13 fevral 1739-cu ildə Şimali Hindistan dəhşət içində donub qalmışdı. Azərbaycan şahı Nadir şah Əfşarın ordusu sürətlə Böyük Moğollar İmperiyası torpaqlarına daxil olaraq qarşısına çıxan hər şeyi süpürüb keçirdi. Karnal şəhəri yaxınlığında moğol ordusu müqavimət göstərməyə cəhd etsə də, tamamilə darmadağın edildi.

Şahidlər xatırlayırdılar ki, minlərlə atın nəriltisi altında torpaq titrəyirdi, Dehli küçələri isə qorxu ilə dolmuşdu. Strateji dahiliyi və sərtliyi ilə tanınan Nadir şah moğol ordusunu məğlub etməklə kifayətlənmədi, həm də paytaxtın saysız-hesabsız xəzinələrini, o cümlədən əfsanəvi “Tovuz taxtı”nı özü ilə apardı.

Yürüşün nəticələri genişmiqyaslı oldu:

Böyük Moğollar İmperiyası ciddi şəkildə zəiflədi, onun Şimali Hindistandakı hakimiyyəti sarsıldı.

Paytaxtın talan edilməsi və böyük sərvətlərin ölkədən çıxarılması nəticəsində regionun iqtisadiyyatı zərər gördü.

Azərbaycanın nüfuzu kəskin artdı — Nadir şah sübut etdi ki, onun ordusu bütöv bir regionun xəritəsini dəyişməyə qadirdir.

Yürüş güclü psixoloji iz buraxdı: Nadir şahın ordusu qarşısında qorxu uzun müddət Dehli və ətraf ərazilərin sakinləri arasında qalmaqda davam etdi.

Tarixçilər 1739-cu ilin fevralını əsl zəlzələ ilə müqayisə edirlər: bir gün ərzində bütöv bir imperiya öz qüdrətini itirdi. Bu gün həmin dövrün salnamələri Şimali Hindistan tarixinin axarını cəmi bir neçə həftə ərzində dəyişən Azərbaycan şahının ildırımsürətli strategiyasını, eləcə də sakinlərin qorxu və qətiyyətini canlı şəkildə təsvir edir.

Murad Muxtarov