Azərbaycanın bu ilk həftəlik klassik – elektron qəzetini

1976-81-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsində müəllimimiz, daha sonra diplom rəhbərimiz, universiteti bitirdiyimiz il bizi özünün yaratdığı və rəhbərlik etdiyi “Bakı” və “Баку” gündəlik axşam qəzetləri redaksiyasına işə götürərək, 1981-88-ci illər ərzində redaktorumuz olmuş, o zamankı kollektivimizin hər bir üzvünə Atalıq etmiş, məmləkətdə ilk axşam qəzetinin və müasir qəzet jurnalistikası məktəbinin əsasını qoyan, milli mətbuatımızın klassiki

Nəsir müəllim İmanquliyevə

ithaf edirik

№ 21
14 iyun 2016
http://baki-baku.az

Heydər Əliyev:

  • Böyük siyasəti kiçik hisslərə, xırda mənfəətlərə bağlamaq olmaz.
  • Xalq dövlət üçün yox, dövlət xalq üçün olmalıdır.
  • Həqiqi mənəviyyatı milyonlara, milyardlara da almaq mümkün deyildir. Amma milyonları, milyardları olan adamlar cəmiyyətdə mənəviyyatsız heç bir şeydirlər.
  • Əgər hər hansı ölkənin xalqları öz hüquqlarını anlayır və onları qoruya bilirsə, o zaman ən kiçik dövlət belə ən böyük məmləkət qədər güclü olar.
  • Başqasının fikrinə hörmət etmək, ondan faydalı bir şey götürmək qabiliyyəti hər bir adama lazımdır.
  • Kim müxalifətdə durursa-dursun, ancaq Vətəninə, xalqına, mənəviyyatına, məsləyinə müxalifətdə durmasın.
  • Heç kim əbədi qalib ola bilməz.
  • Kim ki, biliyindən, bacarığından artıq iddialar edir o, həmişə məğlub olur.
  • Həyatda şərəflə şərəfsizliyi, şəxsi rifahla ictimai borcu, tamahkarlıqla vicdanlılığı hər bir kəs özü seçir.
  • Ədalətsizliklə ədaləti bərpa etmək olmaz.
  • İqtisadiyyatı clü olan vlət r şeyə qadirdir.
  • lh danışıqlarısarətlə apara bilmək üçün clü orduya malik olmaq lazımdır.
  • Öz ana dilini bilməyən adamlar şikəst adamlardır!

Xəbərdar
2 14 iyun 2016 (№21)
http://baki-baku.az

“Ziraat Bank Azərbaycan” həftənin bütün günləri fəaliyyət göstərəcək

Bakıda keçiriləcək "Formula 1" Avropa Qran Pri’si ilə əlaqədar olaraq “Ziraat Bank Azərbaycan” ASC-nin “İçəriŞəhər” filialı 15 İyun - 21 İyun tarixlərinədək şənbə və bazar günləri də daxil olmaqla, saat 09:00-dan 21:00-dək fəaliyyət göstərəcək. Məlumat üçün bildirək ki, iş günləri 9:00–17:30 saatlarında müştərilər tam bank xidmətlərindən, 17:30-21:00 saatlarında isə yalnız kassa xidmətlərindən faydalana biləcəklər. Qeyri iş günlərində yalnız kassa xidmətləri göstəriləcəkdir.

Dünyanın 1 nömrəli restoranı

Modena şəhərində yerləşən “Osteria Francescana” italyan restoranı Britaniyanın “Restaurant” jurnalı tərəfindən hər il tərtib olunan “Dünyanın ən yaxşı 50 restoranı” reytinqində birinci yerdə qərarlaşıb.

İnterfax informasiya agentliyi xəbər verir ki, 2016-cı ilin reytinqinə 23 ölkənin restoranları daxil olub. Reytinq cədvəlinə başçılıq edən “Osteria Francescana” restoranının sahibi və baş aşpazı Massimo Botturadır.

Siyahıda ikinci yeri 2015-ci ildə reytinqin lideri olan “El Celler de Can Roca” (Kataloniya) restoranı tutur. Onun ardınca isə Nyu-Yorkda yerləşən “Eleven Madison Park” restoranı gəlir.

Qeyd edək ki, siyahı 2002-ci ildən başlayaraq “Restaurant” jurnalı tərəfindən dərc olunur. Reytinq 800-dən çox aşpazın, restoratorun və tənqidçinin fikirlərinə əsaslanır.

Dinara Əliyeva Böyük Teatrda İolanta olacaq

İyunun 23-dən 26-dək Rusiya Böyük Teatrında P.Çaykovskinin “İolanta” operasının premyerası olacaq.

AZƏRTAC xəbər verir ki, iyunun 24-də və 26-da bu səhnə əsərində İolanta obrazını Azərbaycanın Əməkdar Artisti Dinara Əliyeva ifa edəcək.

Dinara Əliyeva 2009-cu ildən Rusiyada Böyük Teatrın solistidir. O, Rusiya, İtaliya, Fransa, Yunanıstan, Çexiya, Monte-Karlo, ABŞ və Yaponiyanın opera teatrı səhnələrində və konsert zallarında çıxış edib. İfaçının 2010-cu ildə Bakıda məşhur tenor Plasido Dominqo ilə birgə konserti olub. Onun C.Verdinin anadan olmasının 200 illiyi münasibətilə Fransanın Kolmar və Çexiyanın Praqa şəhərlərində “GalaVerdi” adlı solo konsertləri böyük uğurla keçib. 2015-ci ildə Moskvada Dinara Əliyevanın “Opera Art” Birinci Beynəlxalq Musiqi Festivalı keçirilib.

Dinara Əliyeva konsertlərdə müxtəlif janrlarda, rus və Azərbaycan xalq mahnılarından, opera və operettalardakı ariyalardan tutmuş romans və cazadək müxtəlif əsərləri ifa edir.

Состоялся тренинг для PR-специалистов

14 июня в отеле «Эксельсиор Отель Баку» состоялся тренинг для PR-специалистов. Очередной тренинг, был организован недавно учрежденным общественным объединением «Ассоциация Общественных Связей Азербайджана» и компанией “Alibayov Kommunikasiya & Konsaltinq” при поддержке отеля «Эксельсиор Отель Баку».

В тренинге приняли участие около 30 специалистов из государственных и неправительственных организаций, работающих в этой сфере.

