Azərbaycanın bu ilk həftəlik klassik – elektron qəzetini

1976-81-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsində müəllimimiz, daha sonra diplom rəhbərimiz, universiteti bitirdiyimiz il bizi özünün yaratdığı və rəhbərlik etdiyi “Bakı” və “Баку” gündəlik axşam qəzetləri redaksiyasına işə götürərək, 1981-88-ci illər ərzində redaktorumuz olmuş, o zamankı kollektivimizin hər bir üzvünə Atalıq etmiş, məmləkətdə ilk axşam qəzetinin və müasir qəzet jurnalistikası məktəbinin əsasını qoyan, milli mətbuatımızın klassiki

Nəsir müəllim İmanquliyevə

ithaf edirik

№ 22
27 iyun 2016
http://baki-baku.az

Bakı zamanların sintezində – FOTO

 

 

 

 

 

 

Bakı küçələri
2 27 iyun 2016 (№22)
http://baki-baku.az

Köhnə küçələrimizin yeni adları. Tanıyaq

Şəhər sakinləri Sübhi Salayev küçəsini daha çox 4-cü paralel kimi tanıyırlar. Təəssüf ki, bir çox sakinlərin bu şəxsiyyət barədə bilgiləri səthi, yaxud ümumiyyətlə yoxdur. Xatırladaq.

Salayev Sübhi Haşım oğlu Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1949-cu ildə neft və qaz yataqlarının geologiyası və kəşfiyyatı ixtisası üzrə Azərbaycan Sənaye İnstitutunun Geoloji-kəşfiyyat fakültəsini bitirmişdir. 1952-ci ildə "Cənubi Qobustanın neft-qazlılıq perspektivliyi" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1954-cü ildən Geologiya İnstitutunda (indiki Geologiya və Geofizika İnstitutu) işləmişdir. 1962-1990-cı illərdə "Neft və qaz geologiyası", "Neft geologiyası" şöbələrinə və "Neft geologiyası" laboratoriyasına rəhbərlik etmişdir.

1961-ci ildə "Cənubi-şərqi Qafqazın oliqosen-miosen çöküntüləri və onların neft-qazlılığı" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1983-cü ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, 1988-ci ildə isə həqiqi üzvü seçilmişdir. 1988-ci ildə bir qrup alimlə birlikdə "Azərbaycan SSR-in neft və qaz yataqları və perspektivli strukturları xəritə"sinə görə Azərbaycan Dövlət mükafatına layiq görülmüşdür.

Neft və qaz geologiyası sahəsində böyük alim olmuşdur. Onun Azərbaycanın neft-qaz ehtiyatlarının elmi qiymətləndirilməsi, neft-qaztoplanma və neft-qazəmələgəlmə zonalarının ayrılması, depressiya zonalarında gömülmüş neftli-qazlı strukturların axtarışı, Azərbaycanın mezokaynozoy çöküntülərində neft-qaz yataqları axtarışının elmi əsaslarının işlənib hazırlanması problemləri üzrə fundamental əsərləri neft-qaz geologiyası elmini zənginləşdirmişdir. O, 10 km-ə qədər dərinlikdə yatan horizontlarla bağlı neft və qaz yataqları axtarışının Azərbaycan üçün prinsipcə yeni olan bir sıra istiqamətlərini işləyib hazırlamışdır.

"Azərbaycanın neft yataqları və perspektivli sahələri xəritəsi"nin, Qafqazın neft-qazlılığına aid bir sıra xəritələrin, "SSRİ-nin cənubunun paleotektonik xəritəsi", SSRİ-nin neftqazlılıq xəritələri, Azərbaycanın neftli-qazlı vilayətlərinin palçıq vulkanları, SSRİ-nin neftli-qazlı ərazilərinin tektonikası xəritələrinin müəlliflərindən biridir.

Onun rəhbərliyi altında 30-dan çox doktorluq və namizədlik dissertasiyaları müdafiə edilmişdir. 350-dən çox elmi əsərin, o cümlədən 15 monoqrafiyanın müəllifidir.

Azərbaycanın əməkdar elm xadimidir. "Xalqlar dostluğu", "Şərəf nişanı" ordenləri, medallar və Respublikanın Ali Sovetinin Fəxri fərmanları ilə təltif edilmişdir.

Hesabat
3 27 iyun 2016 (№22)
http://baki-baku.az

Kənd təsərrüfatı: Dövlət Proqramı hansı səviyyədə icra edilir (4-cü yazı)

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev: “Kənd təsərrüfatının inkişafı növbəti illərdə də iqtisadi sahədə prioritet olaraq qalacaqdır”

(əvvəli ötən saylarımızda)

Dünya dövlətləri neft bazarındakı riski və qaçılmaz hər cür dəyişiklikləri nəzərə alaraq uzun müddətdir ki, qeyri-neft sektorunun inkişafına xüsusi diqqət ayırmaqdadır. İqtisadiyyatı sağlam bir gələcəyin qurulması istiqamətində atılan bu addımlar yeni, daha böyük uğurlara hesablanmışdır. İnkişaf etmiş və inkişaf etməkdə olan ölkələr qeyri-neft sektoru kimi kənd təsərrüfatı və digər istehsal sahələrini haqlı olaraq gələcəyin uğuru kimi qiymətləndirirlər.

Bu gün Azərbaycanda da kənd təsərrüfatı istiqamətində inkişaf göstəriciləri qeydə alınmaqdadır. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 25 avqust 2008-ci il tarixli sərəncamı ilə təsdiq olunmuş “2008-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında əhalinin ərzaq məhsulları ilə etibarlı təminatına dair Dövlət Proqramı”, eləcə də digər analoji proqramlar (“Azərbaycan Respublikasında Bioloji müxtəlifliyin qorunması və davamlı istifadəsinə dair Milli Strategiya və Fəaliyyət Planı”, “2008-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında yoxsulluğun azaldılması və davamlı inkişaf Dövlət Proqramı”, “Azərbaycan Respublikasında Məşğulluq Strategiyasının həyata keçirilməsi üzrə 2011-2015-ci illər üçün Dövlət Proqramı”, “2012-2020-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında üzümçülüyün inkişafına dair Dövlət Proqramı”, “Azərbaycan Respublikasında yay və qış otlaqlarından səmərəli istifadə olunması və səhralaşmanın qarşısının alınmasına dair Dövlət Proqramı” və s.) aqrar sahə mütəxəssislərinin qarşısında duran əsas vəzifələri müəyyənləşdirmişdir. Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin 2012-ci il 29 dekabr tarixli fərmanı ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan 2020: gələcəyə baxış” İnkişaf Konsepsiyasında qeyri-neft sektorunun inkişafı istiqamətində və ərzaq təhlükəsizliyi baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edən sahələrdən biri kimi kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı və emalına xüsusi diqqət yetirilməsinin nəzərdə tutulmasını da aqrar sahəyə göstərilən diqqətin nümunəsi hesab etmək olar. Qeyd edək ki, icra müddəti sona çatmış bu mühüm Dövlət Proqramlarının və İnkişaf Konsepsiyalarının uğurla həyata keçirilməsi Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin müstəsna xidmətləri sayəsində başa gəlmişdir.

Ölkə iqtisadiyyatının mühüm bir sahəsi olan qeyri-neft sektorunun inkişafında, eləcə də əhalinin məşğulluq səviyyəsinin yüksəldilməsində mühüm rol oynayan kənd təsərrüfatının dinamik və dayanıqlı inkişafına hesablanmış başqa bir önəmli sənəd dövlət başçısının təsdiqlədiyi və icra müddəti hələ də davam edən "Azərbaycan Respublikası regionlarının 2014-2018-ci illərdə sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramı"dır. Cənab İlham Əliyev 2014-cü ilin fevralında regionların sosial-iqtisadi inkişafı dövlət proqramlarının icrasına həsr olunmuş konfransda kənd təsərrüfatı sahəsinin önəmini vurğulayaraq bu istiqamətdə inkişafı sürətləndirən addımların davamlı olacağını bldirmişdi:

“Kənd təsərrüfatının inkişafı növbəti illərdə də iqtisadi sahədə prioritet olaraq qalacaqdır. Biz daim buna böyük diqqət göstərmişik. Kənd təsərrüfatının inkişafı ilə bağlı yeni tədbirlər görüləcəkdir”.

Sözü gedən Dövlət Proqramı’nın yekunlaşmasına 2 il qalır. Baki-Baku.Az elektron qəzeti olaraq, bu, ölkə əhəmiyyətli sənədin Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinə aid olan bəndlərdə qeyd edilmiş tədbirlərin icra prosesinə hesabat göstəricilərinə əsasən işıq salacağıq.

“Kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalçılarına məxsus, eroziyaya uğramış və şoranlaşmış torpaqların texniki və bioloji rekultivasiya tədbirlərini həyata keçirməklə yenidən torpaq dövriyyəsinə qaytarılması üçün müvafiq tədbirlərin həyata keçirilməsi istiqamətdə işlərin davam etdirilməsi”

“Kənd Yerlərinin Kompleks İnkişaf Layihəsi” çərçivəsində 53 ailə-kəndli təsərrüfatı və digər fermerlər, öz pay torpaqlarında aqrotexniki tədbirlərin aparılması və şoranlığa davamlı toxumların əkilməsi ilə bağlı onlarla keçirilən təlimlərdən və sahə nümayişlərindən bəhrələnərək, əlavə 35,3 hektar zəif şoran sahədə meliorativ yaxşılaşdırma işlərinin aparılmasına nail olublar. Ümumilikdə layihənin həyata keçirildiyi Yevlax və Ağdaşda 224,9 hektar şoranlaşmış sahədə meliorativ yaxşılaşdırma işləri həyata keçirilib.

Hesabat dövrü ərzində layihə çərçivəsində Şəki, Oğuz və Ağdaş rayonlarında eroziyaya uğramış və şoranlığa məruz qalmış 20 hektardan artıq sahədə meyvə bağlarının salınması üçün yerlər müəyyənləşdirilib. Şəki və Yevlax rayonlarında 20 hektara yaxın meşə sahəsinin bərpası ilə bağlı hazırlıq işləri görülub. Belə ki, meşə bərpası məqsədi ilə Şəki rayonunun Kiş kəndi ərazisindəki meşənin Kiş meşəbəyliyi ərazisində 9-10 hektar və Şin meşəbəyliyi ərazisində 8-10 hektar olmaqla, ümumilikdə 19-20 hektar sahəyə baxış keçirilib, dəqiqləşdirmələr aparılıb. Bu işlərin icrası da sürətlə davam etdirilir.

