərə yekunlaşması ilə yaxın gələcəkdə Bakının bu hissəsində şəhər mühitinin nəzərəçarpacaq şəkildə dəyişməsi gözlənilir. Köhnə örtüklər və şəhər mebelləri yenilənəcək, piyada hərəkəti üçün daha geniş və maneəsiz sahələr formalaşdırılacaq, nəqliyyatın təşkili təkmilləşdiriləcək, yaşıllıq və kölgəli oturma məkanları yaradılacaq.
Ərazinin iki əsas ictimai məkana, yəni meydan və piyada yoluna bölünməsi, yeni işıqlandırma sistemi, oturacaqlar və vahid dizayn elementləri Təbriz küçəsinə ayrıca vizual kimlik qazandıracaq. Layihənin təqdimatında da əsas hədəf məhz insanların keçib getdiyi deyil, yaşadığı, görüşdüyü və istifadə etdiyi şəhər məkanı yaratmaq kimi müəyyənləşdirilir.

Nəticədə Təbriz küçəsi və Nərimanov parkının ətrafı Bakının daha bir müasir ictimai məkanına çevrilə bilər. Əsas məsələ isə yenilənmənin yalnız estetik görünüşlə kifayətlənməməsi, gündəlik şəhər həyatında piyadaların rahatlığını, təhlükəsizliyini və insanların məkandan istifadə imkanlarını həqiqətən yaxşılaşdırması olacaq.