19 sentyabr 2023-cü il Azərbaycan tarixinin yaddaşına mühüm hadisələrdən biri kimi yazıldı. Həmin gün Qarabağ iqtisadi rayonunda başlayan lokal xarakterli antiterror tədbirləri cəmi 23 saat 43 dəqiqə davam etdi. Sentyabrın 20-də başa çatan əməliyyat nəticəsində Azərbaycanın dövlət suverenliyi bütün ərazidə tam bərpa edildi.
Baki-baku.az xatırladır ki, 2023-cü il sentyabrın 19-da Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Qarabağ iqtisadi rayonunda lokal xarakterli antiterror tədbirlərinə başlayıb. Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, tədbirlərin məqsədləri sırasında genişmiqyaslı təxribatların qarşısının alınması, Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölgədəki birləşmələrinin tərksilah edilməsi, hərbi infrastrukturun zərərsizləşdirilməsi və Azərbaycan Respublikasının konstitusiya quruluşunun bərpası olub.
23 saat 43 dəqiqəlik əməliyyat
Antiterror tədbirləri sentyabrın 19-da, təxminən saat 13:00-da başlayıb. İlk saatlarda Ermənistan silahlı qüvvələrinin ön xətt və dərinlikdə yerləşən mövqeləri, uzunmüddətli atəş nöqtələri, döyüş vasitələri və hərbi təyinatlı obyektləri yüksək dəqiqlikli silahlarla sıradan çıxarılıb.
Müdafiə Nazirliyinin həmin gün yaydığı məlumata əsasən, 60-dan çox döyüş mövqeyi Azərbaycan bölmələrinin nəzarətinə keçib. Bundan başqa, 20-dən artıq hərbi təyinatlı avtomobil, 40-dan çox artilleriya qurğusu, 30-dan artıq minaatan, iki zenit-raket qurğusu və altıdan çox radioelektron mübarizə stansiyası zərərsizləşdirilib.
Azərbaycan tərəfi əməliyyatın gedişində yalnız legitim hərbi hədəflərin vurulduğunu, mülki əhali və mülki infrastrukturun hədəf alınmadığını açıqlayıb.
Müdafiə Nazirliyi həmçinin bölgədə yaşayan mülki əhalinin təhlükəsizliyinin təmin olunması üçün müxtəlif tədbirlərin görüldüyünü bildirib.
Sentyabrın 20-si: döyüşlər dayandırılır
Sentyabrın 20-də əməliyyatın gedişində Azərbaycan bölmələri bir sıra istiqamətlərdə irəliləyərək strateji mövqelərə nəzarəti təmin edib. Həmin gün Müdafiə Nazirliyi silahlı birləşmələrə silahı yerə qoymaq və təslim olmaq çağırışı edib.
Günün sonunda atəşin tam dayandırılması ilə bağlı razılaşma əldə olunub. Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, antiterror tədbirləri sentyabrın 20-də saat 13:00-da dayandırılıb. Ümumilikdə əməliyyat 23 saat 43 dəqiqə davam edib.
Bu müddət ərzində Azərbaycan Ordusu qarşıya qoyulan hərbi tapşırıqları yerinə yetirib və Qarabağda uzun müddət mövcud olmuş separatçı silahlı strukturların fəaliyyətinə son qoyulub.
Tarixin yeni mərhələsi
19–20 sentyabr hadisələri 2020-ci ilin 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra Azərbaycanın dövlət suverenliyinin tam bərpasına aparan prosesin son mərhələsi kimi təqdim olunur.
Azərbaycan Prezidentinin 2024-cü il 19 sentyabr tarixli sərəncamında bildirilir ki, 2023-cü il sentyabrın 19-da Qarabağ iqtisadi rayonunda başlanan antiterror əməliyyatı 23 saat davam edib və sentyabrın 20-də başa çatıb. Sərəncamda əməliyyat nəticəsində Azərbaycanın suverenliyinin tam bərpa edildiyi vurğulanır. Həmin sərəncamla 19 sentyabr Azərbaycanda Dövlət Suverenliyi Günü elan edilib.
Bu tarixdən sonra Qarabağda Azərbaycanın dövlət bayrağının dalğalanması, dövlət qurumlarının fəaliyyətinin bərpası və bölgədə genişmiqyaslı quruculuq işlərinin aparılması yeni mərhələnin başlanğıcını qoydu.
Üç il əvvəl cəmi 23 saat 43 dəqiqə davam edən hadisələr Azərbaycanın müasir tarixində mühüm dönüş nöqtələrindən birinə çevrildi. 19 sentyabr isə artıq təqvimdə yalnız bir tarix deyil, ölkənin dövlət suverenliyinin tam bərpası ilə bağlı rəsmi anım günü kimi qeyd olunur.
Xanım Aydın