Bundan başqa, şoran torpaqlarda meliorativ yaxşılaşdırma yolu ilə işlərin aparılması məqsədi ilə 189,6 hektar sahə üçün 272 nəfər ailə-kəndli təsərrüfatına və digər fermerlərə layihə çərçivəsində tədarük olunmuş yonca, xaşa, buğda və arpa toxumları paylanıb.

“Fermerlərin idarəetmə vərdişlərinin və biliklərinin artırılması məqsədi ilə təlimlərin, təcrübə mübadiləsinin və elmi tədqiqatların həyata keçirilməsinin dəstəklənməsi”

“Kənd Yerlərinin Kompleks İnkişaf Layihəsi” çərçivəsində bitkiçilikdə məhsuldarlığın və rentabelliliyin artırılması istiqamətində yeni texnologiyaların tətbiq edilməsi və ailə-kəndli təsərrüfat üzvlərinin, digər sahibkarların (fermerlərin) gəlirlərinin artırılması məqsədi ilə sınaq nümayiş əkin sahələri təşkil edilib. Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Əkinçilik, Tərəvəzçilik, Yemçilik, Çəmənçilik və Otlaqlar İnstitutlarının Bölgə Təcrübə Stansiyalarından, toxum istehsalı ilə məşğul olan, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi tərəfindən lisenziya almış fiziki və hüquqi (icma əsaslı kooperativ, kəndli fermer təsərrüfatı və s.) şəxslərdən 12 min kq kartof toxumu (R1 reproduksiyalı Əmri - 600 adlı - 5000 kq, R2 reproduksiyalı Əmri - 600 adlı - 2000 kq və R1 reproduksiyalı Telman adlı – 5000 kq), 500 kq qarğıdalı toxumu “Zakatala-68” sortu (R1 reproduksiyalı), 2270 kq yonca toxumu “Abşeron” sortu (R1 reproduksiyalı), 550 kq xaşa toxumu “AZNPKL və P495” sortu (R1 reproduksiyalı) tədarük edilmiş və toxumlar (kartof, qarğıdalı, yonca, xaşa, tərəvəz və bostan bitkiləri toxumları) Rayon Koordinasiya Mərkəzi (RKM) tərəfindən təqdim edilmiş siyahıya uyğun olaraq Yevlax rayonunda 92 nəfər, Ağdaş rayonunda 117 nəfər, Şəki rayonunda 144 nəfər, Oğuz rayonunda 62 nəfər, ümumilikdə cəmi 415 nəfər ailə-kəndli təsərrüfat üzvlərinə və digər sahibkarlara (fermerlərə) təhvil verilib.

Layihə çərçivəsində yaradılmış Fermerlərə Dəstək Qrupu (FDQ) tərəfindən fermerlərə bitkiçilik, heyvandarlıq və təbii resurslardan istifadənin yaxşılaşdırılması və landşaftın bərpası üzrə təlimlərin keçirilməsi məqsədi ilə yerli şəraitə uyğun təlim materiallarının (modulların) hazırlanması üçün 14 mövzu müəyyənləşdirilib. FDQ üzvləri tərəfindən layihə rayonlarında ailə-kəndli təsərrüfatı üzvləri və digər sahibkarlara (fermerlərə) 111 təlim, 69 sahə nümayişləri keçirilib və 6 mübadilə səfərləri təşkil edilib. Təlim kurslarında və sahə nümayişlərində 2618 nəfər (təlimlərdə 1350 nəfər, sahə nümayişlərində 1118 nəfər və mübadilə səfərlərində 150 nəfər) iştirak etmiş, onlardan 2154 nəfəri kişi, 464 nəfəri (17,7%) isə qadınlardır. Fermerlərə və ailə-kəndli təsərrüfatının üzvlərinə kompyüter, internetdən istifadə və dil kurslarının təşkil olunması məqsədi ilə 6 nəfər təlimatçı-operator tərəfindən 24 qrup yaradılmış, 195 nəfər (onlardan 84 nəfəri kişi və 111 nəfəri (57,0%) isə qadındır) gənclər və fermerlər kompyüter təlimi və internetdən istifadə bacarıqlarının artırılması üzrə kurslarda iştirak ediblər. Kənd təsərrüfatı məhsuldarlığı və rentabelliliyinin artırılması komponenti üzrə yerli tələbata uyğun 6 təlim materialı (modulu), 10 adda informasiya materialı (bukletlər) və 1 ədəd otlaqların yaxşılaşdırılmasına dair metodiki yardım hazırlanıb (meyvə məhsullarının ev şəraitində emalı üzrə 6 buklet, ətraf mühitlə bağlı əhali arasında maarifləndirmə işlərinin aparılması və otlaqların yaxşılaşdırılması istiqamətində informasiya bolluğu yaratmaq məqsədi ilə 4 ədəd buklet) və layihənin əhatə etdiyi rayonlarda ailə-kəndli təsərrüfatı üzvlərinə və digər sahibkarlara (fermerlərə) paylanılıb.

11 fevral 2015-ci il tarixdə Şəki rayonunda Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Dövlət Fitosanitar Nəzarəti Xidmətinin yerli qurumlarının – rayon bitki mühafizəsi mərkəzlərinin, bitkilərin karantin məntəqələrinin əməkdaşlarının, bələdiyyələrin, icra nümayəndələrinin, torpaq mülkiyyətçilərinin və fermerlərin, ümumilikdə 300 nəfərin iştirakı ilə “Taxıl bitkilərinin xüsusi təhlükəli zərərli orqanizmlərdən mühafizəsinin məhsuldarlığın artırılmasında əhəmiyyəti” mövzusunda regional müşavirə keçirilib.

Müşavirədə mütəxəssislər tərəfindən “Kənd təsərrüfatında fitosanitar tədbirlərin həyata keçirilməsinin elmi-praktik istiqamətləri”, “Respublika ərazisində siçanabənzər gəmiricilərin aşkarlanması və mübarizə tədbirləri”, “Xüsusi təhlükəli zərərli orqanizm-taxıl böcəyinə qarşı mübarizə tədbirləri” və digər mövzularda təqdimatlar edilib. Torpaq mülkiyyətçilərinə və fermerlərlə bütün mübarizə üsullarını (aqrotexniki, mexaniki, fiziki, kimyəvi, karantin) özündə birləşdirən inteqrir mübarizə tədbirlərinin tətbiq edilməsi, zərərvericilərin iqtisadi zərərvermə həddi və inkişaf fenologiyası, pestisidlərin texniki şərtlərə uyğun olaraq hazırlanması, istifadə normaları və tətbiqi istiqamətində maarifləndirmə işləri, sahə treninqlərinin aparılması davam etdirilir.

Elmi nəticələrin (yeni sortlar, texnologiyalar və s.) nümayişi və fermer təsərrüfatlarında yayımı məqsədi ilə Aqrar Elm Mərkəzinin struktur tabeliyində olan 8 Regional Aqrar Elm Mərkəzlərində tətbiqi təcrübələrin keçirilməsi üçün plan və proqramlar hazırlanaraq təsdiq olunub, seminarlar  keçirilib.

 

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı (FAO) tərəfindən “Azərbaycanda Maldarlığın və Süni Mayalanma Xidmətlərinin İnkişaf etdirilməsi – TCP/AZE/3502” layihəsi çərçivəsində ötən ilin iyun ayında 6 nəfər süni mayalama mütəxəssisi hazırlanıb. Onlar Göygöl Süni Mayalama Mərkəzində təşkil olunmuş 6 günlük kursu bitirərək süni mayalama ixtisasına yiyələnmiş və onlara əvəzsiz olaraq süni mayalama avadanlıqları dəsti verilmişdir.

BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı tərəfindən Azərbaycanda həyata keçirilən “Azərbaycanda arıçılıq sahəsində məhsuldarlığın artırılması vasitəsilə kənd əhalisinin yaşayışının yaxşılaşdırılması” layihəsi çərçivəsində 4 nəfər azərbaycanlı mütəxəssis Türkiyədə arıçılığa dair təlim kursuna göndərilib. Bu istiqamətdə də tədbirlər davam etdirilir.

Hesabat müvafiq Dövlət Proqramında Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinə həvalə olunmuş tədbirlərin uğurla həyata keçirildiyini təsdiq edir. Nazirliyin kənd təsərrüfatı sahəsinin inkişafı istiqamətindəki müstəsna xidmətləri fonunda qət edilmiş uğur yoluna işıq saldıq. Və aydın oldu ki, 2015-ci ilin dövlət başçısı tərəfindən kənd təsərrüfatı ili elan edilməsi bu sahənin uzunmüddətli və davamlı inkişafına təkan vermişdir. Məlum fəaliyyət tədbirlərinin 2016-cı ildə də qətiyyətlə davam etdirilməsi bunun əyani sübutudur. Sevindiricidir, çünki məhz bu sahədə çəkilən zəhmət, əldə olunan uğur və davamlı şəkildə sürətlənən iş tempi, sözün bütöv mənasında, ölkəmizin aqrar sektorda qazanacağı daha böyük uğurlarına zəmanətdir.

Məmməd AĞAYEV

Adversa fortuna
4 27 iyun 2016 (№22)
http://baki-baku.az

Üzeyir bəyi ermənilər öldürüb - FAKT

1939-cu il. Stalin Moskvada şəxsən Üzeyir bəyə təklif verir:

“Yaxşı olar ki, sovet musiqiçiləri arasında bir müsabiqə keçirək. Xalq musiqisi alətlərində ifaçıların müsabiqəsi. Həmin müsabiqəyə də siz rəhbərlik edəsiniz.”

