- Daxili siyasət
- 12:40 07.09.2024
Hərdən Ermənistandan elə maraqlı xəbər gəlir ki, heyrətlənməmək olmur. Deməli, bu günlərdə Hayastan ədliyyə nazirinin müavini Karen Karapetyanın və milli assambleyanın insan hüquqlarının müdafiəsi və ictimaiyyətlə əlaqələr daimi komissiyasının sədr müavini Rustam Bakoyanın sədrliyi ilə “Milli azlıqlar haqqında” qanun layihəsinin müzakirəsi keçirilib.
Erməni mediası xəbər verir ki, qanun layihəsində milli azlıqların hüquqlarının qorunması üçün qanunvericilik bazasının gücləndirilməsi nəzərdə tutulub. Eyni zamanda, müzakirələr zamanı Avropa Şurasının Demokratiya və İnsan Ləyaqəti üzrə Baş Direktorluğunun məsləhətçiləri qanun layihəsi ilə bağlı Venesiya Komissiyası ilə birgə rəyini təqdim edib. Onlar təqdim etdikləri rəydə həm mövcud problemlər, həm də qanun layihəsi ilə bağlı sualları cavablandırıblar.
Avropa ilə ayaqlaşmaq xəttini tutan İrəvanın bu qanunvericilik təşəbbüsü, əslində, hay cəmiyyətinin monoetnik mahiyyətini ört-basdır etmək niyyətindən başqa bir şey deyil. Həmin qanun layihəsinin uydurma və saxtakarlıqdan ibarət olduğunu başa düşmək üçün Ermənistandakı demoqrafik durum üzrə ekspert olmağa ehtiyac yoxdur. Deməli, İrəvanın parlament tribunasından pafosla milli azlıqlar adlandırdığı xalqların bu ölkədə nümayəndələrinin sayı, demək olar ki, sıfıra bərabərdir. Buna tam əmin olmaqdan ötrü rəsmi statistikaya müraciət edək. Ermənistan dövlət statistika idarəsinin 2021-ci ilə olan məlumata əsasən, bu ölkədə 35 min 308 yezidi, 11 min 911 rus, 2 min 769 assur və 2 min 162 kürd yaşayır. Yəni, 3 milyondan bir qədər az əhalisi olan Ermənistanda cəmi-cümlətani 50 mindən bir qədər çox milli azlıqların nümayəndəsi var.
Bu qədər az olmalarına baxmayaraq, erməni etnik qrupunun dominant mövqeyinə heç bir şəkildə təhlükə törətməyən azsaylı xalqlar uzun illərdir ki, özlərinə qarşı “aborigenlərin” nifrətinin təzahürləri ilə üzləşirlər. Bu sırada ən acınacaqlı vəziyyət Ermənistan cəmiyyətində tez-tez mənfi obrazda təqdim olunan yezidilərlə bağlıdır. Onların övladları Ermənistan ordusunda hər cür təhqirlərə məruz qalır, təqib və sui-istifadə hədəfinə çevrilirlər. Bir müddət bundan əvvəl yezidi mənşəli əsgər Artur Ajamyana erməni Yurik Broyanın sataşması, onu qətlə yetirməsi böyük hay-küyə səbəb olmuşdu.
İki yüz ildən çoxdur etnik dözümsüzlük kompleksinə mübtəla olmuş hayların əhalinin və ərazinin çoxluğunu təşkil edən azərbaycanlılara qarşı törətdikləri vəhşilikləri bizdən yaxşı kim nəql edə bilər?
Məgər Sovet Ermənistanının ermənilərin monoetnik dövlətinin prototipi kimi yaradıldığını biməyən var? Hələ Ermənistan SSR yaranmazdan əvvəl hayların Osmanlı imperiyasından və Qacar dövlətindən keçmiş İrəvan xanlığının torpaqlarına mütəmadi olaraq köçürülməsi tarixi faktdır. “Erməni arzusu”nu həyata keçirmək üçün bu bölgənin əhalisinin əksəriyyətini təşkil edən, vahid etnik qrup sayılan azərbaycan türklərini yurdlarından niyə didərgin salındığı da hamıya bəllidir. İstər Rusiya imperiyasında, istərsə də “qırmızı imperiya” deyilən SSRİ-də məqsədyönlü şəkildə həyata keçirilən erməniləşdirmə siyasəti nəticəsində azərbaycanlıları tarixən məskunlaşdıqları ərazilərdən tədricən “əritməyə” başladılar. Həmin etnik təmizləmənin kədərli səhnələri ötən əsrin 40-cı illərinin sonlarında 300 minə yaxın soydaşımızın Ermənistan SSR-dən Azərbaycan SSR-ə köçürülməsi zamanı yaşandı. XX əsrin 80-ci illərinin sonunda isə ermənilərin daşnak-şovinist dəstələri 250 min azərbaycanlını Ermənistan SSR-dən qovdu.
Tarixin və taleyin ironiyasına fikir verin: 250 min azərbaycanlını geri qaytarmaq və onlara bərabər hüquqlar vermək öhdəliyini qəbul etməyən İrəvan indi sayı 50 min olan milli azlıqlar haqqında qanunu müzakirə edir.
Ermənistan hakimiyyəti Avropa strukturları ilə ayaqlaşmaq, onlarla bərabərhüquqlu “demokratiya”, “azadlıq” oyunu oynamaq üçün siyasi məntiqə uyğun gələn və gəlməyən bütün addımları atır. Burada da ikili standartların “quyruğu” açıq-aşkar görünməkdədir. Ermənistan cəmiyyətində milli azlıqların hüquqları ilə bağlı müzakirələr bu ölkədən qovulmuş yüz minlərlə azərbaycanlının hüquqlarının bərpası ilə başlanmalıdır. İnsan hüquqlarının müdafiəçisi, demokratik Qərb nəinki bunu etmir, əksinə, Azərbaycandan qovulduğunu iddia etdiyi Qarabağ ermənilərinin geri qaytarılması məsələsini gündəmə gətirməyə çalışır.
Bu məqamda maraqlı bir təfərrüata varmaq yerinə düşər: daha çox Avropa Şurasının Venesiya Komissiyası kimi tanınan Avropa Komissiyasının insan hüquqları və demokratiya üzrə komitəsi toplaşdığı şəhərin adı ilə məşhurdur. Yaxşı olardı ki, bu komissiya özünün ilkin vəzifələrini yerinə yetirsin və Ermənistanı Azərbaycana qarşı ərazi iddialarına son qoyacaq konstitusiya islahatı aparmağa məcbur etsin. Məhz bu addımla Ermənistan–Azərbaycan münasibətlərinin bərpasına yol açıla bilər. Bu isə istər-istəməz təkcə milli azlıqların tezliklə “Qırmızı kitab”a düşəcək nümayəndələrinin deyil, həm də ermənilərin özlərinin vəziyyətinin yaxşılaşmasına gətirib çıxarar.
İ.HƏSƏNQALA