Azərbaycan dili Türk dilləri ailəsinin Oğuz sinfinin qərb qrupuna daxildir. Dilimizin cüzi fərqlənən 4 dialekti var – şərq, qərb, şimal və cənub dialektləri. Bakı ləhcəsi bu qruplardan Şərq dialekti qrupuna aiddir.
Bu ləhcənin digər bütün ləhcələr kimi bir sıra özəllikləri var.
Onlardan bir neçəsi daha xarakterikdir:
1) “o” -laşma ( a –o )
baban [ bobon ], tava [ tova ], babat [ bobat ]
2) “e”-ləşmə ( a –e )
qaymaq [ qeymağ ], qaysı [ qeysi ], bəd [ bed ]
3) “ə” -ləşmə ( a –ə )
qardaş [ qərdeş ], qaysı [ qəysi ]
4) “ö” -ləşmə ( ə –ö )
nəvə [ növə ], zəvərdar [ zövərdar ]
5) söz sonunda “ğ”, “g”, “b” samitlərinin işlənməsi
bardaq [ bardağ ], barmaq [ barmağ ] və ya [ bormağ ]
Şirin və baməzə sözləri ilə zəngin olan ləhcədən budəfəki məqaləmizdə sizə növbəti sözləri təqdim edirik.
Ahar – yanmış.
~Uşağ əlini aharbiryan eliyib (Uşaq əlini yandırıb).
~Elə söz dedi ki, aharım çıxdı (yandırdı məni).
Bağdatı – ipək parçadan hazırlanmış baş yaylığı.
Cəğəni – çörək xəmirini təndirə yaparkən, xəmirin üz hissəsi süzülüb təndirin içinə düşür (Bax: Küt), təndirin divarında qalaraq bişən nazik alt qatına deyilir.
Çaxçur – şalvara oxşar enli balaqlı qadın alt geyimi.
Do – 1.bərabər, tay, tən;
~Bizim birimiz süzün hamuvuza do(u)dur.
- hədə-qorxu.
~Sən mənə do gəlirsən?
Ənou – 1. Baharda yetişməmiş (kal) meyvə yemək nəticəsində qarında olan xəstəlik;
- cahil adam, həyatı tam qavramayan;
Gündəquş – gün doğuşu: gün çıxdığı tərəf.
Hözeki // Hozegi – 1. qorxunc, qorxulu;
- hirsli;
- ədalı.
Xərəngəbazar – adamın zəhləsini tökmək, şitini çıxarmaq.
Kəltə – 1. diribaş arvad, kişi kimi olan iri qadın;
- yekə.