Ü.Hacıbəyov müsabiqəni təşkil edir. Amma... Birinci turdan keçə bilməyən iki erməni Moskvaya, Molotova şikayət məktubu yazaraq, Üzeyir Hacıbəyovu millətçilikdə ittiham edirlər. Halbuki münsiflər heyətində sovet respublikalarının hər birindən, o cümlədən Ermənistandan da nümayəndələr vardı. Molotov da məktubu Üzeyir bəyə göndərir. Məktubu oxuyan Üzeyir bəy bərk əsəbiləşir və bu stressdən o, şəkər xəstəliyinə tutulur. Aylar keçdikcə səhhəti pisləşməkdə davam edir. Onu o vaxtlar ən hörmətli sayılan və dövlət adamlarının müalicə aldığı «Leçkomissiya» xəstəxanasına yerləşdirirlər. Qəribədir ki, orada Üzeyir bəyi müalicə edən həkim də erməni olur. Və elə bu səbəbdən də Üzeyir bəyin vəziyyəti getdikcə daha da ağırlaşmağa başlayır.

1947-ci ildə ölkə rəhbərliyi onu, müəlicəsini davam etdirmək üçün Moskvadakı Kreml xəstəxanasına göndərir. Burada həkimlər onu müayinə edib deyirlər ki, indiyə qədər Bakıda onu düz müalicə etməyiblər. Çox zəifləyib, ürək də zəifləyib. Həkimlərdən ibarət komissiyanın rəyinə görə, xəstəni bakıda elə günə salıblar ki, sağalıb ayağa qalxmasına güman yoxdur. Burda da bir qədər müalicə alandan sonra Yesentukiyə, 1948-ci ildə isə Bakıya, Mərdəkandakı sanatoriyaya göndərilir. Həmin ilin noyabr ayının 23-də dünyasını dəyişir.

Baki-Baku.Az

Yetmişlər
5 27 iyun 2016 (№22)
http://baki-baku.az

Bakı - naviqator olmayan vaxtlarda

Taksi sürücüsünün sorğu kitabçası. Bakı. 1978-ci il.

Azərbaycan Avtomobil Nəqliyyatı nazirliyinin Bakı Avtonəqliyyat istehsalat birliyinin nəşri.

Kitabçada küçələrin yerləşdiyi ərazi, başlayıb qurtardığı istiqamət, adı dəyişmiş küçələrin köhnə və yeni adları göstərilir.

 

 

Tarix
6 27 iyun 2016 (№22)
http://baki-baku.az

Roma imperiyasında hazırlanıb Göyçayda tapılan şedevr

Söhbətimiz bir vaxtlar Göyçay uyezdində qazıntılar zamanı tapılmış və Bakı milyonçusu Mirzəbekyants tərəfindən ələ keçirilmiş və hazırda Sankt Peterburqdakı Dövlət Ermitajının Şərq bölməsində saxlanılan Gümüş boşqab haqqındadır. Maraqlı tarixçədir. Üstəlik ermənilərin Puşkin tərəfindən tərifi verildiyi “vor” və “trus” xisləti bu tarixçədə bir daha bariz görünür.

Keçək mətləbə.

Bir zamanlar İmperator Arxeologiya Komisisiyası, ərazisində bizim də yaşadığımız ölkədə təsadüfi tapılan qədim əşyalar haqqında bütün şifahi və yazılı xəbərləri diqqətlə izləyirmiş. Və 1893-cü ilin sonunda Komissiyaya məlum olur ki, Azərbaycan ərazisində hansısa qədim şeylər tapılıb. Bu barədə dərhal Bakı qubernatoruna məktub göndərilir. Bu məktuba əsasən, hazırda Rusiya Elmlər Akademiyasının arxivində saxlanılan, 230/1894 saylı iş açılır. İşdəki sənədləri araşdırırıq. Diqqət verin:

“Göyçay uyezd rəisinin 8 yanvar 1894-cü il tarixli məlumatına görə, üç ay öncə Göyçay uyezdinin Lahıc sahəsindəki Yengikənd kəndinin sakinləri həmin kəndin yaxınlığında, yol kənarında yer qazarkən aşağıdakı əşyaları tapmışlar: qılınc, xəncər, döyüşçü zirehi, çəkisi 3 funt ağırlığında gümüş boşqab və imperialın yarısı böyüklüyündə qızıl pul. Tapılan boşqabın iç tərəfində at üzərində çılpaq qadın və onu müşayiət edən mələklər təsvir olunmuşdur. Boşqab və qızıl pul, əşyaları tapanlar tərəfindən Bakıya - tütün fabrikantı Yeqor Romanoviç Mirzəbekyantsa göndərildiyi deyilir. Mirzəbekyantsın bildirdiyinə görə isə bu əşyaları ondan kimsə oğurlamışdır. Qılınc, xəncər və zirehi müşayiət ilə İmperator Arxeologiya Komissiyasına göndəririk. Tapılan əşyaları mənimsəməkdə təqsirli bilinənlər barədə 179-cu maddə ilə mülki hakimlər iş başlamışlar.”

Bu məlumat alındıqdan sonra İmperator Arxeologiya Komissiyası tərəfindən dərhal Bakı qubernatoruna təşəkkür məktub göndərilir və təvəqqe edilir ki, boşqab üçün axtarış elan olunsun. Tapana 500 rubl məbləğində mükafat elan olunur. O zaman üçün bu, az məbləğ deyildi.

30 iyun 1895-ci ildə Bakı qubernatoru Komissiyaya məlumat verir ki, məhkəmə zamanı Mirzəbekyants sübutla bildirmişdir ki, boşqabı və qızıl sikkəni Eçmiədzin sinodal kontoruna göndərmişdir. Bununla da mülki hakim Mirzəbekyantsa bəraət vermişdir.

İmperator Arxeologiya Komissiyası bu izahla kifayətlənmir. Ləngitmədən, 18 iyul 1895-ci il tarixdə iki məktub göndərir: birində Eçmiədzin kilsəsindən tələb olunur ki, boşqab və pulu Komissiyaya qaytarsınlar. Digərində isə Bakı qubernatoru qarşısında məsələ qaldırılır ki, Mirzəbekyants barəsində dövlət  əmlakını mənimsəmə maddəsi (548-ci maddə) ilə icinayət işi açılsın.

Bundan sonra daha maraqlı hadisələr baş verir.

Belə ki, Eçmiədzin yepiskopu Aristokesin imzası ilə 9 dekabr 1895-ci il tarixli məktubda Komissiya rəhbərliyinə bildirilir:

“Mirzəbekyants tərəfindən bizim kontora haqqında bəhs etdiyiniz qiymətli boşqab və qədim sikkə verilməmişdir. Mirzəbekyants əşyaların itdiyini israr edirdi. Belə olan halda qubernator və polismeysterin onun, əşyaları, guya katolikosa göndərdiyinə inanmaları sadəcə düzgün deyildir. Bundan başqa, qeyd etdiyiniz kimi, boşqabın üzərində çılpaq qadın təsviri vardır. Belə süjetlər isə erməni-qriqoryan sinodu tərəfindən qəbuledilməzdir.”

Nəhayət, dövlət əmlakını oğurlamağa görə katorqa qorxusu öz işini görür.

10 fevral 1896-cı ildə Bakı qubernatoru məlumat verir: “Boşqabı mənimsədiyinə görə ittiham olunan bakılı tacir Yeqor Romanoviç Mirzəbekyants həmin əşyanı gətirib məhkəməyə təhvil vermişdir. Əvvəl bunu etmədiyini belə izah edir: “boşqab oğlumun əşyaları arasında olduğu üçün o, vəfat etdikdən sonra, adətimizə görə, övlada aid şeylər ürəyi qübarlı ananın gözləri qarşısından yığışdırlmışdır. Sonra mən təsadüfən boşqabı bu əşyalar arasından tapdım.”

Mirzəbekyants sərbəst buraxılır.

Nə isə. Axır ki, boşqab tapılır. Ancaq İmperator Arxeologiya Komissiyası bununla sakitləşmir. Qubernatora məktub göndərib rica edir ki, Mirzəbekyantsdan qızıl sikkəni də tələb etsinlər. Komissiyaya məlumat verilir ki, Mirzəbekyants 7 may 1894-cü ildə Yekaterinador stansiyasında onun pulqabısının oğurladığını sübutla bildirir və həmin sikkənin də “pulqabının içində olduğunu” deyir.

Nəhayət, 24 mart 1898 –ci ildə Gümüş boşqab Ermitaja göndərilir.

Nadir tapıntı olan bu boşqab IV əsrə aid olub Roma İmperiyası ərazisində hazırlanmışdır. Tapılan digər əşyalar - qılınc, xəncər və zireh isə XIX əsrə aid edilir. 1030 qram ağırlığında və yarım litrdən artıq su tutumu olan, üzərində Nereidanın təsviri verilən boşqab iki gümüş təbəqədən hazırlanmışdır. Diametri 24 sm, dibi 8,2 sm-dir. Roma imperiyasında hazırlanıb Göyçayda tapılan bu əşya dünyanın nadir sənət nümunələrindən biridir.

Mənbə: Кунсткамера. Этнографические тетради. Вып. 12. – СПб., 1998. С. 293-307.
(из ст. Р. В. Кинжалова "Грустная Нереида")

Hazırladı: Rauf Ağayev

Квадратура круга
7 27 iyun 2016 (№22)
http://baki-baku.az

Любовные письма Ремарка к Марлен Дитрих – FOTO

Их роман был непродолжительным, но ярким, они оба не были ни первыми, ни последними, ни единственными друг у друга. Писатель мучился из-за непостоянства и холодности актрисы, но не переставал ею восхищаться. Марлен Дитрих вдохновила Ремарка на написание «Триумфальной арки» и стала прототипом главной героини романа. Эта любовь воплотилась и в другом романе – в письмах. Будущая жена писателя Полетт Годдар уничтожила письма актрисы, но письма Ремарка сохранились. Недавно они были опубликованы и признаны «самым восхитительным любовным романом ХХ столетия».