В начале тренинга руководитель «Ассоциации Общественных Связей Азербайджана» Ильхам Мамедов представил участникам информацию о созданной новой организации. Он отметил, что новая организация создаст условия для повышения знаний и умений, местных специалистов по связям с общественностью и в целях обучения для них будут проводиться различные курсы, тренинги, семинары, конференции.

Участники тренинга, получив информацию о наиболее актуальных темах современного периода, закрепили свои знания посредством практических занятий. Тренер, руководитель компании “Alibayov Kommunikasiya & Konsaltinq” Вели Алибеуов, отвечая на вопросы участников, подчеркнул, что в ближайшем будущем произойдет бум развития связей с общественностью в Азербайджане.

Будущее компаний, не уделяющих достаточного внимания сфере PR, под вопросом. Поэтому PR-мены и главы компаний должны уделять серьезное внимание развитию этой сферы и профессиональному росту специалистов.

Отметим, что Ассоциация Общественных Связей Азербайджана способствует соблюдению высоких профессиональных и этических стандартов в области применения PR, осуществляет различные мероприятия для качественного роста местных специалистов по связям с общественностью.

 

Hesabat
3 14 iyun 2016 (№21)
http://baki-baku.az

Kənd təsərrüfatı: Dövlət Proqramı hansı səviyyədə icra edilir (3-cü yazı)

“Baytar-sanitar, texniki nəzarət, sort-sınaq, fitosanitar, toxumçuluq, tingçilik və damazlıq işlərinin dövlət tərəfindən dəstəklənməsi”

(əvvəli ötən saylarımızda)

Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Dövlət Baytarlıq Nəzarəti Xidmətinin tabeliyində olan təşkilatlar tərəfindən 2015-ci ilin 6 ayı ərzində qarayara xəstəliyinə qarşı 2 462,4 min baş iri buynuzlu, 6 540,7 min baş xırda buynuzlu, 5185 baş donuzlarda və 98,0 min baş təkdırnaqlı heyvanlarda, 47,4 min baş vəhşi heyvanlarda (oral üsulla qida kimi) və Nodulyar dermatit xəstəliyinə qarşı 1 244,8 min baş iri buynuzlu heyvanda, Leptospiroza qarşı 420,6 min baş iri buynuzlu heyvanda, 184,3 min baş xırdabuynuzlu heyvanda, qoyunların çiçəyinə qarşı 2173,4 min baş davarda, həmçinin quşların Nyukasl xəstəliyinə qarşı 10169,4 min baş quşda H vaksini ilə, 16189,3 min baş quşda La-Sota vaksini ilə profilaktik peyvəndləmələr aparılıb.

Həssas heyvanlar arasında brusellyoz xəstəliyini aşkar etmək, xəstəliyin yayılmasının qarşısını almaq məqsədilə 732,0 min baş iri buynuzlu,1908,5 min baş xırda buynuzlu heyvanlardan, o cümlədən 85,6 min baş qoçdan qan nümunəsi alınaraq seroloji müayinə edilmiş, nəticədə 825 baş iri buynuzlu, 512 baş xırda buynuzlu heyvanın xəstə olduğu aşkar edilmişdir. Xəstə olduğu aşkar edilmiş iri və xırdabuynuzlu heyvanlar brusellyozun təlimatına uyğun olaraq zərərsizləşdirilərək təsərrüfatlardan çıxarılmışdır. Xırda buynuzlu cavan heyvanlarda brusellyoz xəstəliyinə qarşı profilaktik məqsədlə Rev-1 vaksini ilə 1202,0 min baş heyvanda peyvəndləmə aparılıb.

Bununla yanaşı, epididimit xəstəliyinə görə 66,9 min baş törədici qoç, vərəmə görə 292,9 min baş iribuynuzlu heyvan diaqnostik müayinəyə cəlb olunub, yoluxma aşkar edilməyib. Quş qripinə görə 3 seromonitorinq keçirilmiş, ev və çöl quşlarından 5676 qan nümunəsi və 81 patmaterial götürülərək laboratoriyada yoxlanıb, nəticədə quş qripi aşkar edilməyib. Seromonitorinqlər əsasən Abşeron Milli Parkında, Şabran rayonunun Sarvan ov təsərrüfatında, Şirvan Milli parkında, Ağ göl ərazisində, Qızılağac dövlət təbiət qoruğunda, habelə respublikanın rayonlarının əhaliyə məxsus quşçuluq təsərrüfatlarında da aparılıb. Hazırda ölkədə quş qripinə görə epizootik durum sabitdir.

Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Baytarlıq İnstitutu ilə Azərbaycan Dövlət Baytarlıq Preparatlarına Elmi Nəzarət İnstitutu üçün birgə yeni 4 mərtəbəli inzibati-laboratoriya binasının tikintisi, eləcə də Respublika Baytarlıq Laboratoriyasının və Xidmətin mərkəzi aparatının beynəlxalq standartların tələblərinə uyğun şəkildə yenidən qurulması işləri davam etdirilməklə Respublika Baytarlıq Laboratoriyasının ərazisində yeni Baytarlıq şəhərciyi yaradılır.

“Kənd Yerlərinin Kompleks İnkişaf Layihəsi” çərçivəsində seçilmiş və təlimləndirilmiş 20 nəfər süni mayalama texnikləri (para baytar) tərəfindən heyvanların cins tərkibinin yaxşılaşdırılması məqsədilə layihə rayonlarının 84 kəndində 890 baş iribuynuzlu mal-qara arasında süni mayalama tədbirləri həyata keçirilib. Ötən il aparılmış süni mayalama tədbirlərinin nəticəsi olaraq 86 baş cins buzov doğulub. Bununla yanaşı layihənin əhatə etdiyi rayonların dağlıq kəndlərində heyvanlarda xəstəliklərə qarşı müalicə profilaktika tədbirlərinin aparılması məqsədi ilə üç baytarlıq məntəqəsində xidmət göstərən 6 baytar həkim tərəfindən 852 ailə-fermer təsərrüfatında 3784 baş iribuynuzlu, 9181 xırdabuynuzlu, 63 digər heyvanlara və 11410 ədəd quşa baytarlıq xidmətləri göstərilib.

