Azərbaycanın bu ilk həftəlik klassik – elektron qəzetini

Azərbaycan Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsində müəllimimiz, daha sonra onun yaratdığı “Bakı” və “Баку” gündəlik axşam qəzetlərinin redaktoru kimi rəhbərimiz olmuş, o zamankı kollektivimizin hər bir üzvünə Atalıq etmiş, məmləkətdə ilk axşam qəzetinin və müasir qəzet jurnalistikası məktəbinin əsasını qoyan, milli mətbuatımızın klassiki

Nəsir müəllim İmanquliyevə

ithaf edirik

№ 29
19 iyun 2017
http://baki-baku.az

Prezident İlham Əliyev görkəmli opera müğənnisi Fidan Qasımovaya “İstiqlal” ordeni təqdim edib

İyunun 16-da Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev görkəmli opera müğənniləri, Xalq artistləri Fidan və Xuraman Qasımovaları qəbul edib.

Baki-Baku.Az AZƏRTAC'a istinadən xəbər verir ki, dövlətimizin başçısı Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin inkişafındakı xüsusi xidmətlərinə görə Fidan Qasımovanı “İstiqlal” ordeni ilə təltif edib.

Görüşdə çıxış edən Prezident İlham ƏLİYEV dedi:

- Hörmətli Fidan xanım.

Sizi qarşıdan gələn yubileyiniz münasibətilə ürəkdən təbrik edirəm, sizə cansağlığı, yeni uğurlar arzulayıram.

Siz uzun illər öz sənətinizlə Azərbaycan xalqını sevindirmisiniz. Azərbaycan xalqı sizin fəaliyyətinizə yüksək qiymət verir, sizi sevir. Siz xalqımızı müxtəlif ölkələrin səhnələrində ləyaqətlə təmsil etmisiniz və bu gün də təmsil edirsiniz.

Sizin fəaliyyətiniz həm sovet dövründə, həm də müstəqillik dövründə yüksək qiymətləndirilmişdir. Siz hələ sovet dövründə Azərbaycan Respublikasının Xalq Artisti, SSRİ Xalq Artisti adlarına layiq görülmüsünüz. Bu, sizin istedadınıza verilən yüksək qiymət idi.

Siz yaxşı bilirsiniz ki, ulu öndər Heydər Əliyev sizə və Xuraman xanıma həmişə böyük diqqət və qayğı ilə yanaşırdı, sizi çox sevirdi, sizin fəaliyyətinizlə maraqlanırdı. Mən də öz növbəmdə çalışıram ki, sizə lazımi qayğı və diqqəti göstərim. Azərbaycan dövləti, müstəqil Azərbaycan sizin fəaliyyətinizi çox yüksək qiymətləndirib. 1997-ci ildə Ulu Öndərin Sərəncamı ilə siz “Şöhrət” ordeni ilə təltif olunmusunuz. 2010-cu ildə isə mənim Sərəncamımla “Şərəf” ordeni ilə təltif edilmisiniz. Siz bir çox beynəlxalq mükafatlara da layiq görülmüsünüz. Bu gün mənim Sərəncamımla Siz Azərbaycan dövlətinin ən yüksək ordenlərindən biri olan “İstiqlal” ordeni ilə təltif olunursunuz. Bu, yüksək mükafatdır, siz buna layiqsiniz. Sizə yeni uğurlar arzulayıram.

X X X

Dövlətimizin başçısı “İstiqlal” ordenini Fidan Qasımovaya təqdim etdi.

X X X

Prezident İlham Əliyevə minnətdarlığını bildirən Xalq Artisti Fidan QASIMOVA dedi:

- Çox sağ olun, cənab Prezident, Sizə minnətdaram.

Cənab Prezident, heç vaxt yadımdan çıxmır, birinci ordenlə məni Sizin atanız, Ulu Öndərimiz, unudulmaz Heydər Əliyev təltif etmişdi. Bu gün isə mənim sənətimi Siz yüksək qiymətləndirirsiniz. Məni belə yüksək mükafata layiq gördüyünüz üçün Sizə böyük minnətdarlığımı bildirmək istəyirəm. Sizin bütün ailənizə təşəkkürümü bildirmək istəyirəm. Bizim Birinci vitse-prezidentimiz Mehriban xanıma minnətdarlığımı bildirirəm. O da bizə qarşı həmişə çox diqqətli olub.

Biz Xuraman xanımla xaricdən - Florensiyadan təzə gəlmişik. Orada italiyalı tələbələrə ustad dərsləri keçirdik. Onlar bizim ölkəmizlə bağlı çox şey eşidiblər və Azərbaycanı yaxşı tanıyırlar. Azərbaycanı Avropada, bütün dünyada tanıyırlar. Bu, Sizin sayənizdə olub.

Biz də öz sadə sənətimizlə Azərbaycanı tanıtdırırıq. Amma Siz bu istiqamətdə daha böyük işlər görürsünüz. Buna görə mən Sizə bir daha minnətdaram. Xuraman da mənim sözlərimə qatıla bilər. Çünki o, şahid idi ki, İtaliyada rektor və prorektor Azərbaycan haqqında necə xoş sözlər söyləyirdilər. Bir-iki ay bundan əvvəl vokal müəllimi Leonardo Belisi Azərbaycana gəlmişdi. O, bizim Bakı şəhərini gördü, onun gözəlliyinə valeh oldu. O, Sizin haqqınızda burada eşitdiklərini İtaliyada, Florensiyada bizə həvəslə danışırdı. Bu, bizi çox sevindirirdi. Bu uğurlara görə Sizə bir daha səmimi qəlbdən minnətdarlığımı bildirirəm.

X X X

Sonda xatirə şəkli çəkdirildi.

Xəbər
2 19 iyun 2017 (№29)
http://baki-baku.az

Azərbaycanda törəmə bankı olan “Ziraat Bankası”nın brend dəyəri daha da yüksəldi

Nüfuzlu “Brand Finance” agentliyi tərəfindən aparılan araştırmaların nəticələri məlum oldu.

Baki-Baku.Az’ın məlumatına görə, “Brand Finance” reytinq agentliyinin banklar arasında apardığı növbəti araşdırmasının nəticələri açıqlanıb. Belə ki, agentliyin, “Türkiyənin ən dəyərli brendləri – Turkey 100 2017” başlığı ilə apardığı araşdırmaları nəticəsində Türkiyənin dünyaca məşhur “Ziraat Bankası” 39%-lik yüksəlişlə bütün rəqiblərini arxada qoyub.

Qeyd edək ki, “Ziraat Bankası” Türkiyənin 3 dövlət bankından biridir. Bu bank, Türkiyə də daxil olmaqla, dünyanın 19 ölkəsində, 99 yerdə fəaliyyət göstərir. Türkiyədə və dünyada ümumi olaraq 1814 filialı, 6869 vahiddən ibarət ATM şəbəkəsi vardır.

Onu da bildirək ki, ölkəmizdə 2014-cü ilin dekabr ayından fəaliyyət göstərən “Ziraat Bank Azərbaycan” ASC, Türkiyənin “Ziraat Bankası”nın törəmə bankıdır.

Əlavə məlumat: Xəbərdə qeyd olunan “Brand Finance”, 1996-cı ildən fəaliyyət göstərən dünyaca məşhur reytinq agentliyidir. Brend və qeyri-maddi aktivlərin qiymətləndirilməsi üzrə ixtisaslaşmış bu beynəlxalq təşkilatın dünyanın 20 ölkəsində rəsmi nümayəndəlikləri mövcuddur.

Məmməd Ağayev

“Azər Türk Bank”ın İdarə Heyətinə yeni sədr seçilib

İyunun 19-da “Azər Türk Bank” ASC səhmdarlarının növbəti ümumi yığıncağı keçirilib.

Bankdan “APA-Economics”ə verilən məlumata görə, Orxan Ziyad oğlu Hüseynov “Azər-Türk Bank” ASC İdarə Heyətinin sədri vəzifəsinə təyin edilib.

Qeyd edək ki, 1995-ci ildən fəaliyyət göstərən “Azər Türk Bank” ASC-nin səhmlərinin 75 faizi Azərbaycan dövlətinə məxsusdur.

ADNSU-da II Strartap və İnnovasiya Festivalı keçirilib

Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetində (ADNSU) II Strartap və İnnovasiya Festivalı keçirilib.