Эти письма действительно можно считать литературным шедевром:

«Милая! Ангел западного окна! Мечта светлая! Я никогда больше не буду ругаться, когда ты убежишь от больного ишиасом старика. Золотая моя, с узенькими висками и глазами цвета морской волны, вдобавок я обещаю тебе никогда не ругаться из-за проклятого шелкового одеяла, за которое цепляются пальцы ног… Малышка с катка! Добытчица денег! Тепло ли ты одеваешься, выходя из дома? Опекает ли кто-нибудь тебя? Не снимай никогда своих теплых варежек, а не то отморозишь пальцы! Продувай время от времени варежки своим дыханием! Мы еще сходим с тобой в самую большую кондитерскую, и я закажу тебе какао со взбитыми сливками и огромное блюдо с яблочным пирогом. Тем самым, где поверху такой мудреный крест. И голову мавра. А взбитых сливок закажем, сколько пожелаешь.»
(Порто-Ронко, 25.11 – 07.12.1937)

 

«Этот город восстает против меня, швыряет меня туда-сюда, улицы болтают о тебе, и дома, и «Колизей», и «Максим» – сам я нигде не был, но они приходили ко мне, в мою комнату, они стоят передо мной и спрашивают, спрашивают… Такого никогда не было. Я погиб. Меня погубила черная мерцающая подземная река, погубил звук скрипки над крышами домов, погубил серебристый воздух декабря, погубила тоска серого неба, ах, я погиб из-за тебя, сладчайшее сердце, мечта несравненной голубизны, свечение растекающегося над всеми лесами и долами чувства… Сердце сердца моего, так не было никогда. Беспокойное счастье, сплетение лиан, крики из жарких, лихорадочных ночей… Разве я когда-то испытывал это: нежность?»
(Париж, после 07.12.1937)

 

«Милая, дарованная Богом, – когда целыми днями лежишь в постели, когда все давно перечитано, являются толпы воспоминаний и уставляются на тебя. Я думаю, нас подарили друг другу, и в самое подходящее время. Мы до боли заждались друг друга. У нас было слишком много прошлого и совершенно никакого будущего. Да мы и не хотели его. Надеялись на него, наверное, иногда, может быть – ночами, когда жизнь истаивает росой и уносит тебя по ту сторону реальности, к непознанным морям забытых сновидений.»
(Париж, 23.12.1937)

 

«Я хочу быть с тобой рядом, и больше мне ничего не надо. Ты должна знать, что я есть. И не должна ничего бояться. Ты должна чувствовать, что я всегда буду с тобой и что в твоей жизни никогда больше не будет одиночества. Я не больно-то умею утешать; тут я неловок в обращении со словами. Но я способен на нечто другое, на что прежде не был способен: я способен на любовь, – и в то мгновение, когда я сейчас написал это, мне стало ужасно стыдно, потому что это прозвучало очень высокопарно, а этого не должно быть. Но я оставлю все, как есть, потому что это благодаря тебе я стал способен на это.»
(Порто-Ронко, 22.12.1938)

Baki-Baku.Az

 

 

 

 

Aşurbanipal
8 27 iyun 2016 (№22)
http://baki-baku.az

Роберт Рождественский – Скажи мне что-нибудь хорошее...

Как детство, ночь обнажена.
Земля становится просторнее...
Моя щека обожжена
пронзительным:
"Скажи мне что-нибудь!"..

"Скажи мне что-нибудь!
Скажи!
Скорей!
Пусть будут звезды - до неба.
Заполони.
Опустоши.
И все-таки
Скажи мне что-нибудь!..
Плати за то, что целовал,
Словами вечными, как прошлое...
Зачем
Учился ты словам?
Скажи мне
Что-нибудь хорошее...
За то, что ты не опроверг
Все мужество мое
Нарочное,
За бабий век,
Недлинный век -
Скажи мне что-нибудь хорошее..."

Святая
И неосторожная,
Чего ты просишь?
Правды?
Лжи?
Но шепчет женщина:
"Скажи!
Скажи мне
Что-нибудь хорошее..."

>> Роберт Рождественский, 1978 <<

Xoşbəxtlikdən, bədbəxtlikdən, ya elə-belə...

Ruscadan tərcümə: Zülfüqar Rüfətoğlu

Xoşbəxtlikdən, bədbəxtlikdən, ya elə-belə
Bu haqq sözdür: 
Heç vaxt dönmə
Keçmiş yerlərə.
Köhnə yurdun
Qalmışsa da yanmış tavanı,
Nə sən, nə mən tapa billik
Axtarılanı.
Məndən olsa,
Keçmişləri yasaq edərdim,
Sən də qardaş,
Təzələmə bu köhnə dərdi.
Yoxsa, inan, geyinərəm
Keçə çəkməni
Qayıdaram düz 45-ə
Kim saxlar məni?
45 – gözüm görən kimi
Tanıyacaqdır,
Allah, orda anam gəncdir,
Atam da sağdır.


По несчастью или к счастью, истина проста...

По несчастью или к счастью,
Истина проста:
Никогда не возвращайся
В прежние места.
Даже если пепелище 
Выглядит вполне, 
Не найти того, что ищем, 
Ни тебе, ни мне. 
Путешествие в обратно 
Я бы запретил, 
Я прошу тебя, как брата, 
Душу не мути. 
А не то рвану по следу — 
Кто меня вернет? — 
И на валенках уеду 
В сорок пятый год. 
В сорок пятом угадаю, 
Там, где — боже мой! — 
Будет мама молодая 
И отец живой.

Геннадий Шпаликов (1937-1974)

Arxitex
9 27 iyun 2016 (№22)
http://baki-baku.az

Aşurbəyovların evi

Ünvan: Qoqol küçəsi, 28 (əvvəlki Camaşırxana küçəsi), Bəşir Səfəroğlu (əvvəlki Amenisti, sonra Şors) küçəsinin tini.

Sahibi - Teymur Aşurbəyli. Arxitektoru - İozef Qoslavskiy (1865-1904).

İnşa tarixi - 1904-cü il. Teymur Aşurbəyov bu evi oğlu Bala bəyin evlənməsi münasibətilə tikdirmişdir.

Burada Aşurbəyovlar ailəsinin bütün üzvləri yaşayırdı. Binanın birinci mərtəbəsində ailəyə məxsus kontor yerləşirdi. Bundan əlavə birinci mərtəbədə bir gürcü həkim ailəsi də yaşayırdı. Binanın hər mərtəbəsində bir neçə otaqdan ibarət mənzillər var idi. İkinci mərtəbədə 12 otaqlı mənzildə Bala bəy və İsmət xanım yaşayırdılar. Eyni mərtəbədə 5 otaqlı mənzildə Bala bəyin köməkçisi estoniyalı Lem yaşayırdı. Yeri gəlmişkən onu qeyd edək ki, 1918-ci ildə Bakıda vəziyyət gərgin olanda Lem ailəsi ilə birlikdə Estoniyaya gedir və bir müddət sonra bu ölkənin mədənçilik naziri olur. Binanın üçüncü mərtəbəsində isə ailə başçısı Teymur bəy xanımı Tutu xanım və böyük oğlu Əli bəylə birgə yaşayıblar.

Qanlı mart hadisələri bu ailədən də yan keçməyib. Hadisələrin başladığı il Teymur bəy artıq həyatda deyildi, Əli bəy isə xarici ölkələrin birində növbəti səfərində idi. Binanı boşaltmaq məcburiyyətinda qalan Aşurbəyovlar Sabunçu kəndində yerləşmişdilər. Ailəyə məxsus imarəti talandan Bala bəyin qızlarının müəlliməsi fransız madmuazel Qreylo xilas edib. Sara xanım Aşurbəyova xatirələrində yazır ki, madmuazel Qreylo binanın giriş qapısında Fransa bayrağı asmaqla və özünü fransız əsilzadəsi kimi təqdim etməklə Bala bəyin mənzilini və binanın bir çox hissəsini daşnaklardan qoruya bilmişdi. Ancaq buna baxmayaraq, azğınlaşmış qarətçilər binanın arxa tərəfindən Əli bəyin mənzilinə daxil ola bilmişdilər. Talançılar apara bildiklərini götürür, apara bilmədiklərini isə sındırıb dağıdırdılar. Yalnız 1918-ci ilin sentyabr ayında ADR hökumətinin xüsusi qərarından sonra Aşurbəyovlar öz malikanələrinə yenidən qovuşurlar. Ancaq bu sevinc çox çəkmir. 1920-ci ildə rusların Azərbaycanı işğal etməsi ilə digər Bakı milyonçuları kimi Aşurbəyovlar da sahib olduqları hər şeyi itirirlər.

 

 

Yeri gəlmişkən
10 27 iyun 2016 (№22)
http://baki-baku.az

Çingiz Abdullayev:”Bu hadisədən sonra mən hansısa ölkəyə lap bir saatlıq da getsəm, mütləq sığorta alıram”

"...Əslində, sovet dövründə hər şey indi təsvir edildiyi kimi pis deyildi, axı. O dövrün yaxşı cəhətləri də çox idi. Həmin dövrdə səhiyyə xidməti də yaxşı səviyyədə idi. Deməzdim ki, bugünkü Azərbaycan səhiyyəsinin səviyyəsi məni qane etmir. Son dövrlər bu sahədə ciddi irəliləyişlər hiss olunur. Amma problemlər də çoxdur. Məncə, məbləğin çox və ya az olmasından asılı olmayaraq, müayinə və müalicə üçün lazım olan pulu kassaya ödəyib, qəbz almaq daha yaxşıdır. Pulsuz səhiyyə, yaxud başqa cür ödəmə mənə görə deyil.

Əvvəllər ancaq ehtiyac olanda həkimə gedirdim. İndi həyat yoldaşımın təkidi ilə ildə bir və ya iki dəfə tam müayinədən keçirəm.

...Azərbaycanda da, xarici ölkələrdə də həkimə müraciət edirəm. Fərqə gəldikdə isə, "yoxdur" desəm, yalan olar. Çox fərqi var. Yeri gəlmişkən, sizə xarici ölkələrdən birində xəstəxanada müalicə olunmağımla bağlı hadisəni danışım. Portuqaliyadan Fransaya gedərkən qatarda özümü pis hiss etdim. Məni Fransada xəstəxanalardan birində xüsusi palataya yerləşdirdilər.