Dünya Bankının dəstəyi ilə icra olunan “Kənd Təsərrüfatının Rəqabət Qabiliyyətinin Gücləndirilməsi Layihəsi” (2014-2018) çərçivəsində 16-19 mart 2015-ci il tarixlərində Tovuz, Qazax, Ağstafa, Şəmkir, Gədəbəy rayonlarının Sahə Baytarlıq Məntəqələri üçün brusellyoza qarşı mübarizə proqramı çərçivəsində heyvanlar arasında seromonitorinq və vaksinasiyanın aparılması üzrə təlim keçirilib.

Pilot rayonlarda (Şəki, Zaqatala, Qax, Balakən) sero-monitorinqin aparılması məqsədi ilə lazım olan ləvazimat və reogentlər alınaraq Qax Zona Baytarlıq laboratoriyasına təhvil verilib və 2015-ci ilin may ayında sero-monitorinq keçirilib. 16-17 iyun 2015-ci il tarixdə Göyçay Zona Baytarlıq Laboratoriyasının əhatə etdiyi rayonlarda brusellyoz əleyhinə mübarizə tədbirlərinin təşkil edilməsi və seromonitorinq keçirilməsi üzrə təlim keçirilib.

Bundan əlavə, Baş Dövlət Texniki Nəzarət Müfəttişliyində elektron xidmətlərin göstərilməsi üçün proqram təminatı hazırlanıb, uyğunlaşdırılıb, analiz və texniki layihələr, o cümlədən ilkin məlumatların bazaya daxil edilməsi başa çatdırılaraq, mal-materiallar alınıb.

Elmi nəticələrin (yeni sortlar, texnologiyalar və s.) nümayişi və fermer toxumçuluq təsərrüfatlarında yayımı məqsədi ilə Aqrar Elm Mərkəzinin struktur tabeçiliyində olan Elmi-Tədqiqat İnstitutlarının təcrübə bazalarında və 8 Regional Aqrar Elm Mərkəzi (RAEM) tərəfindən fermer təsərrüfatlarına verilmiş yüksək reproduksiyalı toxumların aqrotexniki qaydalara uyğun becərilməsinə nəzarət olunmaqla 70-ə yaxın tətbiqi təcrübələr qoyulub və həmin sahələrdə fermerlərin iştirakı ilə 5 may 2015-ci il tarixdə ET Əkinçilik İnstitutunda “Elit” Toxumçular İctimai Birliyinin İdarə Heyətinin iclası, 15 may 2015-ci il tarixdə ET Əkinçilik İnstitutunda “Dənli və dənli-paxlalı bitkilərin aprobasiyası”na həsr olunmuş seminar, 25-27 may 2015-ci il tarixdə ET Əkinçilik İnstitutunda payızlıq buğdanın seleksiyasına həsr edilmiş Beynəlxalq səyyar seminar, 30 may 2015-ci il tarixdə ET Əkinçilik İnstitutunun Tərtər BTS-də “Taxılçılıqda yeni sortlar və müasir becərmə texnologiyaları” mövzusunda Ümumrespublika müşavirəsi, 8 iyun 2015-ci il tarixdə Tərtər RAEM-də “Taxıl əkinlərində ozonlaşdırma texnologiyasının geniş miqyaslı tətbiqinin səmərəliliyi” mövzusunda tarla seminarı, 9-11 iyun 2015-ci il tarixdə Gəncə şəhərində ET İpəkçilik İnstitutunda “Arıçılığın inkişafına dair Azərbaycan Türkiyə elmi-tədqiqat əməkdaşlığı” Toplantısı-II və Aqrar Elm Mərkəzinin Gənc Alimlər Şurasının II beynəlxalq Konfransı keçirilib.

2014-cü ilin payızında 2015-ci ilin məhsulu üçün dövlət və özəl toxumçuluq təsərrüfatları tərəfindən əkilmiş toxumluq taxıl əkinlərinə aqrotexniki qulluq qaydalarının fermerlər tərəfindən düzgün icra olunmasına Rayon Dövlət Toxum Müfəttişliyinin mütəxəssisləri tərəfindən nəzarət edilmişdir. 2015-ci ilin məhsulu üçün dövlət və özəl toxumçuluq təsərrüfatları tərəfindən Müfəttişliyə təqdim edilmiş toxumluq taxıl əkinlərinin bəyənnamələri mövcud qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq araşdırılmışdır.

Respublika Dövlət Toxum Müfəttişliyinin maddi-texniki bazasını möhkəmləndirmək məqsədi ilə 2015-ci ildə 30890,81 manat dəyərində inventar alınıb. Dövlət toxumçuluq təsərrüfatları ilə yanaşı özəl toxumçuluq təsərrüfatlarının təkmilləşdirilməsinə, toxum istehsalına, xüsusilə, taxıl toxumu istehsalına diqqət artırılıb. Belə ki, 2015-ci ilin 6 ayı ərzində özəl toxumçuluq xidməti şəbəkələrinin genişləndirilməsi məqsədi ilə güclü maddi texniki bazaya malik 15 yeni özəl toxumçuluq təsərrüfatlı yaradılmışdır ki, bunlardan 11-i taxıl toxumçuluğu , 1-i yem bitkiləri toxumçuluğu , 2-si meyvə tingi, 1-i meyvə tingi və yem bitkiləri üzrə ixtisaslaşaraq toxumçuluq fəaliyyəti ilə məşğul olur.

Kənd təsərrüfatı bitkilərinin toxumlarının və tinglərinin istehsalı ilə məşğul olan toxumçuluq subyektlərindən Respublika Karantin Ekspertiza Mərkəzinin mütəxəssisləri tərəfindən nümunələr götürülərək ekspertiza edilmiş və karantin ekspertiza şəhadətnamələri verilmişdir. Eyni zamanda həmin toxumçuluq subyektlərinin ərazilərinin fitosanitar karantin vəziyyəti öyrənilərək Respublika Bitki Müafizə Mərkəzi tərəfindən müvafiq rəylər verilib.

2015-ci ilin 6 ayı ərzində karantin zərərli orqanizmlərə və xüsusi təhlükəli zərərvericilərə qarşı mübarizə tədbirlərini aparmaq üçün 7,5 ton pestisid bölgü əsasında yerlərə çatdırılıb. Qabaqcıl beynəlxalq təcrübədə ən səmərəli vasitələrdən biri kimi qəbul edilən bioloji mübarizə üsulu əsasında bitki mühafizəsi sahəsində iqtisadi və sosial səmərənin təmin edilməsi məqsədi ilə Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Dövlət Fitosanitar Nəzarəti Xidmətinin Abşeron rayonlararası Bioloji laboratoriyasında trixoqrammanın istehsalının bərpası və ölkə ərazisində bioloji mübarizə üsulunun tətbiqinə başlanılması istiqamətində işlər aparılmışdır.