Universitetin mətbuat xidmətindən Baki-Baku.Az'a verilən məlumata görə, tədbirdə Təhsil naziri Mikayıl Cabbarov, Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar naziri Ramin Quluzadə, millət vəkilləri, universitet rektorları, xarici ölkələrin Azərbaycandakı səfirliklərinin nümayəndələri, şirkət rəhbərləri iştirak edib.

ADNSU-nun rektoru, professor Mustafa Babanlı II Strartap və İnnovasiya Festivalını açıq elan edərək universitetin “eazy START” Startap və İnnovasiya Mərkəzinin son iki ildə gördüyü işlərdən danışıb. Rektor, gənclərin təqdim etdiyi layihələrin gələcəkdə böyük uğur qazanacağına inandığını bildirib. Onun sözlərinə görə, hətta bu layihələrin bəziləri dünya bazarlarına çıxa biləcək səviyyədədir:

“Bizim əsas məqsədlərimizdən biri odur ki, gələcəkdə tələbələr öz buraxılış işlərini startap ideyaları ilə təqdim etsinlər. Növbəti illərdə biz universitet sərhədlərini aşıb bu cür buraxılış festivallarını daha geniş formada təşkil etməyi planlaşdırırıq”, - deyə rektor qeyd edib. O, bu işlərin həyata keçirilməsində daim ADNSU-nun yanında olduqlarına görə, Təhsil naziri Mikayıl Cabbarova, Nəqliyyat Rabitə və Yüksək Texnologiyalar naziri Ramin Quluzadəyə və digər şəxslərə universitet adından təşəkkürünü bildirib.

Rektor, Mustafa Babanlının çıxışından sonra universitetin “eazy START” startap məktəbinin “Smart Keyboard”, “Cam Touch”, “General Reporting Platform”, “Multivizor” və “KubiRub” layihələri festival iştirakçılarına təqdim olunub.

Nəqliyyat, rabitə və yüksək texnologiyalar naziri Ramin Quluzadə rəhbərlik etdiyi qurumun ölkədə İnformasiya Texnologiyalarının inkişafına xüsusi önəm verdiyini bildirib. Nazir bu sahədə vacib istiqamətlərdən birinin müasir elmi nailiyyətlərə əsaslanan ideyaların dəstəklənməsi olduğunu qeyd edib:

"Nazirliyin İKT Fondu, Yüksək Texnologiyalar Parkı, Biznes İnkubasiya Mərkəzində bu sahədə müəyyən işlər görülüb. İnnovasiya sahələrinin inkişafı üçün bir çox startap layihələrinə qrantlar ayrılır. Bu günədək İKT Fondu tərəfindən innovasiya sahələri üzrə 4 qrant müsabiqəsi keçirilib. 600-dən çox layihədən 100-ü maliyyələşdirilib. Nazirliyin Yüksək Texnologiyalar Parkına bu günə kimi 300-dən çox startapçı müraciət edib. Onlardan 29-u parkda daimi fəaliyyət göstərir. 150-yə yaxın startapçı isə bizimlə mütəmadi olaraq əməkdaşlıq edir”, - deyə o vurğulayıb.

Təhsil naziri Mikayıl Cabbarov ali məktəblərdə startap ideyalarının icrasının həm tələbələr, həm də təhsil müəssisələrinin özləri üçün yeni imkanlar yaratdığını deyib. Onun sözlərinə görə, bu layihələrin həyata keçirilməsi gənclərin sahibkarlıq ruhunun inkişaf etdirilməsi, biznes potensialının artmasına xidmət edir:

"Biz bu cür layihələri inkişaf etdirmək üçün birlikdə çalışmalıyıq. Startap layihələrinin icrası tələbələrin sahibkarlıq ruhunun inkişaf etdirilməsi ilə yanaşı ali məktəblərin də əlavə qazanc əldə etməsində müəyyən rol oynaya bilər. Biz bu sahədə vahid milli platformadan çıxış etməliyik. İş adamları, dövlət və özəl şirkətlərlə müzakirələr bu sahəni daha məhsuldar edə bilər”, - deyə təhsil naziri qeyd edib.

Çıxışlardan sonra ADNSU-nun startap məktəbinin daha 6 layihəsi təqdim olunub. Sonra tədbir iştirakçılarını maraqlandıran suallar cavablandırılıb.

II Strartap və İnnovasiya Festivalının sonunda ADNSU-nun rektoru, professor M.Babanlı, universitetin professor və müəllim heyəti, tədbirdə iştirak edən müxtəlif dövlət və özəl şirkətlərin nümayəndələrinin iştirakı ilə dəyirmi masa keçirilib. Rektor, göstərdikləri dəstəyə görə şirkət nümayəndələrinə minnətdarlığını bildirib, universitet və müəssisələr arasında bu əməkdaşlığın hər iki tərəfə böyük fayda verəcəyini qeyd edib. Dəyirmi masada sərmayəçilərlə startap layihələrinin inkişafı, gələcəkdə görülməli olan işlər, birgə əməkdaşlıq və s. mövzular müzakirə olunub.

 

 

 

Nələr var, nələr olsaydı
3 19 iyun 2017 (№29)
http://baki-baku.az

Biləcəri və professor Firuz Mustafa'nın Biləcəri ilə bağlı iradları

Biləcəri qəsəbəsi Bakının ən qədim yaşayış məntəqələrindəndir. Tarixi mənbələrin məlumatına əsaslanan tədqiqatçılara görə, yaşayış məntəqəsi etnotoponim olub, türkdilli xəzərlərin Bələncər tayfasının adını əks etdirir. Bələncərlərin Azərbaycana miqrasiyası Sasani şahı I Xosrov Ənuşirəvanın (531-579) Azərbaycana köçürdüyü xəzərlərlə və VIII əsrin əvvəllərində ərəb əmiri Cərrah ibn Abdullahın Xəzər ölkəsinə hücum edərək onun üç paytaxt şəhərindən Arana xeyli əhali köçürməsi ilə əlaqələndirilir. Yaşayış məntəqəsinin coğrafi mövqeyinə əsaslanan digər tədqiqatçılar isə bu toponimi qədim türk dillərindəki belen (aşırım, alçaq dağ) və cər/cəri (sıldırım, yarğan) komponentlərinin birləşməsi kimi "Aşırımlı yarğan" mənasında izah edirlər.

Zəngilan rayonu ərazisində Biləcər (Bələncər) adlı yaylaq vardır.

Başqa bir etimologiyaya görə "Biləcəri" sözü "hərbi şəhər" deməkdir.

1900-cü ildə uzunluğu 231 km olan Dərbənd-Biləcəri dəmiryolu xətti tikilmişdr.

Biləcəri qəsəbəsi Binəqədi rayonunun inzibati ərazisinə daxil olan, rayon mərkəzindən 4,5 km aralıda, Abşeron yarımadasının qərbində yerləşən qədim yaşayış məntəqəsidir. Qəsəbənin əvvəlki adı "Bəlayi-Cari", sonradan 1936-cı ilədək "Biləcəri kəndi", 1936-cı ildən isə "Biləcəri qəsəbəsi (şəhər tipli qəsəbə)" adlandırılmışdır. Hazırda qəsəbə ərazisində yaşayan əhalinin rəsmi sayı (qeydiyyatda olan) 48 min 900, qeyri rəsmi (qeydiyyatsız yaşayan) 70 min nəfər təşkil edir. Milli tərkib üzrə əhalinin 99 %-ni azərbaycanlılar, az sayda isə rus və tatar millətinin nümayəndələri təşkil edir.

Qəsəbə ərazisində ümumilikdə 12 sənaye və 6 müxtəlif təyinatlı müəssisə, o cümlədən, Zaqafqaziyada ən böyük çeşidləmə "Dəmiryol Stansiyası", "Lokomotiv Depo", "Yuyucu-Buxarlayıcı stansiya", "Vaqon Depo", "Zoologiya kombinatı", "Asfalt-Beton zavodu" və "Xırman firması (istehsal növü - un məmulatları)" fəaliyyət göstərir.

Qəsəbə ərazisində 7 ümumtəhsil məktəb, 9 məktəbəqədər müəssisə, Uşaq Gənlər Yaradıcılıq Mərkəzi, Uşaq Gənclər Şahmat-İdman Mərkəzi, Fikrət Əmirov adına 6 nömrəli 11 illik Uşaq İncəsənət məktəbi, 1 Təcili yardım stansiyası, 3 poliklinika, Mərkəzi dəmiryol xəstəxanası, Cavid adına kütləvi kitabxana və qəsəbə kütləvi kitabxanası mövcuddur.