İlk dəfə idi ki, belə gözəl xəstəxana görürdüm. Mənə tərcüməçi verdilər, Azərbaycanın Fransadakı səfirliyinə xəstələnməyimlə bağlı məlumat çatdırdılar. Şəhərin meri ziyarətimə gəldi. Məni müayinə edən qadın həkim ciddi problemin olmadığını dedi. Gecə necə yatdığımı soruşdu. Dedim ki, Portuqaliyadan Fransaya gəlirdim, yatmamışam. "Bəs, dünən gecə?", - deyə soruşdu. "Afrikada, Seneqalda olmuşam, yatmamışam", - dedim. "Bəs, o biri gün?" Deyəndə ki, "Buenos-Ayresdə idim", bu cavabım palatadakı hər kəsin gülüşməsi ilə nəticələndi. Həkim narahatçılığın yorğunluqla əlaqədar olduğunu dedi. Mən bir gündən sonra xəstəxananı tərk etdim. Onu da qeyd edim ki, həmin o bircə gün bir neçə min dollara başa gəldi. Mənim Afrikaya da, Amerikaya da tibbi sığortam var idi. Ancaq Fransada bir neçə saat qalacağımı düşündüyüm üçün sığortaya ehtiyac duymamışdım. Bu hadisədən sonra mən hansısa ölkəyə lap bir saatlıq da getsəm, mütləq sığorta alıram."

Rakurs
11 27 iyun 2016 (№22)
http://baki-baku.az

Bizim fotolar

Я женщина, и этим я права
12 27 iyun 2016 (№22)
http://baki-baku.az

Легендарные любовницы, которые оказали серьёзное влияние на ход истории

История сохранила немало имен завоевателей и правителей. Но часто случалось так, что за каждым мужчиной скрывалась женщина, которая при помощи своих природных прелестей и острого ума могла влиять на судьбы государств. В этом обзоре представлены знаменитые любовницы, которые оставили значительный след в истории.

Клеопатра

Клеопатра была далеко не красавицей, но она умела правильно использовать свой женский шарм, чтобы мужчина захотел провести с ней ночь, зная, что на следующее утро он будет убит. Греки называли царицу «мериохане», т. е. «распахнуторотой» или «широкоротой». Клеопатра знала, как доставить мужчине удовольствие. Но, помимо этого, царица Египта была очень мудрой. С каждым мужчиной она вела себя по-разному. Если с Юлием Цезарем была кроткой и умной, то в отношениях с Марком Антонием женщина проявляла все свое неистовство.

Мессалина

Имя Валерии Мессалины стало синонимом женского распутства и похоти. Мессалина была очень популярна при дворе Калигулы, она сумела выйти замуж за римского императора Клавдия. Историки Тацит и Светоний упоминали, как Мессалина, будучи женой правителя, под вымышленным именем посещала свой лунапарий (бордель) и выдавала себя за проститутку.

Несмотря на свое неуемное половое влечение, Мессалина имела большое влияние в политике. Она управляла императором, а от этого сенат выполнял ее приказы. Мессалина погибла в результате неудавшегося политического переворота.

Таис Афинская

Таис Афинская известна как подруга и любовница Александра Македонского. Почему-то ее облик не запечатлел ни один скульптор или художник, но слава о красоте и поступках гетеры дошла до сегодняшних дней.

Как известно из исторических источников, Таис выгодно отличалась от других гречанок своей внешностью: у нее был медный оттенок кожи и серые глаза, что очень привлекало окружающих. Конечно же Александр Македонский не мог не заметить эту гетеру.

Таис Афинская прославилась тем, что сожгла Персеполь – после того, как войска Александра Македонского разгромили персов и заняли город. Согласно записям Диодора Сицилийского и Плутарха, Таис въехала в город на колеснице обнаженная, только лишь в своих драгоценностях. Когда солдаты, празднуя победу, захмелели, она взяла факел и призвала их сжечь город. Возбужденные мужчины тут же исполнили призыв афинянки. Архитектурная и культурная жемчужина Персии была сожжена дотла. Так гетера отомстила персам за разрушение Афин.

Маркиза де Помпадур

О любвеобильности фаворитки французского короля Людовика XV, маркизе де Помпадур, сложили легенды. Говорили, что она могла отвечать мужчинам взаимностью по несколько раз на день. А секретом сексуальности были шоколад и сельдерей, которые считаются сильными афродизиаками. За завтраком маркиза выпивала чашку шоколада с перемолотым корнем сельдерея.

Плюсом к неуемному сексуальному влечению был острый ум женщины. Маркизе де Помпадур (Жанна-Антуанетта Пуассон) удалось на 20 лет увлечь собой монарха. Фаворитка имела влияние на государственную политику и развивала науки и искусство.

Sərgi salonu
13 27 iyun 2016 (№22)
http://baki-baku.az

“THE RAPE OF THE DAUGHTERS OF LEUCİPPUS” (“Leucippus’un qızlarının qaçırılması”)

Sənətçi müxtəlif vaxtlarda Tobias Verhaecht, Adam Van Noort və Otto Vaenius kimi, dövrünün önəmli ustadlarından dərs almışdı. Səyahət etməyi çox sevirdi. İtaliya və  İspaniyanı gəzdi, bəzi kilsələrdə rəsm çəkməyə də imkan tapdı. İtaliyada Michelangelo və Tiziano’nun əsərləri ilə yaxından tanış oldu və çox təsirləndi.

Zaman ötdükcə bacarıqlarını daha da inkişaf etdirən və eyni zamanda bir sənət taciri olan Rubens çox keçmədi ki, barok üslubunun məşhur nümayəndələrindən birinə çevrildi. İmkanlıların və əsilzadələrin portretini hazırlamaqla məşhurluğunu bir az da artıra bildi. O, portretlərlə bərabər, mənzərə rəsmlərini və tarixi hadisələri də kətan üzərinə həkk edirdi.

Yalnız Ruben’in deyil, ümumən barok tərzinin şahəsəri kimi qəbul edilən “Leucippus’un qızlarının qaçırılması” tablosunda iki atın güc göstərisi anlamında şahə qalxması rəssamın əsas fikrinin ifadələndirməsi incəliyinə işarədir.

  • Əsərin müəllifi: Holland rəssam Peter Paul Rubens (1577-1640);
  • Əsərin adı: “The rape of the daughters of Leucippus” (“Leucippus’un qızlarının qaçırılması”);
  • Axını: Flaman Barok;
  • Əsərin hazırlanma tarixi: 1618;
  • Əsərin orijinal ölçüsü: 224 x 210,5 sm. (Kətan üzərində yağlı boya ilə);
  • Digər önəmli əsərləri: “Samson and Delilah”, “The Descent From the Cross”, “Peace and War”;
  • Təsirləndiyi sənətkarlar: Tobias Verhaecht, Adam Van Noort;
  • Əsərin saxlandığı yer: Alte Pinakothek, Münhen.

Hazırladı: Məmməd Rauf

ЧтоГдеКогда
14 27 iyun 2016 (№22)
http://baki-baku.az

Niyə hıçqırırıq?

Ağ ciyərlərimiz qabırğaların içində bir torba kimi yerləşir. Nəfəs aldığımız zaman bu torbalar içərilərinə ala bildikləri qədər hava qəbul edərkən şişirlər. Sinəmizi mədəmizdən ayıran və ağ ciyərlərimizin altına bitişik böyük bir əzələ olan diafraqma, büzüşərək ciyərlərimizin genişlənməsini təmin edir və nəfəs almağımıza kömək edir.

Sürətlə yemək yeydiyimiz zaman udqunma nəticəsində yemək ilə birlikdə bir miqdar da hava udmuş oluruq. Hıçqırıq, qidanın səthinə yapışaraq həzm sisteminə daxil olan bu havanı kənarlaşdırmaq üçün sistemin göstərdiyi reaksiyadır. Diafraqma sürətlə büzüşərək, çox ani və sürətli nəfəs almağımızı təmin edir. Bu zaman, boğazımız üst tərəfində, səs tellərinin yerləşdiyi hissədə bir qapanma baş verir və buradan keçən hava bir anlıq sanki bloklanır. Bu da "hık" şəklində bir səsin çıxmasına səbəb olur.

Mədədə baş verən bir hadisəylə diafraqmanın əlaqəsi, bu iki orqandakı sinirlərin bir-birinə çox yaxın, hətta iç-içə keçmiş olmasındandır. Bu səbəblə də, əsasən, yeməkdən sonra hıçqırırıq. Həzm prosesi sonlandıqdan sonra hıçqırıq da dayanır.

Hıçqırığın qarşısını almaq üçün müxtəlif nəzəri və təcrübi təkliflər var: Başı aşağı şəkildə dayanmaq, yavaş-yavaş su içmək, qolları yuxarıya qaldırıb o vəziyyətdə bir müddət dayanmaq, nəfəsi saxlamaq, qarşıda bir nöqtəyə baxaraq dərin nəfəs almaq, buzlu su içmək, nəfəsi tutaraq üç dəfə udqunmaq, nanə yemək, barmaq qulaqları tutaraq(bağlayaraq) su içmək, hıçqıran adamı qorxutmaq və s.

Bunlardan, qorxudaraq insanı şok etmək, dolayısıyla sinir sisteminə təsir göstərmək, dərin nəfəs alaraq diafraqmanın mədəni sıxmasını təmin etmək və qandakı aşağı karbondioksid səviyyəsinin hıçqırığa səbəb olduğunu əsas götürərək nəfəsi saxlamaq ən məşhur və ən məntiqli tədbirlərdəndir.

Əslində, bu tədbirlərin heç birinə ehtiyac yoxdur. Hıçqırıqlar təxminən 5 saniyədə bir olur və adətən bir dəqiqədən artıq davam etmir. Siz bu hıçqırığı aradan qaldırmaqla bağlı bu kimi müxtəlif tədbirlərlə məşğul olarkən, o, onsuz da öz-özünə kəsilir. Hıçqırığı dayandırmaq üçün qəbul edilən ümumi fikir heç bir tədbirin hıçqırığı dayandırmamasıdır. Ancaq aylarla davam edən istisna hallarda, mütləq tibbi müdaxilə lazımdır, hətta bu hallarda sinirlər üzərində əməliyyat aparılması da vacib hal ola bilər.