“Kənd Yerlərinin Kompleks İnkişaf Layihəsi” çərçivəsində bitkiçilikdə məhsuldarlığın və rentabelliliyin artırılması istiqamətində yeni texnologiyaların tətbiq edilməsi və ailə-kəndli təsərrüfatlarının və digər fermerlərin gəlirlərinin artırılması məqsədi ilə sınaq nümayiş əkin sahələri təşkil edilib. Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Əkinçilik, Tərəvəzçilik, Yemçilik, Çəmənçilik və Otlaqlar İnstitutlarının Bölgə Təcrübə Stansiyalarından, toxum istehsalı ilə məşğul olan və Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi tərəfindən qeydiyyata alınmaqla müvafiq şəhadətnamə verilmiş fiziki və hüquqi şəxslərdən 12 min kq kartof toxumu, 500 kq qarğıdalı toxumu, 2270 kq yonca toxumu və 550 kq xaşa toxumu tədarük edilib. Tədarük edilmiş toxumlar Yevlax rayonunda 92 nəfər, Ağdaş rayonunda 117 nəfər, Şəki rayonunda 144 nəfər, Oğuz rayonunda 62 nəfər, ümumilikdə cəmi 415 ailə-kəndli təsərrüfatına və digər fermerlərə təhvil verilib.

(ardı gələn sayımızda)

Məmməd Ağayev

Tanıtım
4 14 iyun 2016 (№21)
http://baki-baku.az

“Excelsior Hotel Baku” hotelində NU AİR məhsullarının təqdimatı keçirildi

“Excelsior Hotel Baku” otelinin təşkilatçılığı ilə açıq hovuzun ətrafında NU AİR şirkətinin məhsullarının təqdimatı keçirilib.

Baki-Baku.Az elektron qəzetinin məlumatına görə, təqdimat mərasimində kütləvi informasiya vasitələrinin, otellərin, barların, restoranların nümayəndələri iştirak etiblər.

Bütün gecə boyu qonaqlar “Excelsior Hotel Baku” otelinin restoranının ləziz yeməklərindən və müxtəlif estrada ifaçılarının çıxışından həzz almaq imkanı əldə ediblər. Onlara çayın müxtəlif növlərinin imkanları, çaydanlar, qəlyanlar, NU AİR şirkətinin qədəhləri və onlardan istifadə variantları nümayiş etdirilib.

Şirkət səhər və axşam istehlak üçün nəzərdə tutulan, tonusu qaldırmaq, arıqlamaq üçün bitki əsaslı çayların və içkilərin, həmçinin müxtəlif çeşiddə fitoçayların geniş siyahısını təqdim edir. NU AİR çaydanı davamlı şam ağacı və şüşədən əllə hazırlanmışdır və ondan həm çay dəmləmək, həm də soyuq içkilər: limonad, şirə və s. vermək üçün istifadə etmək olar.

Silikon halqa əllərinizi yanmaqdan qoruyur, boğazda yerləşən kiçik süzgəc isə fincana yalnız təmiz içkini buraxır. NU AİR qədəhi də həmçinin, yüksək temperatura davamlı möhkəm şüşədən hazırlanmışdır. Qədəhin iki dibi olduğundan, siz heç vaxt əllərinizi yandırmayacaqsınız, eyni zamanda, içki uzun müddət isti qalacaqdır. İsti çay, ətirli kapuçino və ya latte üçün idealdır.

NU AİR qəlyanları xüsusi davamlı şüşədən əllə sovrulur. Texnoloji dizayn təkcə estetik funksiyaları deyil, həm də praktiki vəzifələri yerinə yetirir. Kolbanın və digər elementlərin unikal konstruksiyası sayəsində qəlyan tütünün dadını kokteyllərin ətri ilə qarışdıraraq, maksimum dərəcədə tam hiss etməyə imkan verir. NU AİR qəlyanları xüsusi olaraq müxtəlif növ kokteyllərlə çəkmək üçün yaradılmışdır.

NU AİR şirkətinin baş direktoru Maksim Yaşin dedi ki, Bakını öz məhsulları üçün perspektiv bazar kimi nəzərdən keçirir. O, qeyd etdi ki, NU AİR qəlyanları əllə hazırlanır və artıq bu səbəbdən unikaldır. Bundan başqa, qəlyanları fərdi eskizlər üzrə də tərtib etmək imkanı vardır. Bu, oyma, yarıqiymətli və qiymətli daşlar və metallardan mozaika, inisialların həkk edilməsi ola bilər.

Qəlyanın xortumu istənilən rənglərdə piton və ya timsah dərisindən bəzədilə bilər. Bu qəlyanın özəlliyi ondan ibarətdir ki, aşağı kolbaya praktiki olaraq hər şey: meyvə, canlı bitkilər və ya xırda balıqlar, bəzək əşyaları və ya hər hansı dekorativ elementlər yerləşdirmək mümkündür.

NU AİR əməkdaşlığın keyfiyyətcə yeni formatını, otellər, barlar və restoranlar üçün çaylarının, qəlyanlarının və çaydanlarının keyterinqini: bütün zəruri tərkib hissələri ilə NU AİR qəlyanlarını, yüksək ixtisaslı xidmət personalını və populyar kokteyllərini, həmçinin çay menyusu əsasında qəlyanların seçimini təqdim edir.

 

 

  

Xatirə
5 14 iyun 2016 (№21)
http://baki-baku.az

Üzeyir Hacıbəyovun zarafatları

"Karlar"

“Günlərin birində Dağıstandan vilayət partiya komitəsinin katibi Bakıya, Üzeyir bəyin evinə qonaq gəlir. Söhbət əsnasında qonaq xahiş edir ki, onu Müslüm Maqomayevlə tanış etsin.