Qəsəbə ərazisində Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarı ilə dövlət tərəfindən qorunan 1658-ci ildə inşa edilmiş məscid, 1903-cü ildə inşa edilmiş və 2006-cı ildə yenidən bərpa edilərək genişləndirilmiş "Tunel" mövcuddur.

Məşhur Bakı milyonçusu, neft maqnatı Ağamusa Nağıyevin qəbri Biləcəri qəsəbəsində yerləşir.

Yazıçı-dramaturq, Baki-Baku.Az elektron qəzetinin redaksiya heyətinin üzvü, professor Firuz Mustafa'nın Biləcəri ilə bağlı ifadə etdiyi təklif və iradlarını diqqətinizə çatdırırıq:

"Son illər Binəqədi rayonunda , habelə, Biləcəri qəsəbəsində bir sıra ürəkaçan işlər görülüb. Yeni hündürmərtəbələr inşa olunub. Köhnə binalar təmir edilib. Qəsəbədaxili yolların müəyyən hissəsinə asfalt örtük çəkilib. Amma görüləsi işlər də var. Məsələn, şəxsən mənim yaşadığım Qabil Süleymanov küçəsinin bir hissəsi - "AzərAvtoYol"un yaxınlığı, "Xəzri" kotelinin ətrafındakı daxili yollar bərbad haldadır. Qəsəbədəki orta məktəblərin hamısı (4-5 məktəb) Biləcərinin "aşağı" hissəsində yerləşir. Halbuki, qəsəbənin yuxarı hissəsində - “AzTelekom”un qarajı olan ərazidə bir neçə hektarlıq boş sahə var və yəqin ki, orada məktəb binası tikmək olar. Sonra, bir çox binaların dam örtükləri yoxdur. Bəzi binaların yaxınlığında zibil qutuları yoxdur, daha doğrusu çox azdır. Əminəm ki, qədim tarixə malik qəsəbədə mövcud olan bu problemlər də tezliklə öz həllini tapacaq.

Onu da əlavə edim ki, yollar da işıqlandırılmır. Məsələn, Həşimi və Süleymanov küçələrində işıqlanma yoxdur və ya zəifdir. Qaranlıqda sahibsiz küçə itləri tez-tez adamlara hücum edir."

Nostalji
4 19 iyun 2017 (№29)
http://baki-baku.az

“Qarabağ” hoteli

1974-cü ildə tikilən və əvvəllər “Turist” adlanan bu hotelin (arxitektorları: V.Şulqin, Ə.Melxisedekov, konstruktorları: K.Kərimov, Q.Şamilov) layihəsi Bakı Dövlət Layihə İnstitutunda - “Bakqiproqor”da hazırlanmışdır.

Fasad bir tərəfdən açılmış, digər tərəfdən dekorativ kölgə barmaqlıqları ilə əhatə edilmişdi. Həyətdə keramika bardaqlar və mozaika ilə maraqlı fəvvarə yerləşirdi. Burada beynəlmiləl modernizmlə yanaşı milli ornamentləri də görmək olardı.

Bina neokonstruktivizmin möhtəşəm nümunəsi kimi 1978-ci ildə Nyu-Yorkda nəşr olunan “Dünya Arxitektura Ensiklopediyası”na düşmüşdür. Layihə 1979-cu ildə XX əsrin dahi arxitektorunun adına təsis edilmiş “Le Korbyuze” mükafatına layiq görülmüşdür. Sal qaya üzərində, dövrünün unikal inşaat texnologiyalarından istifadə etməklə konstruktivizm üslubunda tikilmiş bu bina daha neçə-neçə beynəlxalq mükafatların sahibi idi.

2004-cü ildə demontaj olunub.

Печаль
5 19 iyun 2017 (№29)
http://baki-baku.az

12 знаменитых туристических мест, которые могут вскоре исчезнуть

Кажется, что туристические направления незыблемы и можно запланировать их планомерное посещение на несколько лет вперед. Однако, как показал опыт с 28-метровой скальной аркой, известной как "Лазурное окно", которая обрушилась на Мальте в этом году, изменения в климате Земли могут существенно изменить планы путешественников. Возможно, стоит поторопиться увидеть некоторые города и достопримечательности, прежде чем они безвозвратно исчезнут или разрушатся.

1. Мертвое море

Мертвое море находится на на 430 метров ниже уровня моря, и каждый год его уровень падает минимум на один метр. За последние сто лет уровень воды в этом озере упал на 25 метров, и разрушительный процесс только прогрессирует. В 1977 году озеро так обмельчало, что было фактически разделено на две части. Южную часть озера стали активно использовать различные предприятия, и это еще сильнее ускорило нарушение естественного процесса циркуляции воды в Мёртвом море.

Более того, последние несколько лет Мёртвое море загрязняется стоками из палестинских городов и поселений, которые приносят не только нечистоты, но и пластиковый мусор. К сожалению, палестинская сторона пока не предпринимает и не поддерживает никаких действий по сохранению моря, и ситуация остается достаточно критической.

2. Большой Барьерный риф

Большой Барьерный риф является самым большим коралловым рифом в мире, занимая площадь около 344 400 квадратных километров - его даже можно увидеть из космоса. Большой Барьерный риф поддерживает жизнь огромного разнообразия живых организмов, но на сегодняшний момент их благополучие находится под вопросом. На риф влияют сразу несколько разрушительных факторов: ураганы, которые физически разрушают кораллы, периодическое увеличение популяции морской звезды «терновый венец», которая питается коралловыми полипами, и, безусловно, деятельность человека.

К тому же, глобальное потепление тоже вносит свою лепту в разрушение этого уникального природного явления: дело в том, что всего один градус потепления воды стоит жизни водорослям, которые живут в полипах. И на сегодня существуют уже огромные участки рифа, в которых находятся обесцвеченные поврежденные кораллы.

3. Древний город Петра

Город в Иордании, полностью высеченный из скалы. Город входит в список Всемирного наследия ЮНЕСКО, но как долго сохранятся эти сооружения - неизвестно. Из-за эрозии и неграмотного использования воды строения города стремительно разрушаются. Туристический поток также вносит свои коррективы, да еще и реставрационный работы, которые были выполнены не совсем правильно, только ускоряют процесс разрушения.

4. Великая Китайская стена

Великая Китайская стена проходит по северному Китаю на протяжении 8 851,9 км, но фактически ее длина гораздо меньше. Очень многие участки разрушились из-за отсутствия должного ухода за строением. Хорошо сохранился только участок, который посещается туристами, одна вне туристической зоны кирпичи из стены нередко разбираются местными жителями, чтобы использовать их для строительства собственных домов, а некоторые участки стены были снесены ради строительства шоссе и железных дорог.

5. Большой каньон

Большой каньон - один из глубочайших каньонов в мире. Он находится на территории штата Аризона, США, и его длина составляет 446 км, в то время как ширина колеблется от 6 до 29 км. При этом около 4 000 кв.км. в каньоне занимают шахты по добыче урана, и их деятельность наносит сильный урон местной экосистеме. Немало проблем также доставляют туристы, оставляющие свой мусор на территории каньона.

6. Мальдивы

Мальдивы - настоящий рай на земле. Здесь лазурные воды Индийского океана омывают золотистые песчаные берега, а вдоль архипелага располагается коралловый риф. Однако из-за теплого течения Эль-Ниньо и повышения температуры воды на 5°С этот риф был почти полностью уничтожен.

Кроме того, сами острова архипелага находятся довольно низко - самая высокая точка островов не превышает 2,4 метра над уровнем моря, и потому всемирное потепление является для Мальдив настоящей угрозой. Из-за таяния ледников уровень всемирного океана повышается, а значит и сами Мальдивы уходят под воду. "Если так будет продолжаться, моя земля исчезнет уже через семь лет," - говорит президент страны.

7. Науру

Науру - карликовое государство в западной части Тихого океана, оно лишь немногим больше Ватикана, и здесь живет чуть больше 10 тысяч человек. Сам остров представляет собой поднятый коралловый атолл, расположенный на вершине вулканического конуса. Здесь всегда лето, манго, вишни, кокосы... Но все это тоже может уйти под воду в случае, если уровень воды в мировом океане немного повысится. Впрочем, возможно, люди сами разрушат атолл еще раньше. Дело в том, что на острове ведется добыча фосфоритов, в результате которой 90% леса на острове было уничтожено, превратив всю территорию за пределами туристической зоны в лунный пейзаж.