Çox miqdarda istiot yedikdə mədədə yaranan kimyəvi yanmaların, infeksiyaların və xora kimi xəstəliklərin də hıçqırıq əmələ gətirdiyi də iddia edilir. Hıçqırıq müddətində nəsə yemək və ya içmək məsləhət deyil, çünki bu zaman mədəyə əlavə, daha çox hava daxil olmuş olur.

Hıçqırığın qarşısını almaq üçün ən yaxşı metod yeməyi yavaş yemək, çox miqdarda yeməmək, yemək yeyərkən karbonatlı içki içməmək, yeməyə konsentrasiya olmaq və yemək zamanı danışıb- gülməməkdir. Yeməyə hörmətiniz nə qədər yüksək olarsa, hıçqırıq ehtimalı da bir o qədər azalar.

Hazırladı: Məmməd Rauf

“Chinar Hotel & Spa Naftalan”a info-tur təşkil edildi

Müalicəvi turizmlə bağlı innovativ dəyişikliklər və yeni xidmətlər təqdim edildi.

“Ata Travel”, “Synergy Group” və Termal və Müalicəvi Turizm Assosiasiyasının təşkilatçılığı ilə Naftalanda yerləşən “Chinar Hotel & Spa Naftalan” sağlamlıq və istirahət mərkəzinə media və turizm şirkətlərinin nümayəndələri üçün iki günlük info-tur təşkil edildi.

İnfo-turun əsas məqsədi “Chinar Hotel & Spa Naftalan” sağlamlıq və istirahət mərkəzinin turizm potensialının tanıdılması və ölkəmizin sağlamlıq turizmi istiqamətində icra edilmiş təşəbbüs və əldə olunmuş nailiyyətləri media və turizm mənsubları vasitəsilə ictimaiyyətə təqdim etməkdir.

Öncə media və turizm şirkətlərinin nümayəndələri, yeniliyini və yüksək keyfiyyətini qorumaqla 5 ildir fəaliyyət göstərən müasir sağlamlıq və istirahət mərkəzində turistlər üçün yaradılmış müxtəlif imkanlar və orijinal müalicə prosedurları ilə ətraflı tanış oldular.

Şəfaverici naftalan və effektiv müalicə

Kompleks tibb və hotel bölməsindən ibarətdir. Tibb bölməsində poliklinika, diaqnostika, fizioterapiya və SPA mərkəzləri fəaliyyət göstərir. Poliklinikada terapiya, nevrologiya, kardiologiya, dermatologiya, dietologiya, ginekologiya, urologiya, otorinolarinqalogiya və stomatologiya otağı fəaliyyət göstərir. Naftalan müalicəsi üçün kompleksə müraciət edənlər əvvəlcə poliklinikada müayinədən keçirilir, pasientin naftalan müalicəsi zamanı əks reaksiyanın baş verib-verməyəcəyi müəyyənləşdirilir. Əgər naftalan müalicəsinə əngəl yaradan xəstəliklər aşkar olunmasa, pasient müalicə olunur.

Kompleksin diaqnostika mərkəzi texniki imkanlarına görə ən müasir avadanlıqlarla təchiz edilib. Belə ki, burada rəqəmli rentgenoqrafiya, flüoroskopiya, ultrasəs müayinəsi, exo doppler, tibbi laboratoriya otaqları pasientlərin xidmətindədir.

“Chinar Hotel & Spa Naftalan” kompleksinin tibb bölməsinin fizioterapiya mərkəzində Naftalan terapiya, elektro terapiya, lazer terapiya, ultrasəs terapiya, maqnito terapiya, şok dalğa terapiya, hidro terapiya, tibbi masaj, traksiya, müalicəvi bədən tərbiyəsi yolu ilə müalicə almaq mümkündür. Naftalan terapiya şöbəsində 28 ədəd Naftalan vannaları mövcuddur.

Mərkəzləşdirilmiş sistem vasitəsilə 36-38 dərəcə temperaturda Naftalan nefti vannalara doldurulur. Xəstə vanna otaqlarına həkimin nəzarəti altında daxil olur. Naftalan vannası qəbulu zamanı xəstə özündə əks-reaksiyalar hiss edərsə çağırış düyməsini basmaqla həkimə məlumat verə bilər. Müalicə zamanı heç bir əksiklik olmadığı halda pasient 10 dəqiqə vannada qaldıqdan sonra çıxıb təmizlənir.

Naftalan nefti ilə normal müalicə kursu 21 gündür. Bu müddət ərzində 12-14 dəfə vanna qəbul etmək tələb olunur. Naftalan nefti hərəkət-dayaq sistemi, sinir sistemi, qulaq-burun-boğaz, uroloji, ginekoloji, periferik damar xəstəlikləri üzrə 70-dən çox xəstəliyi müalicə edir.

“Chinar Hotel & Spa Naftalan” kompleksi 20 hektarlıq ərazidə yerləşir. Kompleksin həyətyanı sahəsi yaşıllıqla əhatələnib. Ərazidə qonaqların dincəlməsi və əylənməsi üçün gəzinti yolları, skamyalar, idman meydançası, uşaq oyun parkı mövcuddur. Heykəltəraş Azad Əliyevin müəllifi olduğu heykəllər isə kompleksin həyətinə başqa bir gözəllik bəxş edir. Heykəllərdə, Naftalan neftinin daşınması və bu neftlə müalicə səhnələrini əks etdirilib.

“Chinar Hotel & Spa Naftalan” kompleksində hazırda 170 nəfər işlə təmin olunub. Hotel, eyni zamanda, rusca, ingiliscə, almanca, ərəbcə, fransızca və tay dilində sərbəst danışa bilən bir işçi heyəti ilə təmin edilib.

Naftalana gələn xarici turistlərin sayı günbəgün artır

Daha sonra info-tur iştirakçıları üçün hotelin fəaliyyət imkanlarından bəhs edən ümumi-informativ mətbuat konfransı keçirildi.

“Chinar Hotel & Spa”nın baş meneceri Turqay Arı konfransda bildirdi ki, hotel 2011-ci ilin fevral ayından fəaliyyət göstərir:

“Artıq 5 ildir ki, bu sahədə xidmət göstəririk. Orta hesabla, hər il ildə 10 min turist qəbul edirik. İndiyə qədər ümumilikdə 50 min turist qəbul etmişik. İldən-ilə bu turistlərin sayı artmaqdadır. Artıq Azərbaycanın sağlamlıq turizmində güclü mövqeyə sahibik və bu mövqeyimizi daha da gücləndirməyi və daha çox turist qəbul etməyi qarşıya məqsəd qoymuşuq. Bu baxımdan bir çox yeniliklər və kampaniyalar həyata keçiririk ki, bu da daha çox turist cəlb etməyə şərait yaradır. Bu ildən Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi ilə birgə layihələrin həyata keçirilməsi də bu qəbildəndir”.

Qeyd edildi ki, istirahət və sağlamlıq mərkəzinə daha çox turist cəlb etmək üçün cəlbedici paketlər təklif edilir. Məsələn, iki həftəlik paket, müalicə ilə yanaşı gündə 3 dəfə yeməyi də ehtiva etməklə 59 manat təşkil edir.

“Məqsəd rəqabət qabiliyyətli turizm məhsullarını çox satmaqla, bu sahədə öncül olmaqdır”

Termal və Müalicəvi Turizm Assosiasiyasının rəhbəri Ruslan Quliyev qeyd etdi ki, son illərdə Azərbaycan turizminin tanıdılmasında medianın rolu olduqca artıb:

“Media turizm sahəsində baş verən yenilikləri və bütün istiqamətlərdə problemləri qabardır və müzakirəyə çıxarır, cəmiyyəti və müvafiq qurumları məlumatlandırır. Həmçinin Prezident tərəfindən turizmin inkişafını şərtləndirən müxtəlif fərman və qərarların verilməsi də sözügedən sahədə ciddi keyfiyyət dəyişikliklərinə səbəb olmaqdadır”.

R.Quliyev onu da bildirdi ki, son dövrlər bir sıra qurumlar da turizmin  inkişafına ciddi töhfə verirlər:

“Xüsusən ölkədə “AtaHolding” və “AtaTravel” ölkə turizminin inkişafına, xarici turizmin rentabellilik qazanmasına önəmli töhfələr verməkdədirlər. Həmçinin, bu sahədə gənc kadrların hazırlanması, ölkə daxilində və xaricə, eləcə də xaricilər üçün Azərbaycana info-turların təşkil edilməsi və digər fəaliyyətlər bu baxımdan qeyd edilə bilər”.

Çıxışı zamanı Ruslan Quliyev, sözügedən hotelin ölkədə və regionda asudə vaxtın təşkil edilməsi, o cümlədən sağlamlıq turizminin təqdimatı baxımdan önəmli yer tutduğunu da qeyd etdi. Diqqətə çatdırdı ki, BƏƏ, Rusiya, Avopa və Qazaxıstanda Naftalanın turizm imkanlarının tanıdılması baxımından da çox işlər görülüb:

“Qərb, Türkiyə və körfəz ölkələrində də Naftalanın tanıdılması üçün işlər gücləndirilir. Məqsəd rəqabət qabiliyyətli turizm məhsullarını çox satmaqla, bu sahədə öncül olmaqdır. Bu sahədə bir sıra güzəştlərin, güzəştli vergi siyasətinin tətbiq edilməsi də zəruridir. Bu istiqamətdə yol xəritəsinin hazırlanması turizmin ən azı 15 illik inkişafını müəyyən edəcək. Ölkəmizin bu sahədə ən böyük kapitalı sabitlik və təhlükəsizlikdir. Bu gün dünyanın ən məşhur turizm məkanlarında bu sahədə problem olduğu halda, bizdəki təhlükəsizlik və sabitlik imkanlarından yüksək səviyyədə yararlanmalıyıq”.

Naftalan rayon mədəniyyət şöbəsinin müdiri Zöhrab Adıgözəlov isə bildirdi ki, Bakıdan 330 km məsafədə yerləşən Naftalanda 2017-ci ildən hava limanının təmirinə başlanacaq:

“Həmçinin Gəncədəki hava limanından bura məsafə yaxındır. 10 min nəfərlik kurort şəhəri olan Naftalanın sovet dönəmindəki şöhrətini qaytarmağı və daha da artırmağı qarşıya məqsəd qoymuşuq”.

