Martın 27-si Azərbaycanda Milli Elm Günü kimi qeyd olunur və bu tarix ölkədə elmin inkişafına verilən önəmin bariz ifadəsidir. Elm tarix boyu cəmiyyətlərin tərəqqisini müəyyən edən əsas amillərdən biri olub və bu gün də dövlətlərin gücü, rəqabət qabiliyyəti və gələcək perspektivləri məhz elmi potensialdan asılıdır.
Milli Elm Gününün təsis edilməsi Prezident İlham Əliyevin 9 aprel 2018-ci il tarixli sərəncamı ilə rəsmiləşdirilib. Bu əlamətdar gün yalnız alimlərin peşə bayramı deyil, eyni zamanda ölkənin intellektual irsinin, elmi nailiyyətlərinin və inkişaf istiqamətlərinin dəyərləndirildiyi mühüm bir tarixdir.
Bu təşəbbüs dövlətin elmə və elmi fəaliyyətə verdiyi yüksək diqqətin göstəricisidir. Elm Gününün qeyd olunması alim əməyinə verilən qiymətin ifadəsi olmaqla yanaşı, gənc nəslin elmə marağının artırılması və cəmiyyətdə elmi düşüncənin təşviqi baxımından da xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Martın 27-sinin məhz bu gün kimi seçilməsi də təsadüfi deyil. 1945-ci ilin 27 mart tarixində Azərbaycan Elmlər Akademiyası yaradılıb və bununla da ölkədə elmin sistemli inkişafının əsası qoyulub. Akademiyanın təsis olunması elmi fəaliyyətin təşkilatlanmasına, fundamental və tətbiqi tədqiqatların genişlənməsinə, elmi kadrların hazırlanmasına güclü təkan verib. Sonrakı illərdə bu qurum müxtəlif sahələr üzrə elmi məktəblərin formalaşmasında mühüm rol oynayaraq Azərbaycan elminin əsas mərkəzinə çevrilib.
Azərbaycan elminin kökləri isə daha qədim dövrlərə gedib çıxır. Tarixən bu torpaqlarda yetişən alimlər Şərq və Qərb elmi ənənələrinin inkişafına töhfələr veriblər. Orta əsrlərdə riyaziyyat, astronomiya, tibb və fəlsəfə sahələrində əldə olunan nailiyyətlər Azərbaycan elmini dünya elmi məkanına yaxınlaşdırıb. XX əsrdə isə elmin institusional inkişafı daha da sürətlənərək yeni mərhələyə qədəm qoyub.
Müstəqillik dövründə Azərbaycan elmi keyfiyyətcə yeni inkişaf mərhələsinə daxil olub. Ümummilli lider Heydər Əliyevin rəhbərliyi dövründə elm sahəsinə diqqət artırılıb, alimlərin sosial təminatı gücləndirilib və elmi fəaliyyətin davamlı inkişafı üçün əlverişli şərait yaradılıb. Sonrakı illərdə bu siyasət uğurla davam etdirilərək elmin modernləşdirilməsi, beynəlxalq əməkdaşlığın genişləndirilməsi və innovativ inkişafın təşviqi istiqamətində mühüm addımlar atılıb. 2001-ci ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyasına “Milli” statusunun verilməsi də bu sahəyə göstərilən diqqətin mühüm göstəricisidir.
Bu gün Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası ölkənin aparıcı elmi qurumu kimi fəaliyyət göstərir. Akademiyanın institutları müxtəlif sahələr üzrə tədqiqatlar aparır, yeni biliklər yaradır və ölkənin intellektual potensialının formalaşmasına mühüm töhfə verir. Bununla yanaşı, son illərdə yaradılan yeni elmi mərkəzlər, inkişaf edən startap ekosistemi və innovasiya təşəbbüsləri Azərbaycanın qlobal elmi məkanla inteqrasiyasını daha da gücləndirir.
Müasir dövrdə elm artıq yalnız nəzəri sahə kimi deyil, həm də iqtisadi və texnoloji inkişafın əsas hərəkətverici qüvvəsi kimi çıxış edir. Azərbaycanda rəqəmsal transformasiya, süni intellekt, “yaşıl enerji” və digər prioritet istiqamətlər üzrə həyata keçirilən layihələr elmin tətbiqi əhəmiyyətini artırır. Xüsusilə postmüharibə dövründə azad olunmuş ərazilərin bərpası, ekoloji tarazlığın qorunması və dayanıqlı inkişafın təmin olunması kimi məsələlərdə elmin rolu daha da qabarıq şəkildə özünü göstərir.
Milli Elm Günü həm də cəmiyyətlə elm arasında əlaqələrin möhkəmləndirilməsinə xidmət edir. Bu münasibətlə təşkil olunan konfranslar, seminarlar, sərgilər və digər tədbirlər elmi nailiyyətlərin ictimaiyyətə çatdırılmasına, gənclərin elmə cəlb olunmasına və alimlərin fəaliyyətinin təşviqinə geniş imkanlar yaradır.
Beləliklə, 27 mart – Milli Elm Günü Azərbaycanda elmin inkişafına verilən dəyərin, elmi potensialın qorunmasının və gələcək nəsillərə ötürülməsinin rəmzidir. Ölkənin davamlı inkişafı, beynəlxalq rəqabət qabiliyyətinin artırılması və mövqeyinin möhkəmləndirilməsi birbaşa elmin inkişafı ilə bağlıdır. Elmə qoyulan sərmayə isə gələcəyə yönəlmiş ən etibarlı investisiya kimi qiymətləndirilir.
Xanım Aydın