8. Национальный парк Глейшер

Изначально на территории национального парка Глейшер было расположено около 150 ледников. Однако сейчас из-за глобального потепления осталось в лучшем случае 25.

9. Касбах Телуэт

Крепость Касбах Телуэт является одной из главных достопримечательностей Марокко, однако в результате эрозии и полного отсутствия ухода за старинным сооружением, крепость пришла в упадок. Только в 2010 году спохватились и объявили о проекте, который должен сохранить остатки дворца.

10. Комплекс пирамид в Гизе

Считается, что пирамиды в Гизе было построены около XXVI—XXIII века до н. э. Однако эти сооружения становятся жертвой природной эрозии и уже сейчас доступ к большинству участков комплекса запрещен для туристов.

11. Биг-Сур

Биг-Сур - живописное побережье в Калифорнии, включающее примерно 145 км береговой линии. Это место настолько красиво, что правительство взяло его под свою опеку, запрещая здесь любую индустрию. Впрочем, даже без прямого влияния человека побережью грозит опасность: все чаще и чаще здесь происходят пожары, которые очень трудно затушить из-за отсутствия дорог и большой площади лесов. Один из пожаров уничтожал местную флору и фауну на протяжении трех месяцев.

12. Венеция

Романтическое направление в мировом туризме, итальянская Венеция привлекает своими многочисленными каналами, карнавалом и общей атмосферой романтики. Однако специалисты уверены, что уже в следующем столетии этот город уйдет под воду из-за повышающегося уровня моря, из-за промышленного забора воды из артезианских скважин, а также из-за внушительного веса самих зданий в городе. Уже сегодня этот город терпит более 100 случаев затопления за год. 14 лет назад был разработан проект MOSE, предусматривающий постройку герметичных барьеров вокруг города, однако специалисты из Нидерландов раскритиковали эти дамбы из-за низкой эффективности подобной защиты от наводнений. В итоге на данный момент никаких существенных работ по сохранению города не ведется.

А в этом году, несмотря на то, что Венеция все сильнее погружается под воду, наблюдался другой феномен - каналы города опустели, обнажив грязь и мусор на дне.

По материалам huffingtonpost.com

Песня о Баку
6 19 iyun 2017 (№29)
http://baki-baku.az

Bakının qara gözlü qızları - VİDEO

 

Bakı küçələri
7 19 iyun 2017 (№29)
http://baki-baku.az

Köhnə küçələrimizin yeni adları. Tanıyaq

Əvvəlki “Camaşırxana”, sonra Qoqolun adı verilmiş küçənin bir hissəsi “Mərdanov qardaşları” adlanır. Kimdir bu qardaşlar? Yazıçı-publisist, Əməkdar jurnalist Flora Xəlilzadə'nin yazısını təqdim edirik.

Mərdanov qardaşları

Yaradıcılığın qəribə məqamları var. Sağlığında haqqında dəfələrlə bol-bol təriflər deyilir, cild-cild kitabların müəllifi olur, amma dünyasını dəyişən kimi unudulur. Bəzən isə əksinə. Adı tarixin saralmış vərəqləri arasında uyuyur, sonradan tapılır, üzə çıxır, cəmi bir bayatısı ilə ədəbiyyatda əbədiləşir, yaşayır. Bu arada yada Ağabəyim Ağa düşür. Onun məşhur bayatısı görün neçə ildir yol gəlir, yaddaşlardan silinmir:

Əziziyəm, Qarabağ,
Şəki, Şirvan, Qarabağ,
Tehran cənnətə dönsə,
Yaddan çıxmaz Qarabağ.

Zamanın sınağından ancaq əsl sənət əsərləri qalib çıxır. Nahaq deməyiblər ki, hər şeyi zaman göstərər. Bu zamanın güzgüsündə isə əbədi yaşamaq qüdrəti hər kəsin taleyinə yazılmayıb.

Adı milli kino sənətimizin tarixinə əbədi həkk edilmiş Səməd Mərdanov cəmi 29 il ömür sürüb. Amma Azərbaycanın səsli və sovet komediya kinosunun yaradıcılarından biri kimi nakam ömrünə bir əbədiyyət gətirib.

O, 1909-cu ilin sentyabrında Tiflisdə varlı bir ailədə anadan olmuşdu. Atası Haşım bəy əsl zadəgan və sənət aşiqi idi. Dövrün tanınmış ziyalıları, söz-sənət sahibləri ilə ünsiyyət qurmağı, onlarla söhbət etməyi çox sevərdi. Tiflisdə yaşayan ziyalılar, eləcə də bu şəhərə qonaq gələn yazıçılar, aktyorlar mütləq Haşım bəyin qonağı olardılar. Onun qapısını kimlər açmamışdı? Cəlil Məmmədquluzadə, Mirzə Ələkbər Sabir, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, Hüseyn Ərəblinski və başqaları. Haşım bəy xeyriyyə cəmiyyətlərində yaxından iştirak etməklə bərabər, Tiflisin mədəni həyatında həmişə ön cərgələrdə olan bir şəxsiyyət idi.

Onun böyük oğlu Mustafa Mərdanov 1916-cı ildə Tiflis kişi gimnaziyasını bitirdikdən sonra Moskva Dövlət Teatr İnstitutunda təhsil almışdı. Bir neçə il Tiflis Azərbaycan Dövlət Teatrının direktoru vəzifəsində çalışdıqdan sonra Bakıya gələrək Azərbaycan Dövlət Dram Teatrında aktyorluq etmişdi. Mustafa Mərdanov teatrda işləməklə bərabər filmə də çəkilirdi. O, həm də Azərbaycan kinosunun ilk və sevilən aktyorlarından biri idi.

Mustafa Mərdanovun yaradıcılıq bioqrafiyasını nəzərdən keçirəndə onun sənətində iki qanadın eyni dərəcədə inkişaf etdiyi bəlli olur. Görkəmli aktyorumuz bir tərəfdən səhnədə dünya klassiklərinin, eləcə də yerli müəlliflərin tamaşaya qoyulmuş əsərlərində müxtəlif rollar yaradırdı, digər tərəfdən isə kinoya çəkilərək tamaşaçılar tərəfindən böyük sevgi və maraqla qarşılanırdı. Mustafa Mərdanov "Bismillah", "Hacı Qara", "Sevil", "Bakılılar", "Kəndlilər", "Səbuhi", "Səhər", "Əhməd haradadır" və s. filmlərə çəkilib. "O olmasın, bu olsun" filmindəki Həsən bəy obrazı isə ona geniş şöhrət gətirdi. Mustafa Mərdanovun bu filmdə dediyi bəzi kəlmələri hələ də aforizm kimi işlədirlər. 1943-cü ildə xalq artisti fəxri adına layiq görülən Mustafa Mərdanov 50 il Azərbaycan səhnəsində, sözün əsl mənasında, sənət fədaisi olub. Çox sonralar öz müasirləri haqqında xatirələrini qələmə alan görkəmli aktyor 1968-ci ildə vəfat edib.

74 il ömür sürən Mustafa Mərdanov kiçik qardaşı Səməddən 15 yaş böyük idi. Məhz belə bir yaradıcı mühitdə böyüyən, qardaşının həyat və yaradıcılıq yolundan nümunə götürən Səməd Mərdanov 1935-ci ildə Moskvada Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunun rejissorluq fakültəsini bitirib. O, bu ali məktəbdə məşhur kinorejissor M.Eyzenşteynin tələbəsi olmasını həmişə iftixarla xatırlayırdı. Tələbə ikən rejissorluq qabiliyyəti mütəxəssislərin diqqətini cəlb edirdi. O, Moskvada təhsil aldığı müddətdə Bakıda "Köçərilər" filmini çəkməyə dəvət alıb. 1931-ci ildə çəkilmiş bu filmin taleyi indiyə qədər qaranlıqdır.

