Fevralın 10-u Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin parlaq simalarından biri, məlahətli bariton səsi ilə yaddaşlarda iz qoymuş sənətkar Anatollu Qəniyevin doğum günüdür. Bu tarix təkcə bir müğənninin anadan olduğu gün deyil, həm də Azərbaycan estrada və vokal sənətinin inkişafında mühüm rol oynamış bir sənət yolunun xatırlanmasıdır.

1931-ci ildə Neftçala rayonunun Züd-Ost Qoltuq kəndində dünyaya gələn Anatollu Qəniyev uşaqlıqdan musiqiyə böyük maraq göstərib. Sadə bir kənd mühitindən çıxaraq böyük səhnələrə uzanan bu yol zəhmət, istedad və sədaqətlə formalaşıb.

Musiqiyə aparan yol

Hərbi xidmətdən sonra o, Asəf Zeynallı adına Musiqi Məktəbində təhsil alaraq peşəkar sənətin sirlərinə yiyələnib. Tanınmış pedaqoq Firudin Mehdiyevin yetirməsi olan Anatollu Qəniyev burada səsini cilalayaraq gələcək yaradıcılığının bünövrəsini qoyub.

1959-cu ildə Azərbaycan Dövlət Radio və Televiziyasının solisti kimi fəaliyyətə başlayan sənətkar qısa müddətdə dinləyicilərin rəğbətini qazanıb. Ardınca Tofiq Əhmədovun rəhbərlik etdiyi estrada orkestrinin solisti kimi səhnə fəaliyyətini daha da genişləndirib.

Sevilən nəğmələrin müəllifi

Anatollu Qəniyevin ifasında səslənən mahnılar illər keçsə də öz təravətini itirməyib. “Çıx yaşıl düzə”, “Reyhan”, “Dəyişmərəm”, “Şəlalə”, “Ay qız”, “Yaşa könül”, “Səni haylaram”, “Bakının ulduzları”, “Qonşular” kimi nəğmələr bu gün də musiqisevərlərin yaddaşındadır.

Onun səsində həm lirika, həm sevinc, həm də xalq ruhu duyulurdu. Qəniyev mahnını sadəcə oxumur, onu yaşayaraq dinləyiciyə çatdırırdı.

Səhnədən dünyaya açılan yol

1959-cu ildə Moskvada keçirilən Azərbaycan mədəniyyəti ongünlüyündə iştirakı onun yaradıcılığında mühüm mərhələ oldu. Bundan sonra sənətkar Kuba, Almaniya, Polşa, Çexoslovakiya, ərəb ölkələri və digər dövlətlərdə qastrol səfərlərində çıxış edərək Azərbaycan musiqisini dünyada layiqincə təmsil etdi.

“Badamlı”, “Nuş olsun”, “Naz-naz” kimi mahnıları dillər əzbərinə çevrildi, milli musiqimizin təbliğində xüsusi rol oynadı.

Kinoda səslənən səs

Anatollu Qəniyevin məlahətli səsi bir sıra məşhur filmlərdə də əbədiləşib. “Koroğlu”, “Ulduzlar sönmür”, “Möcüzələr adası”, “Mehman”, “Alma-almaya bənzər” kimi filmlərdə səslənən mahnıları ekran əsərlərinə xüsusi rəng qatıb.

Bu ifalar onun sənətini yalnız səhnə ilə məhdudlaşdırmayaraq kino yaddaşına da köçürdü.

Qısa ömür, uzun iz

1985-ci il oktyabrın 1-də Bakıda dünyasını dəyişən Anatollu Qəniyev ömrü boyu sənətinə sədaqətlə xidmət etdi. Onun ömrü uzun olmasa da, yaratdığı musiqi irsi zamanın sınağından çıxaraq bu gün də yaşayır.

Anatollu Qəniyev Azərbaycan vokal sənətinin səmimi, təmiz və yadda qalan simalarından biridir. O, bariton səsi ilə nəğmələrə ruh verdi, dinləyicilərin qəlbində musiqiyə sevgi oyatdı.

Bu gün onun ifaları yenidən səsləndikcə bir həqiqət təsdiqlənir:

Əsl sənətkar zamanla yox olmur, səsi ilə əbədiləşir.

Xanım Aydın