Konfrans zamanı bildirildi ki, Naftalana ötən il 20 min turist gəlib, onlardan 4800 nəfəri xarici turist olub. Bu ilin 5 ayında 5000 turist gəlib və ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 1200 nəfərlik artım var. Bu ilin 5 ayı ərzində gələn turistlərdən 900 nəfərini xarici turistlər təşkil edir.

“AtaHolding” Şirkətlər Qrupunun Kommunikasiya şöbəsinin rəisi Dilara Zamanova isə bildirdi ki, təmsil etdiyi şirkət və “AtaTravel” daim Azərbaycan turizminin inkişafına öz dəstəyini və töhfələrini artırmağa çalışır:

“Xaricdə Azərbaycanın turizm imkanlarını tanıtmaq üçün xarici ölkələrdən ölkəmizə info-turlar təşkil edirik, həmçinin xarici ölkələrə info-turlar həyata keçiririk.   Bundan sonra da bu sahədə tədbirlərimizi intensivləşdirməyi planlaşdırırıq”.

 

 

 

 

 

 

Solaxaylıq haqda bilinənlər və bilinməyənlər

İnsanların çoxunun nə üçün daha çox sağ əllərindən istifadə etdikləri hələ də bilinmir. Əgər dünya əhalisinin yarısı solaxay olsaydı və ya dünyada heç solaxay olmasaydı, bu hal təbiətin qaydalarına daha uyğun görünərdi, ancaq tək yumurta əkizlərinin də yüzdə onunun fərqli əli istifadə etməsi təəccüblüdür. Bu durumun genetik, irsiyyətlə bir əlaqəsinin olmadığı da qətidir. Bununla əlaqəli olaraq, körpələrin ana bətnindəki mövqelərilə bağlı nəzəri fikirlər irəli sürülsə də sübut edilmədiyi üçün əsassız sayılır.

İnsandan başqa heç bir varlıq bir əlini və ya ayağını digərindən fərqləndirmir, öncəlik və özəllik qazandırmır. Dünyada tarix boyunca mədəni keçmişindən və irqindən asılı olmayaraq, bütün insanlar arasında sağ əlini istifadə edənlər hər zaman çoxluq təşkil etmişdir. Elm xadimləri də illərdir bunun səbəbini axtarmaqla məşğuldur.

Məlum olduğu kimi, beynimizin hər iki yarısı müxtəlif qabiliyyət özəlliklərinə nəzarət edir. Əvvəllər beynimizin sol hissəsinə nitq, yazı qabiliyyətləri kimi önəmli xüsusiyyətlərin kodlaşdırıldığı zənn edilirdi. Amma sonralar beynimizin sağ yarısının da idrak, mühakimə, yaddaş kimi çox mühüm funksiyalara kodlaşdırıldığı, beynin iki yarısının bir-birindən üstün olmadığı və hər iki tərəfin bərabər ölçüdə iş icra etdiyi elm tərəfindən də təsdiqlənməklə aydınlaşdı.

Solaxayların sayı haqqında müxtəlif mülahizlər var. Ümumi hesablamalara görə dünya əhalisinin 1/9 hissəni solaxaylar təşkil etdir. Hər bir azlığın başına gəldiyi kimi solaxaylar da cəmiyyətdə bəzi çətinliklərlə üzləşiblər, hətta tarixin qaranlıq çağlarında solaxayları şeytanla da eyniləşdirirdilər. Bəlkə də bu kimi fikirlərin doğurduğu nəticədir ki, günümüzdə solaxay doğulan uşaqlar ailələri tərəfindən sağ əldən istifadəyə məcbur edilirlər.

Sağ əldən istifadə edənlər üçün həyat daha asandır. Təəssüf ki, onlar sanki birlik olub amansız bir üstünlük əldə ediblər, dünyada hər şeyi özlərinə uyğun bir biçimdə tənzimləyiblər: avtomobillərin sürət qutusu, gilizlərin silahdan sıçrayış istiqaməti, hətta tualetdəki kranların yeri də sağ əldən istifadə edənlə üçün hazırlanıb.

İngilis dilindən tərcümədə "sol" mənasını verən "left" sözü, köhnə ingiliscədə "zəif" və "istifadəsiz" kimi tərcümə olunan "lyft" sözünün əsasında hazırlanmışdı. "Sağ" mənasındakı "right" isə "haqlılıq" və "düzgünlük" kimi də istifadə edilir. Bizim dildə də elə deyilmi; "sağ" həm "canlı" mənasında istifadə edilir, həm də "sağlam", "sağlıqlı" kimi sifətlərin kökünü təşkil edir, "sol" isə 5-ci notdan başqa, həm də "sol" - "solmaq" kimi neqativ bir olayı ifadə edir.

Hazırladı: Məmməd Rauf

Ностальгия
15 27 iyun 2016 (№22)
http://baki-baku.az

Подруга Шурика: «Меня, первоклашку, увидели на улице и пригласили на главную роль...» - VİDEO

Наталья Селезнева – это, без сомнения, одна из самых любимых и самых популярных актрис в истории советского кинематографа. Ее называли образцом простой советской девушки, а также первым секс-символом Страны советов. Но так ли необходимо искать какие определения и эпитеты, наиболее подходящие этой яркой советской красавице? Наверное, нет. Ведь Наталья Селезнева – такая одна. Ее талант уникален. И мы любим ее именно за это.

РАННИЕ ГОДЫ, ДЕТСТВО И СЕМЬЯ

Наталья Селезнева появилась на свет 19 июня 1945 года в городе Москва. Ее мама была популярной художницей, а отец работал в смежной отрасли и являлся известным в СССР фотографом. Появившись на свет в подобной семье, наша сегодняшняя героиня всегда была одержима творчеством. С детских лет она сочиняла стихи, пела песни и выступала перед своими родными с импровизированными концертами.

ПЕРВЫЕ РОЛИ

Однако главную роль в судьбе будущей актрисы сыграл его величество Случай. Однажды, гуляя у стен Театра советской армии, маленькая Наташа познакомилась с известным актером Михаилом Майоровым, который взял ее за руку и отвел на прослушивание к готовящемуся спектаклю «30 серебряников». Остальным членам жюри маленькая девочка тоже очень понравилось. В итоге она получила одну из ролей в театральной постановке, в которой впоследствии играла в течение трех лет.

Но этот счастливый случай был не единственным в судьбе юной звездочки. В середине пятидесятых годов на одном из спектаклей девочку заприметила известная писательница Агния Барто, которая впоследствии и настояла на том, чтобы именно Наташа Селезнева играла в экранизации одной из ее книг - «Алеша Птицын вырабатывает характер». Режиссер также не возражал против подобного поворота событий, а потому уже очень скоро талантливая девочка впервые появилась на съемочной площадке.

Несмотря на отсутствие опыта съемок, маленькая Наташа отлично справилась со своей ролью и впоследствии стала часто получать предложения от известных советских режиссеров. В 1956-м году она снялась в фильме «Девочка и крокодил», а пять лет спустя в картине «Аленка». Таким образом, после окончания школы девушка даже не сомневалась в том, кем хочет стать во взрослой жизни. В 1961-м году она успешно прошла вступительные экзамены театрального училища имени Щукина, где впоследствии стала заниматься на студии Бориса Захавы.

ЛУЧШИЕ ФИЛЬМЫ

Еще будучи студенткой театрального ВУЗа девушка стала сниматься в новых картинах советских режиссеров. Наиболее успешным в этом плане стало сотрудничество с Леонидом Гайдаем. Их знакомство началось с фильма «Операция «Ы» и другие приключения Шурика», который моментально принес «девушке Лиде» огромный успех. В этой легендарной кинокомедии также снимались Александр Демьяненко, Юрий Никулин, Георгий Вицин, Анатолий Моргунов, Актриса стала по-настоящему известна и популярна, а потому новые интересные роли не заставили себя долго ждать.

В период с 1965-го по 1970-й наша она снялась еще в семи новых фильмах. Среди таковых наиболее известными впоследствии стали картины «Калиф-аист», «Я вас любил…» и некоторые другие. Однако наибольшую славу актрисе принесли все же фильмы Гайдая.

В 1973-м и 1975-м годах наша Наталья Селезнева снялась в комедиях «Иван Васильевич меняет профессию» и «Не может быть», которые впоследствии стали популярны во всех уголках СССР и сделались подлинной классикой в своем жанре.

Весьма примечательно, что в семидесятые и восьмидесятые годы наша сегодняшняя героиня играла преимущественно в комедиях и лирических фильмах.

К числу подобных лент можно отнести фильмы «По улице комод возили», «Берегите мужчин» и некоторые другие. Кроме того, талантливая актриса также нередко появлялась в различных телевизионных проектах юмористического толка («Кабачок 13», «Эти невероятные песни или Новые сновидения Шурика»).

В 1981-м году выдающийся вклад актрисы в советский кинематограф принес ей звание Заслуженной артистки РСФСР. Забегая немного вперед, отметим, что в 1996-м году она получит также звание Народной артистки Российской Федерации.

В ДЕВЯНОСТЫЕ ГОДЫ

Подобное положение дел стало резко меняться лишь только после распада Советского союза. В этот период в ее фильмографии стали появляться более драматичные ленты («Нога», «Круг обреченных»). В этот период подобные тенденции были свойственны для всего российского кинематографа, а потому карьера Натальи Селезневой во многом является показательной.

Лишь только во второй половине девяностых годов известная актриса стала вновь возвращаться к привычным образам. В этот период она приняла участие в съемках комедийного телесериала «Дом», а также снялась в юмористических фильмах «Импотент», «Агент в мини-юбке», «Примадонна Мэри» и некоторых других. Кроме того, в качестве приглашенной звезды наша сегодняшняя героиня появилась в проекте «Старые песни о главном» (2 и 3).

СЕГОДНЯ

В двухтысячные годы актриса продолжила сниматься в российских фильмах, однако в этот период формат ее ролей начал стремительно мельчать. Среди поздних работ актрисы сегодня достаточно сложно отыскать ленты, названия которых могли бы что-то сказать непосвященному читателю. Некоторым исключением являются только фильмы «Воры и проститутки» и «Воротилы», которые стали довольно известны после выхода на экраны.