Səməd Mərdanov həm də professional təhsil alan ilk azərbaycanlı kinorejissor, diqqətəlayiq bir sənətin sahibi kimi çox işlər görmək arzusu ilə yaşayırdı. İlk sovet kinokomediyalarından olan "Mavi dənizin sahilində" adlı film "Azərfilm" və Moskva kinostudiyalarının birgə istehsalı idi. Səməd Mərdanovla Barnet birlikdə çəkdikləri bu filmlə sovet kino tarixinin ilkinləri sırasına düşdülər. 1939-cu ildə Səməd Mərdanov "Kəndlilər" filmini çəkdi. Bu filmdə Azərbaycanda gedən inqilabi hərəkatdan bəhs edilirdi. "Kəndlilər" Azərbaycan kinosunun qızıl fonduna daxil edilib. Filmdə dövrün çox görkəmli aktyorları Ələsgər Ələkbərov, Sidqi Ruhulla, Möhsün Sənani, Rza Əfqanlı, Rza Darablı, eləcə də qardaşı Mustafa Mərdanov iştirak etmişdir. 1940-cı ildə ekrana buraxılan "Kəndlilər" bu professional rejissorun Azərbaycan həyatından çəkilmiş ilk filmi kimi həm birinci, həm də son yadigarı oldu. Səməd Mərdanov haqqında çox az yazılıb. Vaxtsız ölümünün səbəbi bizə dəqiq bəlli deyil. Bildiyimiz odur ki, ağır xəstə olub. Uzun müddət müxtəlif xəstəxanalarda müalicə alıb, amma bu istedadlı rejissoru ölümün qara caynağından xilas etmək mümkün olmayıb. Bəlkə də o dövrdə baş alıb gedən repressiyaların mənəvi zərbəsi idi ki, Səməd Mərdanov da bu bəlaya düçar oldu. Kim bilir?!

Yaxınları söyləyirlər ki, "Ölülər" filmini çəkmək istəyirmiş. Təəssüf ki, həyatı kimi, yaradıcılığı da yarımçıq bitdi. Bəlkə də heç başlamamış qaldı. Yaxşı ki, Azərbaycan kino tarixində ilkinliyin ünvanı kimi həmişə yaşayacaq və xatırlanacaq. Əslində, mədəniyyət tariximizin solmayan yarpaqlarına çevrilib Mərdanov qardaşları. İndi 100 yaşı tamamlanan Səməd Mərdanov sənət aləmində də həmişə cavan və əbədiyaşar olacaq.

Большая перемена
8 19 iyun 2017 (№29)
http://baki-baku.az

Первое светское учебное заведение в Баку

В этом году исполняется 185 лет со дня основания бакинских школ

Ежегодно в сентябре, для учащихся школ и студентов, как обычно, начинается новый учебный год.  Новый учебный год, который начинается в сентябре 2017 года будет юбилейным. 185 лет назад, в 1832 году в Баку было открыто первое светское учебное заведение – Бакинское уездное училище.

В нашей литературе устоялось ошибочное мнение, что первое учебное заведение в Баку открыто в 1887 году. На самом деле оно было открыто не в 1887 году, как принято считать, а на 55 лет раньше…

Изучение материалов в центральном архиве города Тбилиси – официальном местопребывании наместника Кавказа в XIX веке – позволило нашему видному ученому, историку Энверу Мирзакули оглы Ахмедову впервые установить точную дату создания в Баку первого светского учебного заведения, а именно, что Бакинское уездное училище начало функционировать уже с 17 января 1832 года, где впервые преподавались русский и азербайджанский языки, и основы светских наук .

Как выглядел Баку в 1832 году

Для лучшего понимания условий того времени представим себе, как выглядел Баку в год открытия уездного училища, т.е. через 26 лет после насильственного присоединения Бакинского ханства к Российской империи.

Согласно первой в истории Баку поименной переписи населения, в 1832 году общее число жителей города превышало 7300 душ обоего пола. Из них по индивидуальному списку было: 3493 азербайджанца - «татарина», как их тогда называли, (и примерно столько же женщин - азербайджанок, не внесенных в список), 172 армянина и 161 армянка. Русская администрация и гарнизон, которые не являлись субъектами, облагаемыми налогами, в перепись не вошли. Это был ярко выраженный мусульманский город, 96% населения которого составляли коренные азербайджанцы.

Обладая удобной, лучшей на Каспийском море гаванью, Баку расширял торговые связи и превращался в оживленный портовый город, где совершались сделки и происходила транзитная перевалка закавказских, российских, персидских, среднеазиатских товаров. Выгоды торговли привлекали в Баку на постоянное жительство кубинцев, ширванцев, муганцев и других жителей Азербайджана . Торговля накладывала сильный отпечаток и на состав населения, с нею были связаны более половины всех жителей. Кроме купцов, коммерсантов, владельцев лавок, её обслуживали музуры -матросы торговых судов, курсировавших по Каспию, поденщики, привлекавшиеся к погрузке и разгрузке лодок и караванов и другим работам, приказчики. Ткачи, башмачники, шапочники, портные, слесари, кузнецы, лудильщики, каменьщики, плотники, мельники, чуречники, шерстобиты, красильщики, серебряных дел мастера, цирюльники и прочие ремесленники составляли четверть бакинского населения .

В 1832 году Баку ещё не был «городом нефти» в современном понимании, так как нефтью занимались исключительно жители абшеронских сел Балаханы, Сабунчи, Раманы, Шубаны и других, которые добывали ее из многочисленных колодцев вручную. Пока ещё нефть была предметом купли-продажи на внутреннем и внешнем рынке только для них. Вывозили из Баку, главным образом, черную и белую нефть, соль, шафран, марену, ковры, шерстяные изделия и многое другое. Ввозили лес, бумагу, шелк, шали, плоды.

В городе было 1358 домов, более 85% населения жило внутри крепости и около 15% - за ее стенами, с северо-восточной стороны в форштадте. В городе было 500 отдельных лавок, 9 каравансараев с 207 лавками в них, 48 мельниц, 8 бань, 28 мечетей, 1 православная и 1 армяно-григорианская церкви.

Первое светское учебное заведение в Баку

До 1832 года в городе не было ни одного светского учебного заведения. Во многих уголках старого Баку были лишь мектебы при мечетях, так называемые «моллахана». В них готовили преимущественно духовных лиц, а образование сводилось к изучению Корана, священных книг, азбуки и некоторых правил арабского и персидского языков. Азербайджанский язык не изучали вовсе…

После завоевания Азербайджана Российской империей стала ощущаться потребность в служебных кадрах из местного населения, знающих азербайджанский, как язык коренного населения, так и русский языки. Именно поэтому 2 августа 1829 года Николай I «высочайше» утвердил «Положение о закавказских училищах», предусматривающее открытие в Закавказье одной гимназии (в Тифлисе) и ряда уездных училищ.

Для осуществления этого «Положения» 30 декабря 1830 года было открыто уездное училище в Шуше, в 1831 году – в Шеки, 17 января 1832 года – в Баку и 8 февраля 1833 года – в Гяндже. Несколько позже, 25 марта 1837 года уездное училище было открыто в Нахичевани, а в 1838 году -в Дербенте и Шемахе.

На первых порах в двухклассном уездном училище было очень мало учеников и учителей. Мусульмане неохотно отдавали своих детей в училище. В 1834 году в Бакинском училище было всего 22 ученика и 2 учителя.

Ученики изучали русский и азербайджанский языки, закон Божий и мусульманское право - шариат, арифметику, чтение и чистописание. Русский язык. закон Божий, арифметику преподавал русский учитель, а азербайджанский язык и мусульманское право – азербайджанец.

Начиная с 1 января 1836 года по новому «Положению», училище стало трехклассным, и ученики помимо перечисленных, также изучали русскую грамматику, краткий курс всеобщей, русской и местной истории, всеобщую и русскую географию, преимущественно Закавказского края, арифметику и начала геометрии, черчение и рисование .

Из стен уездных училищ, имевших целью привить детям начальные светские знания и подготовить учащихся к продолжению образования в тифлисской гимназии, выщли первые знатоки в Азербайджане русского языка и светских наук, вырастали первые учителя азербайджанского языка.

Заур Ализаде,
профессор химии

Это интересно
9 19 iyun 2017 (№29)
http://baki-baku.az

2 фатальных совпадений из реальной жизни, от которых кровь в жилах стынет

Часто при просмотре того или иного фильма зрители скептически ухмыляются: как же сценаристам удается «закручивать» сюжеты так, чтобы все совпадало в нужный момент. Однако в жизни порой случаются куда более поразительные стечения обстоятельств. О некоторых из них далее в обзоре.

