USD/AZN
1.7
EUR/AZN
2.008
RUB/AZN
0.0228
TRY/AZN
0.2304
Bakı:
12°C
Turan Bank

Malta niyə bizə qarşıdır?


https://img.baki-baku.az/news/2023/09/photo_8462.jpg?v=MjAyMy0wOS0yMyAxMjowMjozNg==

Azərbaycan siyasi müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra qarşılaşdığı ədalətsiz Qarabağ probleminin ağırlığına baxmayaraq, xarici siyasətində hər zaman qarşılıqlı hörmətə əsaslanan və bərabərhüquqlu dövlətlərarası münasibətlərin inkişafına yönələn kursa üstünlük verdi. Tarixi düşmənliyi zərərli amil hesab edən rəsmi Bakı dinlərarası və mədəniyyətlərarası dialoqun aparılmasını və davam etdirilməsini sivil xalqın ən doğru seçim yolu hesab etdiyini açıqladı. Amma təəssüf ki, ötən müddət ərzində bəzi ölkələr Azərbaycanın haqlı mövqeyinə tələb olunan münasibəti sərgiləmədi və zaman-zaman açıq-gizli dost olmayan siyasət yürütdü. Belə ölkələrdən biri də Maltadır. BMT divarları arasında son 1 ayda Qarabağla bağlı keçirilən dinləmələrdə ermənipərəst mövqe sərgiləyən ada dövlət...

Bəs Maltanın anti-Azər­baycan mövqe sərgiləməsi­nin arxasında nə dayanır? Təbii ki, erməni diasporunun bu işdə birbaşa əli var. Açıq informasiya resurslarından öyrənmək olur ki, Maltada ermənilərin sayı bir neçə min nəfərə çatır, lakin cəmi 300-350 nəfər özünü erməni hesab edir. Əksəriyyəti özlə­rini maltalı sayırlar. Adadakı erməni diasporunun maraq­larını “Malta Erməni İcması” təmsil edir. İcmanın üzvləri könüllülük əsasında birləşmiş ermənilər və onların ailə üzv­ləridir. 22 dekabr 2009-cu ildə Valletta şəhərinin mərkəzində Malta ordeninin iqamətgahı ilə üzbəüz (Maltadakı əsas iqamətgah) “erməni xaçka­rı”nın təntənəli açılışı olub. Açılış mərasimində Malta parlamentinin üzvləri, Valletta şəhərinin meri və digər yük­sək vəzifəli qonaqlar iştirak ediblər. Xaçkarda quraşdı­rılmış xatirə lövhəsinin üzə­rindəki yazıda deyilir: “Malta və erməni xalqları arasında dostluq əlaməti olaraq. Ermə­nistan 1375 və 1915-ci illərin erməni xalqı üçün faciəli gün­lərində bu adada sığınacaq tapmış ermənilərə göstərdiyi dəstəyə görə Maltaya təşək­kür edir”. 

Göründüyü kimi, ermə­nilər adada fəaldırlar və uy­durma nağıllarını Maltada da yaymaqla məşğuldurlar? Bəs ada ölkəni BMT-də Qarabağ­la bağlı keçirilmiş son din­ləmələrdə anti-Azərbaycan mövqe sərgilənməsinin arxa­sında tək erməni “sevgisi” dayanır? Əslində, maltalılar bizə qarşı belə qeyri-konst­ruktiv davranış sərgiləmələri onların, ümumiyyətlə, türkə olan mənfi münasibətlərin­dən qaynaqlanır. Malta 25 il Osmanlı dövləti ilə müharibə aparıb. Buna görə də, adada türkləri sevməyənlər çoxdur. Türkiyənin “Yeni Asır” qəzeti­nin yazarı Şenol Yazarın bu­nunla bağlı maraqlı qeydləri var: “25 il Osmanlı ilə vuru­şublar. Türkləri sevməyənlər çoxdur, hər hansı hadisəyə şərait yaratmamaq üçün qa­yığımızın bayrağını asmırıq. Biz fanatiklərin hücumundan qorxuruq. Adada Osmanlı düşmənçiliyi haqqında kitab­lar paylayan kilsə var. Kita­bın sonunda yazılıb: Onları AB-yə buraxmayın. Kilsənin girişində Osmanlılarla dö­yüşərək həlak olanların sü­müklərinin sərgiləndiyi muzey var. Kilsənin keşişi və müqa­vimət göstərənlər Osmanlıla­rın kilsəyə girəcəyini anlayın­ca sursat anbarını partladıb intihar ediblər”. Başqalarında təəssürat oyatmaq üçün bi­linən fənddir. Amma həmin insanların türklər tərəfindən qətlə yetirildiyi hələ də isbat­lanmayıb.

Maltadakı türklərlə əlaqəli ən əhəmiyyətli hadisə 1565-ci ildə baş vermiş Malta müha­sirəsidir. Həmin tarixdə türk donanması 40 minlik ordu ilə Maltaya yaxınlaşmış və ada­nı mühasirəyə almışdı. Mü­hasirə altı ay çəkmişdi, cən­gavərlərin yarıdan çoxu və maltalıların əksəriyyəti müha­sirədən sağ çıxa bilməmişdi. Sentyabr ayına qədər davam edən döyüşlərdən uğur əldə olunmadığına görə Qızıləh­mədli Mustafa Paşa 1565-ci il sentyabrın 11-də müha­sirəni dayandırmaq və geriyə qayıtmaq qərarını vermişdi. Maraqlıdır ki, Maltada yerli sakinlər əcdadlarının müha­sirədən sağ çıxdıqları günü “barbarlar” üzərində bayram kimi hələ də qeyd edirlər. Yəni, bu ada sakinlərinin hələ də türklərlə bağlı stereotipləri var və bu önyarğı müxtəlif sə­viyyələrdə özünü göstərir. Elə BMT-də Malta nümayəndələ­rinin Ermənistana göstərdik­ləri dəstəyin kökündə məhz bu tarixi travmanın da payı var, bu gün nə qədər qəribə səslənsə də...

Səbuhi MƏMMƏDOV




Redaktorun seçimi

O`Braynın “sülh məntiqi”
  • Daxili siyasət
  • 10:04 14.06.2024
O`Braynın “sülh məntiqi”
İrəvanda ara qarışdı
  • Daxili siyasət
  • 09:42 13.06.2024
İrəvanda ara qarışdı
Akop “Harop”un hayfını sinaqoqdan çıxır?
  • Daxili siyasət
  • 09:41 13.06.2024
Akop “Harop”un hayfını sinaqoqdan çıxır?
Qurtuluşun dörd fəsli
  • Daxili siyasət
  • 09:37 13.06.2024
Qurtuluşun dörd fəsli
Makron despotizmi
  • Daxili siyasət
  • 09:35 13.06.2024
Makron despotizmi
Avantüristlərin “azadlıq nəğmələri”
  • Daxili siyasət
  • 09:30 13.06.2024
Avantüristlərin “azadlıq nəğmələri”
Fransanın məkri sərhəd tanımır
  • Daxili siyasət
  • 09:14 13.06.2024
Fransanın məkri sərhəd tanımır
Avropanın nizamı pozulur
  • Siyasi təhlil
  • 10:11 12.06.2024
Avropanın nizamı pozulur
Sülhün səmt küləyi
  • Daxili siyasət
  • 10:08 12.06.2024
Sülhün səmt küləyi

Səbuhi MƏMMƏDOV