В настоящее время главное место в карьере актрисы занимает Театр Сатиры. На местной сцене Наталью Селезневу можно видеть почти регулярно.

ЛИЧНАЯ ЖИЗНЬ

Со своим супругом Владимиром Андреевым актриса познакомилась еще в 1968-м году во время совместной работы над фильмом «Калиф-Аист». В настоящее время знаменитости по-прежнему вместе. Их брак длится уже более сорока пяти лет. У известной актрисы Натальи Селезневой есть сын Егор и двое внуков – Алексей и Николай. Как признается наша сегодняшняя героиня, именно они являются самыми преданными поклонниками ее творчества.

Подготовил: Məmməd Rauf

 

 

Это интересно
16 27 iyun 2016 (№22)
http://baki-baku.az

Манса Муса - самый богатый человек всех времен и народов

Пока в XIV веке Европе сотрясалась от междоусобных войн, нападений турок и черной чумы, в Западной Африке процветала империя Мали. Тогдашний правитель манса Муса имел состояние, которое сделало его самым богатым человеком всех времен и народов.

Манса Муса стал известен всему миру, благодаря хаджу (паломничеству) в Мекку, который он совершил в период между 1324-1325 гг. Через пустыню шел караван, состоящий из 10 тысяч солдат, 30 тысяч гражданских лиц, 12 тысяч рабов и 500 глашатаями, сообщающими о приближении царя. Естественно такой огромный караван требовал немалого содержания, поэтому, согласно историческим хроникам, с собой в путь манса Муса взял более 12000 кг золота и ни в чем себе не отказывал.

Пересекая Сахару, правитель каждый день имел у себя на столе свежеприготовленную рыбу и овощи. Их подвозили гонцы. К тому же исполнялись все причуды жены Мусы. Однажды Ниериба Конде пожелала искупаться в бассейне. 8700 рабов тут же стали рыть песок, и на утро царица и 500 девушек из ее свиты уже плескались в бассейне, наполненном водой из бурдюков.

Паломничество манса Мусы продолжалось около года. В каждом городе, который правитель проезжал в пятницу, он приказывал строить мечеть. Муса раздавал золото беднякам, покупал товары за непомерно высокие цены. От этого в крупных городах Каире, Медине и Мекке на последующие 10 лет произошла девальвация золота. На обратном пути домой манса Муса заимствовал золото в крупных размерах и под большие проценты. Это единственный случай в истории, когда один человек регулировал цены на золото.

Основным средством пополнения казны государства Мали в то время были добыча золота и соли. К счастью, правитель заботился не только о себе, но и благополучии своего народа. Во время своего правления манса Муса привел государство к процветанию. Повсюду строились мечети, был создан крупный университет, библиотека. Правитель был терпим к тем, кто не принимал ислам и поклонялся языческим богам. Это еще одна немаловажная причина стабильности государства.

Правление манса Мусы называют «золотым веком» для Мали. По исследованиям 2012 года манса Муса занял первое место среди 25 самых состоятельных людей в истории, опередив Рокфеллера и Ротшильдов. Его состояние оценили в 400 млрд. американских долларов.

К сожалению, так сложилось, что в Африка видела больше жестоких правителей, чем лояльных и мудрых. В XX веке в Центральноафриканской республике правил жестокий император, который ел плоть своих врагов.

Təqdimat
17 27 iyun 2016 (№22)
http://baki-baku.az

“Renault” zavodunu kim və niyə bombaladı?

Avtomobillərdəki sürət qutusu ideyası ona aiddir. O dönəm üçün yeni bir ixtira olaraq qəbul edilən arxaya hərəkət edən bir avtomobili yaratdı. Canından çox sevdiyi  iki qardaşını; Ferdinand və Marcel’i gənc yaşlarında itirdi. Adı dünyanın ən məşhur avtomobili oldu. Maşınlarda solda yerləşən sükanın mexanizmini də ilk dəfə o hazırladı.

O – Louis Renault. 1877-ci ildə Parisdə dünyaya gəldi. Hələ məktəbliykən mexaniki vasitələrə əli yatırdı. Yığdığı pul ilə üç çarxlı bir maşın aldı. 20 yaşında bu maşını Parisin arxa məhəllələrinin birində yerləşən köhnə bir qarajda hissələrə ayırdı. Bir çox detalını araşdırdı. O zamana qədər hazırlanmış və satışda olan maşınlarda bir çox çatışmazlıqlar aşkarladı. Bu əksiklikləri aradan qaldırarkən “Voiturette” adlı bir avtomobil əmələ gəldi.

Yeni hazırladığı avtomobildə o dönəmə qədər hər kəsə yad olan özəlliklər var idi. Məsələn, irəliyə hərəkət üçün nəzərdə tutulmuş üç, geriyə hərəkət üçün bir gedişli sürət qutusu o zamana qədər heç kimə tanış olmayan özəlliklər idi. Xüsusilə də maşının geriyə hərəkət etməməsə insanların ən önəmli problemlərindən birinə çevrilmişdi. Louis Renault bu problemi aradan qaldırdı.

Hazırladığı bu yeni avtomobilə görə Renault, artıq sifarişlər də qəbul etməyə başlamışdı. 25 yaşında yeni tipli maşın hazırlayan bu adam, gələcəkdə dünya avtomobil sektorunda adını brend kimi yazdıracaqdı. Qardaşları Ferdinand və Marcel ilə birlikdə “Renault Fröres” şirkətini quraraq icadı üçün patent aldı.

Məhsulu daha yaxşı reklam etmək üçün Renault avtomobil yarışlarında da iştirak etdi. Öz maşını ilə iştirak etdiyi yarış 175 km’lik Paris Troville turniri idi. Burada birinci oldu. Eyni zamanda bu yarış, istehsal etdiyi maşınların satışını da sürətləndirdi. Yeni-yeni cəmi beş maşın sata bildi. Bir neçə il içində, yəni 1905-ci ildə onlarla maşın sifarişi qəbul etdi. Bunun bir qismini qısıtlı imkanlarla istehsal edib satdı. Bu satışdan yaxşı pul qazandı.

Zamanla işini genişləndirdi. Zavodunda çalışanların sayı 1-2 il içində 100 nəfərə çatdı. Bir il sonra yarış üçün hazırladığı idman maşını Paris-Berlin turnirində birinci olaraq böyük rəğbət qazandı. Daha sonra qardaşı Marcel’in hazırladığı dörd silindirli “K” modeli adlandırılan bir avtomobil Paris-Vyana yarışlarında birinci yerdə qərarlaşdı.

Renaultun avtomobili Parisdə taksi kimi daha çox məşhurlaşmağa başlamışdı. Bununla da ardıcıl avtomobil istehsalına başladı. Xarici ölkələrdə; ABŞ-da, İngiltərədə (Londonda), Almaniyada (Berlində) şöbələrini yaratdı. Gəmi və təyyarə mühərriklərinin istehsalını da həyata keçirməyə başladı.

1903-cü ildə Marcel’in, 1905-ci ildə isə Ferdinand’ın ölümü ilə birlikdə Louis Renault uzun zaman ağrı-acı, üzüntü yaşadı. İki ilə özünü güclə toparlaya bildi. Zavodu tək başına idarə etməli oldu. Ölkəsinin ən böyük avtomobil istehsalçısına çevrildi.

Amortizator, yumşaq əyləc, sol sükan Renaultun icadları idi. 1920-ci ildən sonra avtomobillərinin beynəlxalq düzəndəki üstünlüyü qəbul edildi, qısa məsafəli yarışların ən parlaq isminə çevrildi. Avtomobil sektorunda bir çox yenilikləri ilə iz qoyaraq günbəgün yeni modellərlə gündəmi zəbt edən Renault’un istehsal etdiyi Vivaxatre’dən, Fransanın hər yerində taksi kimi istifadə edilməyə başlandı.

İkinci Dünya Savaşı Louis Renaultun işlərini çətinləşdirdi. Hitler, Almaniyada iqtidarı ələ keçirərək, Avropanın digər ölkələrini sürətlə necə işğal edəcəyini planlayırdı. Bir neçə il sonra həyatı boyunca çalışıb çabalayaraq meydana gətirdiyi zavodları Hitlerin əsgərlərinin əlinə keçdi. Daha sonra zavodları bombalandı. Renault, bu görüntünü çarəsiz bir vəziyyətdə, göz yaşları içində seyr etdi.

Almaniyanın məğlub olub, ölkəsinin azad olduğunu da, daha sonra Renault avtomobil markasının dünyanın bir nömrəli markasına çevrildiyini də təəssüf ki, görə bilmədi. Louis Renault 70 yaşında dünyasını dəyişdi.

Hazırladı: Məmməd Rauf

Ordan-burdan
18 27 iyun 2016 (№22)
http://baki-baku.az

Bakı - Azneft - FOTO

İdeya müəllifi və
baş redaktor: 
Rauf Ağayev

Redaktor: İlqar Həsənov

Redaktor: Məmməd Rauf

e-mail: bakibaku.gazet@gmail.com

Жизненный опыт похож на счастливую лотерею, купленную после тиража

Почему, когда ты разговариваешь с Богом - это названо молитвой, а когда Бог с тобой - шизофренией?

Когда мы нарушаем закон - нас штрафуют, когда мы поступаем правильно - с нас берут налоги.

Для того чтобы поставить детей на ноги, надо снять их со своей шеи.

Народ не роскошь - а средство обогащения.

При правильном подборе литературы в туалете можно получить довольно неплохое образование.

В первый раз обычно женятся по любви, во второй раз - по расчету, а в третий – уже по привычке.

Женщина хочет многого, но от одного мужчины, а мужчина хочет одного, но от многих женщин.

Все, что есть хорошего в жизни, либо незаконно, либо аморально, либо ведет к ожирению.

Если вдруг теща назвала тебя “сынок” – значить, скоро придется тащить очень много ерунды на дачу.

Любовь помогает убить время, время помогает убить любовь.

Если вас считают молодым, перспективным работником, значит вы выполняете большее количество работы за маленькую зарплату.

Сначала ищешь справедливость, а потом другую работу.

Утро - это такая часть суток, когда завидуешь безработным.

Bakı - Azneft - FOTO

bagla

A

A

A

A