Elə yeməklər var ki, sadəliyi ilə sirli, dadı və tarixi ilə heyran edir. Onlardan biri də qəlyə adlanan məşhur Azərbaycan yeməyidir – balqabağın şirinliyi, lobyanın yumşaqlığı və alçanın turşuluğu arasında harmoniyanı özündə cəmləşdirir.
Baki‑baku.az xəbər verir ki, bu qədim ailə yeməyi hələ atalarımız tərəfindən hazırlanıb, sadə inqrediyentlərdən bütöv bir dad bayramı yaradılıb.
Qəlyə tərkibinin zənginliyi ilə heyran edir: balqabaq kubları sanki ağızda əriyir, lobya toxluq verir, alça isə gözlənilməz meyvəli nüans qatır və yeməyi həqiqətən maraqlı edir. Son anda əlavə olunan təzə şüyüdün ətri isə bütün sadə ev yeməyini kəşfə çevirir.
Qəlyə bişirmək yalnız mətbəx əməliyyatı deyil, bu bir ritualdır. Lobyanı islatmaq, soğanı qovurmaq, balqabağı qaynatmaq və inqrediyentləri diqqətlə qarışdırmaq səbr tələb edir, lakin nəticə bütün əziyyətə dəyər. Hər kubluq qədim Azərbaycan tarixini gizlədir — təbii məhsullara, mövsümlərə və dad harmoniyasına sevgi ifadəsi kimi.
Qəlyənin ənənəvi resepti
Tərkibi:
Balqabaq — 500 q
Soğan — 1–2 ədəd
Lobya — 150–200 q
Alça — 100–150 q (təzə və ya dondurulmuş)
Şəkər — 2–3 x/q (zövqə görə)
Duz — zövqə görə
Şüyüd — üzəri üçün
Hazırlanması:
Lobyanın hazırlanması: lobyanı soyuq suya 3–4 saat isladın. Sonra duzlu qaynar suda bişirin, hazır olduqdan sonra süzün.
Balqabaq və soğan: balqabağı təmizləyib kubiklərə doğrayın. Soğanı xırda doğrayıb azca yağla qovurun. Balqabağı əlavə edib yumşalana qədər bişirin.
Qarışdırma: bişmiş balqabağa lobyanı və əvvəldən isladılmış alıcı əlavə edin. Şəkər və duzla dadlandırın, tam bişincə qədər bişirin ki, dadlar qarışsın.
Xidmət: qala isti və ya azca ilıq halda, üzərinə təzə şüyüd səpilmiş halda təqdim olunur.
Qəlyə sağlam qidalanmaya üstünlük verənlər üçün ideal seçimdir və bu resept bizə xatırladır ki, mətbəxin əsl sehri kiçik detallarda — sadə məhsulların birləşməsində, toxumasında, ətrindədir. Müasir dövrdə sürətli yeməklər ənənəvi reseptləri sıxışdırsa da, qala Azərbaycan mədəni və qastronomik irsinin simvolu kimi qalır.
Hacı Cavadov