Üzeyir bəy məmnuniyyətlə:

- Bu dəqiqə zəng vuraram, ona desinlər ki, tez bizə gəlsin. Şəxsən özü ilə telefonla danışmaq günü-gündən mümkünsüz olur. Qulağı ağır eşidir axı. Lap kar olub e. Xahiş edirəm onunla çox ucadan danışasınız. Yoxsa eşitmir və təkrar soruşmağa da utanır. Çox utancaqdır.

Otaqdan çıxıb Müslüm Maqomayevə zəng vurur. Deyir ki, Dağıstanın katibi bizdədi. Səninlə tanış olmaq istəyir. Tez gəl. Amma... amma bərkdən danış. Lap ucadan. Bədbəxt oğlu kar imiş. Eşitməyəndə də təkrar soruşmağa utanır. Nəzərə al.

Müslüm Mamqomayev gəlir. Qonaqla qucaqlaşıb öpüşürlər, qışqıra-qışqıra hal-əhval tutduqdan sonra qışqıra-qışqıra söhbətə başlayırlar. Çay gətirən Məleykə xanım evi bürüyən çığırtı-bağırtıdan, padnos əlində, yerində donub qalır. Üzeyir bəy isə kresloya yıxılıb gülməkdən uğunurdu. Az sonra qonaqlar da başa düşürlər ki, bu, Üzeyir bəyin növbəti zarafatlarından imiş.”

Bəxtimiz gətirib

“Üzeyir bəy heç vaxt tək yemək yeməzdi. Bu xasiyyətini hamı bilirdi. Mütləq kimi isə dəvət edirdi. Bir gün günorta zəng vurur Səid Rüstəmova. Onu evə, nahara dəvət edir. Səid and-aman eləyir ki, Üzeyir bəy, məni məzur tutun, bu dəqiqə yaxşı nahar edib durmuşam. Üzeyir bəy israr edincə Səid söhbəti uzatmır. Gəlir. İxtilat edirlər və Üzeyir bəy də yeməyini yeyir. Söhbətə başı qarışan Səid bir boşqab şorbanı içir. Sonra ikincini içir. Söhbətin şirin yerində girişir tabakaya. Bu vaxt Üzeyir bəy Məleykə xanımı səsləyir. O içəri girib:

- Bəli, Üzeyir bəy, - deyir.

- Ay Məleykə xanım, necə şanslı insanlarıq, bəxtimiz gətirib ki, Səid yeyib gəlib, - deyir.”

 (Ü.Hacıbəyovun asistenti olmuş Zaxar Stelnikin xatirələrindən)

Qələmə aldı: Rauf Ağayev

İlklər
6 14 iyun 2016 (№21)
http://baki-baku.az

Avropaya göndərilən ilk azərbaycanlı tələbələr

Azərbaycan Parlamentinin 1919-cu il sentyabrın 1-də keçirilən 70-ci iclasında Bakı Dövlət Universitetinin təsisi ilə yanaşı, 1919-20 tədris ilindən başlayaraq, yüz nəfər azərbaycanlı gəncin hökumət hesabına təhsil almaq üçün xarici ölkələrin nüfuzlu ali məktəblərinə göndərilməsi haqqında məsələ də müzakirə edildi. Azərbaycanın Cümhuriyyəti Parlamentinin xaricdə təhsil almağa göndərilən azərbaycanlı tələbələrə vəsait ödənilməsi haqqında qərarı ilə bu iş üçün dövlət xəzinəsindən xalq maarifi nazirliyinin sərəncamına vəsait ayrıldı. Avropa ali məktəblərinə göndərilən hər tələbəyə ayda 400 frank təqaüd və 1000 frank yol xərci, Rusiya ali məktəblərinə göndəriləcək tələbələrə isə hər ay 3 min rubl təqaüd və 1000 manat yol xərci ayrılmalı idi.

1919-cu il iyulun 23-də “Azərbaycan” qəzetinin "Tələbələr haqqında" sərlövhəli xəbərində deyilirdi:

"Maarif nəzarəti 100 nəfər tələbəni xaricə göndərəcək. Hər tələbəyə 36.000 manat xərcləmək və 5.000 manat yol pulu hesablanıb. Cəmi 4.100.000 manat edir".

Xaricə göndəriləcək tələbələri seçmək üçün Xalq Maarifi Nazirliyi yanında Məhəmməd Əmin Rəsulzadə (sədr), Əhməd bəy Pepinov, Qara bəy Qarabəyli, Mehdi bəy Hacınski və Abdulla bəy Əfəndizadədən ibarət çox nüfuzlu münsiflər heyəti yaradılmışdı. Münsiflər heyətinin diqqətlə seçdiyi tələbələrdən 10 nəfərinin İngiltərəyə, 23 nəfərinin İtaliyaya, 45 nəfərinin Fransaya, 9 nəfərinin Osmanlıya göndərilməsi nəzərdə tutulurdu. Nəticədə isə Xalq Maarifi Nazirliyi tərəfındən xaricə göndərilən tələbələrdən 49 nəfərinə Almaniyanın, 27 nəfərinə Fransanın, 4 nəfərinə İtaliyanın, 1 nəfərinə İngiltərənin, 6 nəfərinə Osmanlının müxtəlif ali məktəblərinə göndərilmələri barədə rəsmi sənəd verilmişdi. Qalan 13 nəfər isə Rusiyaya göndərilməli idi. Rusiyada vətəndaş müharibəsi ilə əlaqədar yaranmış şəraitə görə oraya tələbə göndərmək mümkün olmamışdı. Xaricə göndərilən tələbələr 1920-ci il yanvarın 14-də Parlament və Hökumət üzvlərinin, tanınmış xeyriyyəçilərin, iş adamlarının, din xadimlərinin, ictimaiyyət nümayəndələrinin və valideynlərin iştirakı ilə təntənəli surətdə yola salındılar. Tələbələrin Batuma getmələri üçün xüsusi vaqon ayrılmışdı. 1920-ci il fevralın 11 -də Parisə çatan tələbələr burada Paris Sülh Konfransında iştirak edən Azərbaycan nümayəndə heyəti tərəfindən hərarətlə qarşılandı. Nümayəndə heyətinin rəhbəri Əlimərdan bəy Topçubaşov tələbələr qarşısında böyük nitq söylədi. Bundan sonra tələbələr təhsil almaq üçün Avropanın müxtəlif ölkələrinə yollandılar.

