Pensilvaniya Universitetinin alimləri kökəlmənin yeni mümkün səbəbini tapıblar. Onlar sirkadiyan ritmlər və onların metabolizmə təsiri sahəsində mühüm kəşfə imza atıblar.
Baki-Baku.az bu barədə “Science” jurnalına istinadən xəbər verir.
Məlumata görə, siçanlar üzərində təcrübələr aparılıb. Tədqiqat göstərib ki, beyin və qaraciyərin sirkadiyan ritmlərinin uyğunsuzluğu siçanlarda qida davranışının pozulmasına və çəki artımına səbəb olur.
“Sirkadiyan ritmləri – orqanizmin bioritmlərini idarə edir. Lakin tədqiqat zamanı məlum olub ki, qaraciyər hüceyrələri də daxil olmaqla, bədəndəki demək olar ki, hər bir hüceyrənin öz “daxili saatı” var. Onların işində pozuntular metabolizmin ciddi pozulmalarına səbəb ola bilər”, – deyə alimlər qeyd ediblər.
Siçanlar üzərində aparılan eksperimentlər göstərib ki, qaraciyərin sirkadiyan ritmləri pozulmuş heyvanlarda qidalanma vərdişlərində kənaraçıxmalar müşahidə olunub. Onlar istirahət fazası ərzində və 24 saatlıq dövr ərzində daha çox kalori qəbul ediblər. Maraqlıdır ki, siçanlarda beyini qaraciyərlə birləşdirən qaraciyər səyirici afferent siniri (HVAN) kəsildikdə, həddindən artıq yemək dayanıb.
Alimlərin fikrincə, işıqlanma və qidalanmaya əsaslanan daxili saatların sinxronizasiyası metabolizmin normallaşması üçün əsas əhəmiyyət kəsb edir. Məsələn, saat qurşaqlarının dəyişməsi və ya gecə işləməsi nəticəsində yaranan sirkadiyan ritmlərinin pozulması ürək-damar xəstəlikləri və ikinci tip diabet riskinin artmasına səbəb ola bilər. Üstəlik, bu təhlükəli nəticələr təkcə siçanlarda deyil, insanlarda da özünü göstərir.
