Bu gün – sentyabrın 26-sı Azərbaycanda xüsusi rabitə və informasiya təhlükəsizliyi sahəsində çalışan əməkdaşların peşə bayramı kimi qeyd olunur.
Müasir dövlət idarəçiliyində informasiya və rabitə sistemlərinin fasiləsiz, etibarlı və təhlükəsiz fəaliyyəti mühüm əhəmiyyət daşıyır. Dövlət qurumları arasında məlumat mübadiləsinin, elektron sənəd dövriyyəsinin, informasiya resurslarının qorunmasının və kibertəhlükəsizliyin təmin olunması bu sahədə çalışan mütəxəssislərin üzərinə xüsusi məsuliyyət qoyur.
Peşə bayramının təsis edilməsi ilə bağlı Prezident İlham Əliyev müvafiq sərəncam imzalayıb.
Sadə bir bölmədən dövlət əhəmiyyətli xidmətə
Xüsusi rabitə və informasiya təhlükəsizliyi sisteminin Azərbaycanda formalaşması ötən əsrin 90-cı illərinə təsadüf edir.
Qurumun əsası 1994-cü il oktyabrın 1-də Azərbaycan Respublikası Ali Dövlət Hakimiyyət və İdarəetmə Orqanlarını Baş Mühafizə İdarəsinin Maddi-texniki təchizat şöbəsinin tərkibində yaradılan “Rabitə və texniki bölmə” ilə qoyulub.
Sonrakı illərdə bu strukturun fəaliyyət istiqamətləri genişlənib. “Rabitə və texniki bölmə” müstəqil şöbə, daha sonra idarə və departament kimi fəaliyyət göstərərək Azərbaycan Respublikası Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidmətinin strukturunda öz inkişaf yolunu davam etdirib.
2012-ci il sentyabrın 26-da imzalanmış 708 nömrəli Fərmanla Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidmətinin Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Agentliyi yaradılıb.
Bu sahədə növbəti mühüm mərhələ isə 2020-ci ildə baş verib. Prezident İlham Əliyevin 16 mart 2020-ci il tarixli 957 nömrəli Fərmanı ilə Agentliyin bazasında ayrıca Azərbaycan Respublikasının Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidməti yaradılıb.
Beləliklə, vaxtilə kiçik bir texniki bölmə kimi fəaliyyətə başlayan struktur illər ərzində dövlətin informasiya və rabitə təhlükəsizliyinin təmin edilməsində mühüm instituta çevrilib.
Görünməyən, amma həyati əhəmiyyət daşıyan iş
Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidmətinin fəaliyyəti geniş və çoxşaxəlidir.
Xidmət dövlət orqanları üçün xüsusi təyinatlı informasiya-kommunikasiya sistemlərinin və şəbəkələrinin təşkilini və istismarını, onların təhlükəsizliyinin təmin olunmasını və inkişafını həyata keçirir. Dövlət qurumları arasında elektron sənəd dövriyyəsinin, internet şəbəkəsinə çıxışın və informasiya resurslarının məlumat və resurs mərkəzlərində yerləşdirilməsinin təhlükəsiz təşkili də bu fəaliyyət istiqamətlərinə daxildir.
Dövlət mühafizə obyektlərinin və mühafizə olunan obyektlərin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi məqsədilə xüsusi texniki tədbirlərin görülməsi də Xidmətin mühüm vəzifələri sırasındadır.
Bu fəaliyyətin böyük hissəsi gündəlik həyatda gözə görünmür. Lakin dövlət qurumlarında informasiyanın təhlükəsiz ötürülməsi, qorunması və saxlanılması, sistemlərin fasiləsiz işləməsi məhz həmin görünməyən işin nəticəsidir.
Kiberməkanda təhlükəsizlik
Texnologiyanın sürətlə inkişaf etdiyi dövrdə informasiya təhlükəsizliyi anlayışı da yeni məzmun qazanır. Dövlət qurumlarının rəqəmsal sistemlərinin qorunması artıq yalnız texniki məsələ deyil, həm də dövlət idarəçiliyinin davamlılığının vacib şərtlərindən biridir.
Bu baxımdan Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidmətinin fəaliyyətində kibertəhlükəsizlik xüsusi yer tutur.
Dövlət orqanlarında kibertəhlükəsizlik üzrə hazırlığın artırılması, qabaqlayıcı tədbirlərin həyata keçirilməsi, internet resurslarının və informasiya sistemlərinin təhlükəsizlik parametrlərinin monitorinqi, eləcə də onların kibertəhlükəsizliyinin gücləndirilməsi istiqamətində texniki və metodiki dəstəyin göstərilməsi Xidmətin əsas vəzifələri arasındadır.
Bu gün informasiya sürətlə dəyişir, texnologiyalar yenilənir, rəqəmsal mühit genişlənir. Bununla paralel olaraq informasiya təhlükəsizliyinin qarşısında duran çağırışlar da artır. Belə bir şəraitdə xüsusi rabitə və kibertəhlükəsizlik sahəsində çalışan mütəxəssislərin işi dövlətin rəqəmsal dayanıqlığının mühüm elementlərindən birinə çevrilir.
Etibarlı rabitədən təhlükəsiz rəqəmsal gələcəyə
26 sentyabr həm bir peşənin tarixini xatırlamaq, həm də informasiya təhlükəsizliyinin müasir dövlət üçün daşıdığı əhəmiyyəti vurğulamaq baxımından əlamətdar gündür.
1994-cü ildə “Rabitə və texniki bölmə” ilə başlayan yol bu gün xüsusi rabitə, informasiya sistemlərinin təhlükəsizliyi və kibermühitin qorunmasını əhatə edən geniş fəaliyyət sahəsinə çevrilib.
Peşə bayramı münasibətilə Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidmətinin əməkdaşlarını təbrik edir, məsuliyyətli və mürəkkəb fəaliyyətlərində uğurlar arzulayırıq.
