Qırğız Respublikasının ölkəmizdəki sabiq fövqəladə və səlahiyyətli səfiri (2021–2024), hazırda Qırğızıstan Milli Universitetində Türk irsi Mərkəzinin rəhbəri, professor Kayrat Osmonaliyev ilə müsahibə.
— Kayrat Osmonaliyeviç, Bakıda olduğunuz müddətdə ən yaddaqalan təəssüratlarınız hansılar oldu?
— Diplomat üçün şəhər hər zaman sadəcə dekorativ görünüşdən daha artıq əhəmiyyət kəsb edir. Bu, görüşlərin mənasının, sözlərin çalarlarının, hətta söhbətdəki pauzaların formalaşdığı mühitdir. Bakıda mən xüsusilə aydın hiss etdim ki, diplomatiya yalnız arqumentlərlə məhdudlaşmır, həm də susmağı bacarmaq sənətidir. Bu şəhərdə dinləməyi bacarırlar. Bu isə, bəlkə də, hörmətin ən nadir formalarından biridir.
Bakı məndə son dərəcə güclü və çoxşaxəli təəssürat yaratdı. Bu, dərin tarixi yaddaşla müasir inkişaf dinamikasının heyrətamiz şəkildə uzlaşdığı bir şəhərdir. Qədim şəhər öz memarlıq irsi ilə əsrlər boyu formalaşmış sivilizasiyaya toxunuş hissi yaradır, müasir rayonlar isə Azərbaycanın sürətli iqtisadi və texnoloji inkişafını nümayiş etdirir.
Şəhərin atmosferini xüsusilə qeyd etmək istərdim — açıq, qonaqpərvər və eyni zamanda işgüzardır. Bakı təkcə paytaxt deyil, müxtəlif dövlətlərin, mədəniyyətlərin və iqtisadi layihələrin kəsişdiyi tamhüquqlu beynəlxalq mərkəzdir.
— Şəhər infrastrukturunun inkişaf səviyyəsini necə qiymətləndirirsiniz?
— Bakının infrastrukturu ən yüksək beynəlxalq standartlara cavab verir. Şəhər nəqliyyat logistikası, urbanistika və rahat yaşayış mühiti baxımından düşünülmüş şəkildə qurulub. Xüsusilə sahilyanı zonanın, ictimai məkanların və müasir memarlıq komplekslərinin inkişafı təsirlidir.
Qeyd etmək vacibdir ki, bu inkişaf sistemli xarakter daşıyır: xaotik deyil, strateji şəkildə qurulub. Bu isə şəhərsalma sahəsində güclü dövlət siyasətinin göstəricisidir.
— Bakıda diplomatik fəaliyyətin xüsusiyyətləri və ölkələrimiz arasında əməkdaşlıq barədə nə deyə bilərsiniz?
— Bakı regionun əsas diplomatik mərkəzlərindən biridir. Burada dövlətlərarası dialoq üçün əlverişli mühit formalaşıb. Azərbaycan fəal xarici siyasət həyata keçirir ki, bu da diplomatik fəaliyyətə zənginlik və dərinlik qatır.
Qırğızıstan üçün Azərbaycanla əməkdaşlıq təkcə ikitərəfli deyil, həm də daha geniş — türk dünyası çərçivəsində əhəmiyyət daşıyır. Bakıda diplomatik korpusa yüksək hörmət hiss olunur ki, bu da xarici siyasət vəzifələrinin icrasını xeyli asanlaşdırır.
Xüsusilə vacibdir ki, xalqlarımız arasında tarixi və mədəni yaxınlıq mövcuddur və bu, Bakıda daha aydın hiss olunur. Bu da gələcək yaxınlaşma üçün möhkəm zəmin yaradır.
— Paytaxtlarımız qardaş şəhərlərdir. Əməkdaşlığın hansı istiqamətlərini qeyd edərdiniz?
— Bəli, paytaxtlarımız qardaş şəhərlərdir. Müvafiq əməkdaşlıq memorandumu Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 2022-ci ilin oktyabrında Qırğızıstana dövlət səfəri zamanı imzalanıb. Bu sənədin hazırlanması və imzalanmasında birbaşa iştirak etdiyim üçün çox şadam.
Belə əməkdaşlıq mədəni-humanitar əlaqələrin inkişafını (nümayəndə heyətlərinin mübadiləsi, festivallar, sərgilər), şəhər idarəçiliyi və infrastruktur sahəsində təcrübə mübadiləsini, bələdiyyələr səviyyəsində iqtisadi və investisiya əlaqələrinin möhkəmləndirilməsini və digər istiqamətləri əhatə edir.
— Şəhərdə sizi ən çox nə təsirləndirdi?
— İlk növbədə — insanlar. Bakı sakinləri yüksək ünsiyyət mədəniyyəti, hörmət və səmimi qonaqpərvərliklə seçilirlər. Bu, yaddaşda uzun müddət qalan xüsusi emosional mühit yaradır. Ailəm də Bakını çox bəyəndi, uşaqlarım hələ də sinif yoldaşları ilə əlaqə saxlayır.
Mənim üçün Bakı təkcə diplomatik xidmət yeri deyil. Bu, enerjisi, açıqlığı və inkişaf istəyi ilə dərin iz buraxan bir şəhərdir.
Bakı mənə görünənin deyil, mahiyyətin əhəmiyyətli olduğunu nümayiş etdirdi. Bakı göstərdi ki, həqiqi dayanıqlılıq sürətdən deyil, daxili tarazlıqdan yaranır.
— Əgər Bakını bir cümlə ilə təsvir etməli olsaydınız, nə deyərdiniz?
— Bakı — tarixin və gələcəyin harmoniyada qovuşduğu şəhərdir.
Söhbətləşdi: Hacı Cavadov