"Azərbaycan" qəzetinin 1919-cu il 9 dekabr tarixli sayındakı "Müsəlman tələbələrin xarici ölkələrə göndərilməsi" yazısından bəlli olur ki, hökumət bu tədbiri mütəşəkkil həyata keçirmək məqsədilə tələbələrin nümayəndələrindən ibarət təşkilat yaratmışdır. Təşkilat bürosunun sədri Teymur bəy Aslanov maarif nazirliyinin nümayəndəsi Şaxtaxtinski ilə birlikdə lazımi yol vəsiqələri almaq üçün Tiflis və Batum şəhərlərində olmuşlar. Qəzetin 1919-cu il 12 dekabr sayındakı "Tələbələrin yığıncağı" sərlövhəli xəbərdən öyrənirik ki, tələbə Bürosunun qərarı ilə xaricə yola düşən gənclərin bəzi ərzaq və digər ləvazimatla təmin olunması məsələləri həll edilmişdir. Ticarət və sənaye nazirlikləri hər bir tələbəyə 40 arşın parça, 2 cüt döşəkağı, 2 ədəd əl-üz dəsmalı, 6 ədəd yaylıq və s. vermişlər.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Hökumətinin belə diqqətlə seçərək, böyük ümidlərlə xarici ölkələrin ali məktəblərinə yola saldığı bu tələbələrin taleyi Aprel işğalından (1920) sonra çox acınacaqlı oldu. Ölkənin bolşevikləşdirilməsi nəticəsində vəziyyət kəskin şəkildə dəyişdi. Tələbələrə pul göndərilmədi. Onlar bu barədə Nəriman Nərimanova müraciət etdilər. Azərbaycan İnqilab Komitəsinin 1920-ci il avqustun 9-da Nəriman Nərimanovun şəxsi təşəbbüsü və sədrliyi ilə keçirilən iclasında keçmiş Azərbaycan Hökumətinin xaricə göndərdiyi tələbələrin təhsillərini başa vurması üçün vəsait buraxılması və ümumiyyətlə, onlara maddi yardım göstərilməsi məsələsi müzakirə edilərək, müsbət qərar qəbul olundu və xaricdə oxuyan tələbələrə lazımi maddi kömək göstərilməsi yollarının müəyyənləşdirilməsi və göndərilməsi məsələlərinin həlli xalq maarifi və xalq xarici işlər komissarlıqlarına tapşırıldı. Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Sovetinin sədri kimi Nəriman Nərimanov xaricdə təhsil alan azərbaycanlı tələbələrə yardımın davam etdirilməsi haqqında xüsusi qərar imzaladı. Nəriman Nərimanov hələ 1919-cu ildən xaricdə oxuyan azərbaycanlı tələbələrin işləri ilə məşğul olan Bəhram bəy Axundovu 1921-ci il iyunun 18-də xaricdə oxuyan azərbaycanlı tələbələrin işləri üzrə xüsusi müvəkkil təyin etdi. Həmin il iyulun əvvəllərində B.Axundov xaricdə oxuyan azərbaycanlı tələbələrin maddi vəziyyətini öyrənmək və onlara əməli köməklik göstərmək üçün azərbaycanlı tələbələrin oxuduğu Qərbi Avropa ölkələrinin paytaxtlarına ezam olundu. O, bütün maneələri dəf edərək, yalnız həmin il oktyabrın axırlarında Parisə gəlib çata bildi. 1922-ci ilin yanvarına qədər Paris, Berlin və Avropanın digər şəhərlərinə səfər edən B.Axundov Fransanın müxtəlif ali məktəblərində 28, Almaniyada 49, İtaliyada 3 nəfər tələbənin oxuduğunu müəyyənləşdirdi. Bakıya qayıtdıqdan sonra, o, 1922-ci il martın 2-də Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Sovetinin sədri  Nərimanovun adına əhatəli hesabat təqdim etdi. Bu hesabat əsasında Nərimanovun şəxsi göstərişi ilə xaricdə oxuyan tələbələrə təhsillərini müvəffəqiyyətlə davam etdirmələri üçün lazımi şərait yaradılması tapşırıldı.

1922-ci ilin sonlarında N. Nərimanov Moskvaya işə keçirildikdən sonra, xaricdə oxuyan tələbələrə münasibət yenidən dəyişdi. Nəticədə, təhsil haqqını ödəyə bilməyən tələbələrdən gündəlik çörəyə möhtac olaraq, ən ağır şəraitdə işləmək məcburiyyətində qalanlar, həbsxanalara düşənlər, hətta böhranlı vəziyyətdən çıxış yolu tapmayaraq, intihar edənlər də olmuşdur. Çox çətinliklə təhsilini başa çatdınb, yüksək ixtisaslı mütəxəssislər kimi vətənə qayıdan tələbələrin əksəriyyəti isə sonralar "qırmızı terror"un qurbanı oldular.

Fransada oxuyan Əjdər bəy Axundov Ceyhun Hacıbəyliyə belə bir məzmunda məktub göndərmişdi:

«Глубокоуважаемый Джейхун бек!
Не могу выразить вам искреннюю благодарность за ваше внимание ко мне в такую тяжелую минуту…

… Я поступил к хозяевам вот уже до двух месяцев. Но до 1 июля я работал в Париже, там работа была легче, и я кое-как выносил, но они на лето приехали сюда (г. Динар, курорт во Франции) в их собственную виллу, и моя работа прибавилась в 10 раз, ибо тут приходится вставать в 6 утра и уходить в центр города за молоком. Это около 2,5 верст от виллы и при моем здоровье вы вообразите, что я переношу.
Придя в 8 часов домой, начинается работа, уборка квартиры из 14 комнат, пока уберу, ей-богу, ноги дрожат от усталости и слабости, кроме того, приходится помогать на кухне…и так до 10 часов вечера.
Простите, ради Бога, что я сейчас плачу и не могу продолжать писать…
Ради Бога, спасите меня, я боюсь, что от испуга сойду с ума…
Остаюсь преданный вам

Аждар бек…».

İki tələbə - Şıxzamanov və İsmayıl Əliyev borclarını ödəyə bilmədikləri üçün həbsxanaya salınmışdılar.

Almaniyada gəmiqayırma fakültəsində təhsil alan Ağaəbdülhüseyn Dadaşovun Ceyhun Hacıbəyliyə ünvanlıdığı məktubunda oxuyuruq:

«Глубокоуважаемый Джейхун бек!
… правительство исключило из списка нескольких студентов, в их числе нахожусь я. Причиной этому были здешние товарищи, мнения которых не сходятся с моими взглядами.