Непотопляемая леди

Роковые совпадения в жизни стюардессы и медсестры Вайолетт Джессоп случались целых три раза. В начале XX века она работала на британскую судоходную компанию «White Star Line», во владении которой было множество лайнеров, в том числе самые большие в мире «Олимпик», «Титаник» и «Британник».

Сначала Вайолетт Джессоп устроилась работать на «Олимпик», который через год столкнулся с крейсером «Хоук». По настоянию друзей женщина перешла на другое судно – «Титаник», которому была уготована более печальная участь. Вайолетт повезло оказаться в спасательной шлюпке.

После такого многие предпочли бы остаться на суше, но только не эта медсестра. Она устроилась работу на судно «Британник», но и его плавание было недолгим. В 1916 году «Британник» подорвался на мине. Две спасательные шлюпки затянуло под винты. В одной из них находилась Вайолетт. И снова феноменальное везение спасло ей жизнь.

Маргарет Браун много путешествовала, и известие о болезни внука застало ее в Лондоне. Она приняла решение срочно отправиться в Нью-Йорк и забронировала билеты на ближайший корабль. Им оказался «Титаник». После крушения лайнера Маргарет, очутившись среди спасенных в шлюпке №6, требовала вернуться за тонущими, но ей отказали. После того, как выживших подобрала «Карпатия», Маргарет Браун активно помогала всем жертвам кораблекрушения: искала одеяла и продукты, составляла списки погибших, следила за оказанием медицинской помощи и т. п.

Зашифрованная дата окончания войны

Как известно, убийство эрцгерцога Франца Фердинанда стало официальной причиной начала Первой мировой войны. Машину, в которой произошла трагедия, позже отправили в один из венских музеев. Спустя 20 лет один британец заметил в автомобиле одну занимательную деталь, а именно – номерной знак «А 111 118». Любопытно, что мирный договор, который ознаменовал собой конец Первой мировой войны, был подписан 11 ноября 1918 года. Эту дату также можно написать, как 11.11.18. А букву «А» истолковали как «armistice», т. е. «прекращение военных действий».

Подготовил: Məmməd Rauf

ЧтоГдеКогда
10 19 iyun 2017 (№29)
http://baki-baku.az

Quru təmizləmə necə edilir?

Bildiyiniz kimi, geyimlərinizi evdə paltar yuyan maşında yuyarkən çirki çıxaran əsas maddə sudur. Ancaq, məsələn, yun parçalarda olduğu kimi, bir çox parça növündə su o qədər də təsirli olmaya bilir.

Quru təmizləmədə suyun yerinə bir növ neft məhsulundan istifadə edilir. Bu, insanlar tərəfindən nəmlik, suyla təmas mənasında düşünüldüyü üçün quru təmizləmə adlandırılmışdır. Amma əslində bu proses də quru vəziyyətdə baş vermir.

Joly Belin adında bir fransız, qəza ilə paltarının üzərinə kerosin tökmüş və heyrətlə bu maddənin, paltarının üzərindəki ləkəni təmizlədiyini müşahidə etmişdi. O, bu maraqlı məqamı daha dərindən araşdıraraq, 1840-cı illərdə Parisdə ilk quru təmizləmə işlətməsini açmışdı.

İlk vaxtlar quru təmizləmədə yalnız qaz və ya kerosindən istifadə edilirdisə, hazırda, demək olar ki, bütün dünyada “perkloroetilen”, ya da qısaca 'perk' adlandırılan təmizləyici vasitədən istifadə olunmaqdadır.

Paltarlar quru təmizləyicidə su ilə ilə yox, məhz yuxarıda adı çəkilən vasitə ilə  yuyulur. Bu təmizləyici buxarlanmasın, havanı kirlətməməsin və təkrar istifadə edilə bilsin deyə hər dəfə bir yerə yığılır. Bu şəkildə təmizlənən geyimlər ütüləndiyi zaman mağazadan yeni alınmış libas təəssüratı bağışlayır.

Quru təmizləmədən götürdüyünüz paltarlarınızla bərabər, həm də geyimlərinizin üzərində baş ağrısı və ürək bulantısı riskini də gətirdiyinizi unutmayın. Çünki quru təmizləmədə istifadə edilən bu “perk” adlı maddə həddən çox toksik olub, bir  çox orqanımıza və sinir sistemimizə zərərli təsirlər bağışlayır.

Bu təmizləyici vasitə havada milyonda yüz hissəciyi olduğu zaman belə zərərli təsir göstərməyə başlayır. Fakt: Quru təmizləmə edilmiş bir geyimin bağlı bir avtomobilə qoyulub orada on beş dəqiqə saxlanması ilə bu zərərli zərrəcik sayının milyonda 350'yə çatdığı müəyyən edilmişdir.

Elə parça növləri var ki, quru təmizləmə tərəfindən qəbul edilmir. Quru təmizləmənin daha bir üstün cəhəti ondan ibarətdir ki, bu, parçaların dartılmasına və formasını itirməsinə yol açmır.

İstehsalçı firmalar tərəfindən geyimlərin etiketlərinə “yalnız quru təmizləmə” şəklində xəbərdarlıq yazmalarının əsas səbəbi, zəmanət müddətində geri almaq məcburiyyətində olduqları geyimləri dartılma və deformasiya təhlükəsindən qorumaqdır. Xüsusilə ipək və süni ipəkdən hazırlanmış geyimlər etibarlı bir şəkildə əllə yuyula bilir.

Hazırladı: Məmməd Rauf

Elektrik enerjisi kəsildiyi zaman telefonlar necə işləyə bilir?

Bəlkə də sizə təəccüblü gələ bilər, amma telefon evimizdəki ən sadə cihazdır. O qədər sadədir ki, əsas mexanizmi əsrlərdir ki, dəyişməz olaraq qalmaqdadır. Əgər 1920-ci illərdən qalma bir antikvar telefon tapsanız, naqilini telefon xəttinə daxil edin, problemsiz şəkildə işləyəcək.

Telefon sistemi o qədər sadədir ki, evinizin bir ucuna bir aparat, digər ucuna bir başqa aparat qoyub, onları bir-birilərinə 9 voltluq bir batareya və bir rezistor ilə bağlasanız, öz intercom sisteminizi yaratmış olarsınız və bu telefonlar öz aralarında rahatlıqla əlaqə yarada bilər.

Telefonlarımızı divardakı duylara və oradan da stansiyalara bağlayan, biri qırmızı, digəri yaşıl rəngli iki kabel var. Yaşıl kabel danışma üçün ortaq xətdir. Qırmızı kabel vasitəsilə stansiyadan telefonumuza 6 ilə 12 volt arası, 30 miliamper səviyyəsində bir axın gəlir.

Əgər istifadə etdiyiniz sadə bir telefon dəstəyidirsə, səs dalğaları dəstəkdə az və ya çox halda sıxışdırılmış şəkildə, stansiya tərəfindən qırmızı kabel ilə verilən, təxminən, 9 voltluk cərəyanın qarşı tərəfə müxtəlif qüvvələrlə getməsi yolu ilə təmin edilir. Bu, qarşı tərəfin qulaqcığında tam əksinə olur və müxtəlif cərəyanlar titrəyiş yolu ilə səsə çevrilir.

Telefondakı səs dalğalarını çatdıran bu zəif axını çox uzaqlara yaya bilmək üçün bir tezlik həddi tətbiq edilmişdir. Yəni sistem, tezlik olaraq 400 saykıldan az və 3400 saykıldan yuxarı səsləri qəbul etmir. Bu səbəb ilə də bəzi insanların səsləri telefonda daha fərqli eşidilir.

Telefonun işləyə bilməsi üçün lazımlı olan 6-12 volt cərəyanın telefon stansiyasından gələn mis tellə təmin edildiyini ifadə etmişdik. Bu səbəblə də evinizdə elektrik enerjisi kəsilsə belə, telefona kifayət edəcək elektrik axını stansiya tərəfindən təmin edildiyi üçün telefonunuz öz işinə davam edəcəkdir.

Bəs telefon stansiyasında elektrik enerjisi kəsilsə necə olur? Bu kimi hallara qarşı isə stansiyalarda çox böyük bir batareya sistemi mövcuddur. Bundan əlavə, bir də ehtiyat elektrik generatoru da var ki, bu da cərəyan kəsildiyi zaman bütün telefon şəbəkələrini elektrik enerjisi ilə təmiz edir.

