XVIII əsrin sonu – XIX əsrin əvvəllərində Britaniya hərbi gəmilərinin göyərtəsində olduqca qeyri-adi “heyət üzvlərinə” – artıq həyatda olmayan insanlara rast gəlmək olardı.

Bu gözlə görünməyən dənizçilərə “dul qalan dənizçilər” deyilirdi – yəni həlak olmuş matroslar, adlarına isə yenə də ödənişlər yazılırdı.

Baki-baku.az-ın məlumatına görə, bu, hır hansı bir fırıldaq deyildi, rəsmi sosial təminat idi: ticarət donanması əvəzinə Kral Hərbi Dəniz Donanmasında xidmətə gedən matroslar bilirdilər ki, əgər həlak olsalar, ailələri səfalət içində qalmayacaq. Belə “kabus” dənizçilərin sayı gəminin ölçüsündən asılı idi və birinci dərəcəli gəmilərdə onların sayı on səkkizə çata bilirdi.

Deməli, Britaniya donanması təkcə toplarla döyüşmürdü, ölən matrosların vəsaiti hesabına onların ailə üzvlərini təmin edərək həm də mərhəmət nümayiş etdirirdi.

Hacı Cavadov