Уважающий вас Абдул-Гусейн».

Gənc şair, publisit Əliyusif Yusifzadə Parisdə (Paris siyasi elmlər institutu) təhsilini müvəffəqiyyətlə başa vursa da, Bakıya qayıtdıqdan bir qədər sonra həbs olunaraq güllələndi.

Vidadi və Toğrul Nərimanbəyovların atası Fərman Nərimanbəyov Tuluzada (Fransa) təhsilini bitirdikdən sonra fransız qızla evlənərək Bakıya dönür, energetik kimi Mingəçevir  HES-in qurucularından biri olur, 30-cu illərdə repressiyaya məruz qalır, 1950-ci ildə amnistiyaya düşür və Mingəçevirə qayıdır.

Təhsilini başa vurduqdan sonra sovet Azərbaycanına qayıtmayan bəzi tələbələrin də taleyi faciəvi olmuşdur. İtaliyada kənd təsərrüfatı institutunun azərbaycanlı məzunu 1928-ci ildə, Paris universitetinin hüquq fakültəsini bitirmiş digər bir məzun (Mirabdin Mirqasım) 1929-cu ildə intihar etmişlər.

İlk azərbaycanlı heykəltəraş olan Zeynalabdin bəy Əliyev Perucia şəhərində (İtaliya) İncəsənət Akademiyasını (Accademia di Belle Arti ) “heykəltəraşlıq professoru” diplomu ilə bitirsə də iş tapmaqda çətinlik çəkdiyi vaxtlarda Ceyhun Hacıbəyliyə məktubda tezliklə Türkiyəyə köçmək məcburiyyətində qaldığı barədə yazmışdı.

Bəzi tələbələrin taleyi uğurlu olmuşdur. Məsələn, hüquqşünas Ağaqasım Qasımzadə təhsilini başa vurduqdan sonra İrana, daha sonra Parisə getmiş, Sorbona universitetində doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmiş və İrana dönərək nüfuzlu universitetdə professor, senator olmuşdur. Digər məzunlardan Fransada təhsil almış Aslan Zeynal oğlu Vəzirzadə Azərbaycan Mühəndislər insitutunun professoru kimi kristaliqrafiyadan dərs vermiş, Almaniyada oxumuş Ələkbər Əliyev Azərbaycan Dövlət Universitetində xarici dillər kafedrasına rəhbərlik etmişdir.

Xaricə oxumağa göndərilənlərin arasında ən gənc olan Məmməd bəy Məhərrəmov Parisdə yaşayıb işləmişdir və 1982-ci ildə burada vəfat etmişdir. Mirzə Məşədiyusif oğlu Hacızadə (sonradan özünə Göygöl soyadı götürmüş) 1926-cı ildə Berlin universitetini uğurla bitirərək aqronomiya üzrə doktor dərəcəsi almışdır. Sonradan o, Türkiyədə kənd təsərrüfatı üzrə tanınmış mütəxəssislərdən olmuşdur. 1929-cu ildə Azərbaycan Demokratik Cümhuriyyətinin  baş naziri olmuş Nəsib bəy Yusifbəylinin qızı Zöhrə Yusifbəyli ilə evlənmişdir. Azərbaycana qayıtmadığı üçün Mirzə bəyin Gəncədəki ailəsi repressiya olunmuşdu. 1969-cu ildə qardaşı oğlu Nəsib və akademik Çingiz Cuvarlının dəvəti ilə Mirzə bəy və Zöhrə Göygöl Azərbaycana gələ bilsələr də, onlara Gəncəyə getməyə icazə verilməmişdi.

Baki-Baku.Az

İlklər
7 14 iyun 2016 (№21)
http://baki-baku.az

CÜMHURİYYƏT TƏLƏBƏLƏRİ – siyahı

Bakı şəhərindən:

  • 1. Axundоv Əjdərbəy İsgəndərbəy оğlu – Fransaya göndərilmişdir.
  • 2. Aslanоv Teymurbəy Zəkəriyyəbəy оğlu – Fransaya göndərilmişdir.
  • 3. Cabbarоv Ələkbər Kərbalayi Məmmədəli оğlu – Fransaya göndərilmişdir.
  • 4. Cəfərоv Əliyusif Məşədi Abutalıb оğlu – Osamnlıya göndərilmişdir.
  • 5. Dadaşоv Ağaəbdülhüseyn Ələsgər оğlu – İngiltərəyə göndərilmişdir.
  • 6. Əmircanоv Əliyarbəy – Rusiyaya göndərilmişdir.
  • 7. Əşrəfоv İsrafil İsmayıl оğlu – Fransaya göndərilmişdir.
  • 8. Həsənоv Əlimuxtar Yaqub оğlu – Osamnlıya  göndərilmişdir.
  • 9. Kazımоv Cəfər Kərbalayi Ələsgər оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 10. Mirqasımоv Zeynalabdin Mirələsgər оğlu – Fransaya göndərilmişdir.
  • 11. Mustafayev Ağacəfər Kərbalayi Əbdülyəhya оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 12. Rəhimоv Cəbrayıl Məmmədrza оğlu – Fransaya göndərilmişdir.
  • 13. Rizayev İskəndər Cabbarxan оğlu – Fransaya göndərilmişdir.
  • 14. Səlimоv Hüseynqulu Yusif Kərbalay оğlu – Rusiyaya göndərilmişdir.
  • 15. Yüzbaşinski İsmayıl Qafur оğlu – Rusiyaya göndərilmişdir.
  • 16. Mustafayev Ağahəsən Manaf оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 17. Dagirоv Zaurbəy Yusifbəy оğlu – Fransaya göndərilmişdir.
  • 18. Əliyev Zeynalabdinbəy Hacı Ağabəy оğlu – İtaliyaya göndərilmişdir.
  • 19. Məmmədоv Həmid Məmməd оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 20. Vəliyev İsgəndər Mahmud оğlu – İtaliyaya göndərilmişdir.