Hazırladı: Məmməd Rauf

Судьба человека
11 19 iyun 2017 (№29)
http://baki-baku.az

Чего не смогла предвидеть Джуна: личная трагедия первого официального экстрасенса СССР

2 года назад, 8 июня 2015 г. в возрасте 65 лет ушла из жизни знаменитая целительница, астролог, художница, президент Международной академии альтернативных наук, первый официально зарегистрированный в СССР экстрасенс Джуна Давиташвили. Ее способности были признаны и научным миром, и церковью. К ней обращались за помощью Леонид Брежнев, Марчелло Мастроянни, Федерико Феллини, Андрей Тарковский, Аркадий Райкин, Роберт Рождественский и многие другие известные люди. Джуна спасала многих, а вот себе помочь не смогла: обладая даром предвидения событий чужих судеб, не увидела трагедии в собственном будущем.

Евгения Бит-Сардис (это было настоящее имя Джуны) родилась 22 июля 1949 г. в селе Урмия в Краснодарском крае. По происхождению она была ассирийкой, ее отец Юваш Сардис эмигрировал из Ирана в СССР в военные годы. Говорят, свои способности она унаследовала именно от него. Когда ей было 5 лет, у отца заболела спина, и он поставил дочь на спину. Девочка ощутила, как ноги внезапно стали горячими, а потом остыли. А боль у отца ушла.

Семья жила бедно, и с 13 лет Джуна работала в колхозе. Затем она переехала в Тбилиси, где встретила своего будущего мужа Виктора Давиташвили. В Грузии вскоре все узнали о ее способностях. В 1980 г. Джуна переехала в Москву, где ее персоной заинтересовались в политических и научных кругах. За ней постоянно наблюдали, ставили над ней различные эксперименты и пришли к выводу, что Джуна – настоящий экстрасенс. Ее обследовали психиатры и физики, по слухам, ее постоянно сопровождали представители КГБ.

В 1990-х гг. к ней пришла всесоюзная слава и признание. Джуна организовала Международную академию альтернативных наук. Целительница занималась бесконтактным массажем, ей удавалось излечить тяжелые болезни без всяких лекарств. То, что это было не гипнотическое воздействие, а физическое, было подтверждено многочисленными опытами в лаборатории Института электроники и радиотехники, где ученые обследовали экстрасенса.

При этом Джуна проводила собственные исследования и эксперименты и запатентовала 13 изобретений в области медицины. Например, физиотерапевтический аппарат «Джуна-1», который она называла «биокорректором». Ее способности признавали не только ученые, но и священнослужители. В Ватикане целительница встречалась с Папой Римским, в России неоднократно общалась с Владимиром Гундяевым, ставшим впоследствии главой Русской православной церкви патриархом Кириллом. Дом Джуны стал своеобразным элитарным клубом для посвященных.

Джуна была не только целительницей и экстрасенсом – она занималась еще и творчеством, писала картины, пела, выступала на сцене в дуэте с Игорем Тальковым. У нее было много друзей из среды московской богемы, а в 1986 г. она даже вышла замуж за начинающего композитора Игоря Матвиенко, правда, их брак продержался всего сутки, так как она вышла замуж назло своему сводному брату.

Многие из ее предсказаний сбывались, но она не смогла предвидеть трагедию в собственной жизни. Сначала у нее родилась дочь, которая умерла в возрасте 2-х месяцев. В 2001 г. ее сын Вахтанг попал в автокатастрофу. Когда он был маленьким, она ему уже спасала жизнь, едва не отдав свою. Тогда у мальчика обнаружили саркому, и с помощью бесконтактного массажа Джуне удалось его излечить. Таким же способом она пыталась ему помочь и в этот раз. Лечение прошло успешно, но через несколько дней после выздоровления Вахтанг отправился в сауну, чего нельзя было делать в его состоянии, и там скончался. Согласно официальному диагнозу, он умер от сердечно-сосудистой дистонии, но экстрасенс не верила этому и даже утверждала, что сына убили.

После смерти сына Джуна больше не занималась практикой, не общалась с журналистами и вела затворнический образ жизни. Актер Станислав Садальский, который общался с целительницей, говорил, что с уходом сына она потеряла энергию и словно сама умерла. Джуна больше не могла лечить людей и быстро теряла зрение. Она так и не смогла смириться с потерей и последние годы просто доживала, а не жила.

По словам Павла Глобы, целительница не смогла помочь себе самой из-за «аберрации близости»:

«Когда у вас есть телескоп, с его помощью можно наблюдать Луну, звезды. Но если посмотреть на свое ближнее окружение, все расплывется. Так же и здесь. Как правило, целители в личной жизни мало что могут и почти беспомощны».

Скептики называли ее «Распутиным при дворе Брежнева», «черным полковником Кремля» и гениальной шарлатанкой, но даже те, кто сомневался в ее способностях, не могли отрицать того, что это была одна из величайших женщин в истории ХХ в.

 

 

Голос истории
12 19 iyun 2017 (№29)
http://baki-baku.az

10 обнаруженных недавно артефактов, которые изменяют представление о древних религиях

С древних времен тысячи религий, культов и верований развивались вместе с человечеством. Изучение древних святилищ и артефактов позволяет археологам подтвердить факты, которые упоминались только в священных писаниях, и больше узнать о вымерших религиях.

1. Страница из «Sarum Ordinal»

Англия

Когда библиотекарь Эрика Дельбекью из британского университета Рединга нашла страницу, спрятанную в архиве, она сразу поняла, что это что-то необыкновенное. В итоге оказалось, что это невероятно редкая страница из литургической книги «Sarum Ordinal» или «Sarum Pye», напечатанной Уильямом Какстоном, который создал первый печатный станок в Англии. Книга, отпечатанная между 1476 и 1477 годами, являлась справочником, написанным на латыни.

Она была составлена святым Осмундом, епископом XI века в качестве руководства для священников относительно одежды и библейских текстов, которые нужно использовать во время религиозных праздников. В какой-то момент страница была вырвана из ныне утерянной книги и использовала для укрепления переплета другой книги. Там она и оставалась в течение 300 лет, пока библиотекарь не обнаружил это в 1820 году и аккуратно не отсоединил ее. Однако, то, откуда изначально происходила данная страница, не было известно еще целых 200 лет.

2. Каменный постамент Пкиина

Израиль

В Западной Галилее есть город Пкиин, которому около 2000 лет. Во время недавней реконструкции древней синагоги в этом городе был найден большой артефакт. Внутри двора синагоги обнаружился камень, похожий на основание статуи, на котором было две надписи на иврите. 1800-летний «постамент» был вырезан во времена Римской империи.

Исследователи изучили гравюры на нем и пришли к выводу, что это список имен тех, кто сделал пожертвования в синагогу. Хотя Пкиин неразрывно связан с еврейской историей и занимает в ней существенное место, археологи до сих пор спорят относительно того, упоминается ли именно это место в древних текстах. Некоторые эксперты считают, что камень является доказательством тому.

3. Ранний буддийский храм Лумбини

Непал

Легенда гласит, что Будда родился под деревом в Лумбини (современный Непал) то ли в 623 г. до н.э., то ли в 400 г. до н.э. (разные школы утверждают по-разному). Большинство буддистов склоняются к последней дате. К 249 г. до н.э. Лумбини уже представлял собой одно из самых священных мест в религии. Недавно археологи начали раскопки под центральной святыней в этом поселении (храм Майя-Деви). Они были ошеломлены, когда обнаружили, что кирпичное здание стояло на старой деревянной конструкции.

Причем, эта конструкция была почти идентична более поздней святыне, а в центре ее в древности находилось дерево. Глиняный пол древнего святилища был просто истерт ногами паломников. Научные исследования определили, что это священное дерево (бодхигара) датируется 550 г. до н.э. А это может привести к пересмотру даты рождения Будды более чем на столетие.

4. Перламутровая менора Кесарии

Израиль

В 2017 году активно проводятся раскопки древнего римского города Кесария в Израиле. Царь Ирод построил в этом городе храм в первом веке до нашей эры и посвятил его своему покровителю Октавиану Августу. В то время храм был одним из центральных сооружений порта Кейсария. Сегодня при раскопках этого строения была найдена небольшая плитка из перламутра. На ее поверхности была вырезана менора — шестисвечник.

