Bakıya yuxarıdan baxdıqda şəhər iki rəng arasında qalır: Boz və yaşıl. Bir tərəfdə sürətlə böyüyən binalar, asfalt yollar, tıxaclar, digər tərəfdə isə yeni salınan parklar və ağaclı küçələr yer alıb. Bu mənzərə mühüm bir sual yaradır. Paytaxtda yaşıllıq balansı qoruna bilirmi və ağaclar doğrudan da şəhəri xilas etmək gücünə sahibdirmi?
Baki-baku.az paytaxtın yaşıllıq balansının qorunması üçün atılan addımlara nəzər yetirir.
Şəhərin nəfəsi: ağacların görünməyən rolu
Ağaclar sadəcə dekorativ element deyil. Onlar şəhərin “ağciyərləri”dir. Bakının tozlu havasında, xüsusilə yay aylarında ağacların verdiyi kölgə və sərinlik fiziki olaraq hiss olunur. Bir ağac gün ərzində ətraf mühitin temperaturunu bir neçə dərəcə aşağı sala, havadakı zərərli hissəciklərin bir qismini özündə saxlaya bilir. Bu, kondisionerlərin, beton divarların və asfaltın yaratdığı istilik adası effektinə qarşı təbii müqavimətdir.
Bakı kimi küləkli şəhərdə ağaclar həm də torpağı qoruyur, tozun havaya qalxmasının qarşısını alır. Külək hər zaman şəhərin xilasçısı olmur, bəzən o, yaşıllıq olmadıqda problemi daha da dərinləşdirir.
Atılan addımlar Bakını hansı istiqamətə aparır?
Bakı son illər təkcə sürətlə böyüyən və dəyişən şəhər kimi deyil, həm də yaşıllığa doğru üz tutan paytaxt kimi diqqət çəkir. Beton və asfaltın üstünlük təşkil etdiyi böyük şəhərlərdə nəfəs almaq getdikcə çətinləşdiyi bir vaxtda Bakıda salınan parklar, genişləndirilən yaşıllıq zolaqları və həyata keçirilən ağacəkmə aksiyaları şəhərin ekoloji balansına yeni bir nəfəs gətirir. Bu proses göstərir ki, paytaxt tədricən daha yaşıl, daha rahat və daha yaşanılan məkana çevrilir.
Yeni parklar: şəhərin dəyişən siması
Son illər Bakıda salınan parklar şəhərin ümumi görünüşünü ciddi şəkildə dəyişib. Bu parklar təkcə istirahət məkanı deyil, həm də şəhərin iqliminə və sosial həyatına müsbət təsir göstərən canlı ekosistemlərdir. Geniş yaşıllıq sahələri, müxtəlif növ ağaclar, gəzinti yolları və açıq hava məkanları şəhər sakinlərinə gündəlik həyatın səs-küyündən uzaqlaşmaq imkanı yaradır.
Xüsusilə yeni parkların təkcə mərkəzdə deyil, yaşayış massivlərinə yaxın ərazilərdə salınması yaşıllığın şəhər həyatına daha bərabər paylanmasına xidmət edir. Bu, yaşlılar üçün sakit istirahət, uşaqlar üçün təhlükəsiz oyun mühiti, gənclər üçün isə açıq havada vaxt keçirmək baxımından əhəmiyyətli üstünlükdür.
“Sovetski” ərazisi: betonun yerini yaşıllıq tutur
Bakının mərkəzində yerləşən, uzun illər “Sovetski” adı ilə tanınan ərazi şəhərin yenilənmə prosesində xüsusi yer tutur. İstismar müddəti başa çatmış, şəhərin estetik görünüşünə və təhlükəsizlik standartlarına cavab verməyən köhnə binaların sökülməsi burada tamamilə yeni bir yanaşma ilə həyata keçirilir. Ən vacib məqam isə bu ərazidə yeni binaların və kommersiya obyektlərinin tikilməməsi, əvəzində sırf yaşıllıq sahəsinin yaradılmasıdır.
Şəhərin ən sıx nöqtələrindən birində geniş yaşıllıq zolağının salınması həm ekoloji baxımdan, həm də vizual olaraq Bakıya yeni nəfəs verəcək.
“Sovetski” ərazisində yaradılan yaşıllıq sahəsinin Mərkəzi Parka birləşdirilməsi Bakının yaşıl xəritəsində də mühüm dəyişiklik yaradacaq. Bu birləşmə tək bir park deyil, ardıcıl və geniş yaşıl məkan formalaşdırır. Nəticədə şəhərin mərkəzində fasiləsiz gəzinti və istirahət üçün böyük bir yaşıl zona yaranır.
Bu cür yanaşma dünya şəhərlərində uğurla tətbiq olunan “yaşıl dəhliz” konsepsiyasına uyğundur. İnsanlar avtomobil səsindən uzaq, ağacların kölgəsində daha uzun məsafələr qət edə, şəhəri daha sakit və rahat şəkildə yaşaya bilirlər. Bu isə Bakının urbanistik baxımdan daha müasir və insan mərkəzli şəhərə çevrildiyini göstərir.
Ağacəkmə aksiyaları: gələcəyə yatırım
Bakıda mütəmadi keçirilən ağacəkmə aksiyaları da yaşıllıq balansının qorunmasında mühüm rol oynayır. Minlərlə ağacın əkilməsi təkcə bugünkü mənzərəni deyil, gələcək nəsillərin yaşayacağı şəhəri formalaşdırır. Bu aksiyalar cəmiyyətin yaşıllığa münasibətini dəyişir, insanlarda ağaca, təbiətə qarşı daha məsuliyyətli yanaşma yaradır.
Əkilən ağaclar zamanla kölgə verir, havanı təmizləyir, şəhərin mikroiqlimini yaxşılaşdırır. Daha da önəmlisi, bu proses şəhərlə insan arasında yeni, daha sağlam münasibət qurur.
Yaşıl Bakı: seçilmiş yol
Bütün bu addımlar göstərir ki, Bakı inkişafla yanaşı, yaşıllığı da prioritet kimi qəbul edir. Yeni parklar, “Sovetski” ərazisində yaradılan yaşıllıq sahəsi, Mərkəzi Parkla genişlənən yaşıl zona və davamlı ağacəkmə aksiyaları paytaxtın ekoloji gələcəyinə atılan real addımlardır. Ağaclar şəhəri təkbaşına xilas etməsə də, Bakını daha sağlam, daha gözəl və daha yaşanılan məkana çevirmək gücünə malikdir. Paytaxt bu yolu seçib və bu yol getdikcə daha yaşıllaşır.
Elvin Camalov