Подобный артефакт был уникальным из-за своего драгоценного материала и еврейской иконографии на нем. Эксперты почти уверены, что когда-то эта плитка была частью коробки, в которой, вероятно, хранился Свиток Торы. Этот рукописный текст Пятикнижия Моисеева имеет основополагающее значение для еврейской религии. 1500-летняя резьба была создана в конце римско-византийской эпохи, а это показывает, что в Кесарии в то время было еврейское население.

5. Митраизм на Корсике

Франция

Митра был таинственным индоиранским богом, последователи которого хорошо уживались вместе с христианами в западном мире. Христианство хорошо документировано, но о Мистериях Митры (культе этого бога) почти ничего не известно, кроме того, что данная примитивная религия поклонялась единому божеству в подземных святилищах. Недавно одно из таких святилищ, которые являются, пожалуй, лучшей возможностью изучить данный культ, было найдено на Корсике.

В 2016 году археологи начали раскопки рядом с Марианой, бывшим римским городом, основанным примерно в 100 г. до н.э. При этом впервые на Корсике было обнаружена камера подземного святилища митраизма. Артефакты, найденные в нем, варьировались от масляных ламп и керамики до редких мраморных таблиц с изображениями самого Митры, приносящего в жертву быка.

6. Погребальный сад Луксора

Египет

Египтологи давно подозревали о существовании садов для мертвых. Внутри древних гробниц фрески иногда изображают такие сады. Наконец, в 2017 году, подобное было обнаружено в некрополе Дра Абу эль-Негга в Луксоре (древние Фивы). Найденный возле входа в 4000-летнюю могилу сад был аккуратной прямоугольной структурой размером 3 х 2 метра и полметра высотой. Внутри он был разделен на ряды ячеек площадью 30 квадратных сантиметров каждая.

Центральные ячейки этого сада располагались выше остальных. Ученые предполагают, что на них могли расти два дерева. В уголке же бывшего сада сохранился засохший кустик тамариска, а под ним миска с фруктами (возможно, они были положены туда в ритуальных целях). Уникальный погребальный сад был сделан примерно в то время, когда объединились царства Верхнего и Нижнего Египта.

7. Кастулийская патена

Испания

Археологи при раскопках древнего города Кастуло на юге Испании нашли в руинах стеклянные осколки, датируемые IV веком, с изображениями. Когда их собрали вместе, оказалось, что примерно 20 процентов артефакта недостает, но уже можно было определить, что это патена — стеклянное блюдо, которое используется во время церковной литургии.

Более всего археологов шокировало то, что на черепках был нарисован образ безбородого Иисуса в римской тоге. С ним были апостолы Павел и Петр, также чисто выбритые и закутанные в тоги. Волосы каждого человека были коротко острижены. Это открытие может заставить переписать историю религии в Испании и то, насколько римская культура влияла на раннее христианское искусство.

8. Коннектикутская миква

США

Когда эксперт по древним миквам (еврейским ритуальным ваннам) Стюарт Миллер попросил посетить фермерское сообщество XIX века в Коннектикуте, он явно не ожидал найти там традиционную купель. Ранее историки считали, что еврейские иммигранты, которые приезжали в США, отказывались от своих религиозных традиций.

Но Миллер нашел в подвале микву, причем не современную в виде бассейна, выложенного кафелем, а «традиционную» - каменную, с бетонным полом и деревянной лестницей. Очевидно, что еврейская община в Честерфилде не отказалась от всех древних правил и сохранила один из своих самых древних ритуалов.

9. Городские ворота Лахиша

Израиль

Согласно Еврейской Библии, царь Иудеи Езекия презирал ложных идолов, и он уничтожил все, что было связанно с «безбожными убеждениями» его отца. Несколько десятилетий назад во время раскопок древнего города Лахиш были найдены городские ворота. Это была структура размером 24,5 х 24,5 метра и высотой 4 метра.

Согласно Библии, ворота Лахиша были важным социальным центром, где городская элита любила отдыхать на скамейках. В строении было шесть комнат, а также врата явно использовались как святилище (в одной из комнат наверху исследователи обнаружили два алтаря).

10. Кость с распятия

Израиль

Когда-то римляне казнили тысячи людей посредством распятия. Этот факт хорошо документирован, но до сих пор не было найдено ни единого физического доказательства распятия (ни крестов, ни скелетов с повреждениями, которые бы свидетельствовали, что человека прибивали к кресту). Наконец археологи Музея Израиля нашли скелет молодого еврея с доказательствами того, что он был распят 2000 лет назад.

Однако, неожиданно для всех при этом была обнаружена новая техника распятия — железный гвоздь был вбит глубоко в пяточную кость. Вопреки тому, как обычно изображают распятие, ноги этого человека были прибиты к двум сторонам вертикального столба, а руки были неповрежденными, а это намекает, что они были привязаны веревками.

Подготовил: Məmməd Rauf

Sərgi salonu
13 19 iyun 2017 (№29)
http://baki-baku.az

“Buludların üzərində səyahət”

J.G.Quinstrop’dan rəsm dərsləri alan Caspar David Freidrich qısa zamanda özəl bacarığını inkişaf etdirdi. 1794-cü ildə Kopenhag Academy’də diqqəti öz üzərinə çəkə bildi. Məktəbi bitirdikdən sonra Almaniyaya qayıdaraq Dresden’də yaşamağa başladı və ömrünün sonuna qədər də buradan ayrılmadı.

Dramatik səhnələri, qarışıq duyğuları və əsrarəngiz atmosferi rəsm etməsi ilə məşhurlaşdı. Təbiətin həm sakit, həm də  coşğulu anlarını kətan üzərinə əks etdirən sənətkar, gənc alman və skandinaviya rəssamlarına dərin təsir bağışladı.

1824-cü ildə Dresden Academy’dəki professorluğu zamanı tələbələrinə formativ fiqurları və romantik axının incəliklərini öyrətdi. Əsərləri müəyyən bir dönəmlik zaman dilimində sənət əhatəsində unudulsa da, 1900-cü illərin əvvəllərində məşhurluğunu geri qazandı.

Dumanlı bir havada, qayalıqların üzərindəki bir kişini təsvir etdiyi “Buludların üzərində səyahət” adlı bu tablosu, gələcəyi düşünən, amma sis pərdəsi səbəbilə irəlini görə bilməyən birinin hekayəsindən bəhs edir. Tabloda qarışıq və qeyri-müəyyən bir mənzərəni seyr edən kişinin yalnız özünü düşünməsi gerçəyi, həm bu mənzərə əhatəsindəki önəmsizliyinə, həm də dik bir qayalıqda dayandığı üçün önündəki hər şeydən hali olduğuna bir işarədir.

  • Əsərin müəllifi: Alman rəssam Caspar David Freidrich (1774-1840);
  • Əsərin adı: “The Wanderer Above The Sea Of Clouds” (“Buludların üzərində səyahət”);
  • Axını: Romantizm;
  • Əsərin hazırlanma tarixi: 1818;
  • Əsərin orijinalı: Kətan üzərində yağlı boya ilə çəkilib;
  • Əsərin ölçüsü: 98,4 x 74,8 sm.;
  • Digər önəmli əsərləri: “The Wreck Of The Hope”, “The Stages Of Life”, “Graveyard In Snow”;
  • Təsirləndiyi sənətkarlar: Albrecht Altdorfer, Turner;
  • Əsərin saxlandığı yer: Kunsthalle Hamburg, Hamburg.

Hazırladı: Məmməd Rauf

Son səhifə
14 19 iyun 2017 (№29)
http://baki-baku.az

REDAKSİYA HEYƏTİ

Fəxri baş redaktor:

Nəsir İmanquliyev

Redaksiya heyəti:

Cahangir Məmmədli, professor
Nəsir Əhmədli, professor
Akif Rüstəmov, f.e.n
Zemfira Məhərrəmli, fəlsəfə doktoru
Firuz Mustafa, professor
Rustam Arifcanov (Rusiya)
Aleksandr Kuzminov (Rusiya)
Famil İsmailov (Böyük Britaniya)

Təsisçilər:

Rauf Ağayev, İlqar Həsənov

İcraçı baş redaktor:

Məmməd Ağayev

e-mail: bakibaku.gazet@gmail.com
www.facebook.com/bakibakuaz/

Paraşüt qülləsi - FOTO

Qırçılar - FOTO

bagla

A

A

A

A