Bakı kəndlərindən:

  • 21. Məmməd Hənəfi Zeynallı (Mərdəkan) – Osamnlıya göndərilmişdir.
  • 22. Pirverdiyev Hənifə Hacı Mahmud оğlu (Sabunçu) – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 23. Sadıqоv Mirsadıq Kərbalayi Seyid Kamil оğlu (Maştağa) – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 24. Quliyev Mirzə Hüseyn Kərbəlayi Hənifə оğlu (Bülbülə) – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 25. Kərimоv Əli Məşədi Xasbulad оğlu (Balaxanı) – Osamnlıya göndərilmişdir.
  • 26. Ağayev Balağa Məmmədhənifə оğlu (Fatmayı) – Fransaya göndərilmişdir.

Gəncə:

  • 27. Abdullayev Ağali Məşədi Rəsul оğlu – İtaliyaya göndərilmişdir.
  • 28. Ağasıbəyоv Yusif Syleymanbəy оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 29. Bağırlı Abdulla Sadıq оğlu – Kiyevə göndərilmişdir.
  • 30. Bоsnalızadə Məmmədrəşid Müstafa оğlu – Fransaya göndərilmişdir.
  • 31. Hacızadə Mirzə Məşədi Yusif оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 32. Rəhimzadə Abdulla Məmməd оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 33. Əbdürrəhmanоv Ağacəfər Məşədi Səftər оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 34. Məmmədоv Zal Məşədi Cavad оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 35. Nağıyev Hüseyn Hacı Musa оğlu – İtaliyaya göndərilmişdir.

Şuşa:

  • 36. Cavanşir Əbdülhəmid Həmid оğlu – Fransaya göndərilmişdir.
  • 37. Əliyev Ələkbər Qəhrəman оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 38. Əliyev Əşrəf Ağali оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 39. Əmirоv Umbay – Оdessaya göndərilmişdir.
  • 40. Hacıyev Bayram İbrahim оğlu – Fransaya göndərilmişdir.
  • 41. Hacıyev Məmmədbəy Kərimbəy оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 42. Xaspoladov Xaspoladbəy İsmayıl oğlu -
  • 43. Hacıyev Xasbulat İsmayıl оğlu – Rusiyaya göndərilmişdir.
  • 44. Muradоv Abbas Həmid оğlu – Fransaya göndərilmişdir.
  • 45. Musayev Cəmil İbrahim оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 46. Muradоv Məmmədbəy Fərhad оğlu – Fransaya göndərilmişdir.
  • 47. Münsüzadə Hilal Mirzəhüseyn оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 48. Nərimanbəyоv Yaqubbəy Əmirbəy оğlu – Fransaya göndərilmişdir.
  • 49. Salahоv Yusif Məşədi Hüseyn оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 50. Səfərоv Məhiş Məşədi Hacı оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 51. Vəzirоv Aslanbəy Zeynalabdin оğlu – Fransaya göndərilmişdir.
  • 52. Yusifzadə Ağalı Cəlal оğlu – Fransaya göndərilmişdir.
  • 53. Zeynalоv Behbudəli Məşədi Həmid оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 54. Qədimоv Lətif Şirin оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.

Şamaxı:

  • 55. Axundоv İsmayıl Əbdülxalıq оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 56. Əliyev Abbasmirzə Əhməd оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 57. İskəndərоv Ağalar Məşədi Abbasqulu оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 58. Seyidəliyev Mirməmmədrza Mir Abutalıb оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 59. Məmmədоv Ağababa Kərbalayi Ələsgər оğlu – Xarkоva göndərilmişdir.
  • 60. Xudaverdiyev Əlibala Hacı Murtuza оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.

Salyan:

  • 61. Hüseynоv Əlihüseyn Ağahüseyn оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 62. Hüseynbəyоv Zeynalabdinbəy Adilbəy оğlu – Fransaya göndərilmişdir.
  • 63. Hüseynzadə Bəhrambəy İsmayılbəy оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.

Lənkəran:

  • 64. Rzayev Nüsrət Rza оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 65. Səidzadə Mirismayıl Hacı Seyid Əhməd оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.

Quba:

  • 66. Hacızadə Səməndər Axund Zəki оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 67. Məmmədоv Hüseynbala Cəfərqulu оğlu – İtaliyaya göndərilmişdir.

Xaçmaz:

  • 68. Həsənоv Rzaqulu İsmayıl оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.

İsmayıllı:

  • 69. Məmmədоv Əlibəy Xəlilbəy оğlu – Osamnlıya göndərilmişdir.

Şəki:

  • 70. Nəbiyev Mahmud – Rusiyaya göndərilmişdir.

Ağdam:

  • 71. Əliyev Firudin Əzim оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.

Tərtər:

  • 72. Zeynalоv Behbudəli Məşədi Həmid оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.

Füzuli:

  • 73. Əlimuradbəyоv Cümşüdbəy Əlimurad оğlu – Fransaya göndərilmişdir.

Şəmkir:

  • 74. Qaracəmilli Məcidbəy Qasımbəy оğlu – Rusiyaya göndərilmişdir.

Оğuz:

  • 75. Tahirzadə Abdulla Mahmud оğlu – Osamnlıya göndərilmişdir.

Ucar:

  • 76. Sədi Hacı Həsən оğlu – Osamnlıya göndərilmişdir.

Qazax:

  • 77. Hüseyn Qasım Mustafa оğlu Şıxıyev – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 78. Mustafayev Mustafa Mоlla Hacı Rəhim оğlu – Fransaya göndərilmişdir.

Zəngəzur:

  • 79. Sultanоv Baxışəlibəy Rüstəmbəy оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 80. Şahsuvarov Mürsəl Ədilxan оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 81. Şahsuvarov Surxay Əzim оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.

İrəvan:

  • 82. Ağabababəyоv-Muğanlinski Əsildarbəy Abbasəlibəy оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 83. Ağabababəyоv-Muğanlinski Adilbəy Abbasəlibəy оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 84. Əfəndiyev Məmmədəmin – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 85. Rəcəbov Əhməd Məşədi Cabbar oğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 86. Rizayev Tağı Kərbalayi Əsgər оğlu – Fransaya göndərilmişdir.

Tiflis:

  • 87. Atamalıbəyоv Abbasbəy Seyfullabəy оğlu – Fransaya göndərilmişdir.
  • 88. Dursunzadə Məmməd Zəki – Osamnlıya göndərilmişdir.
  • 89. Məmmədоv Qəhrəman İsrafil оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 90. Muxarski Süleyman Bəkir оğlu – Fransaya göndərilmişdir.
  • 91. Ağarəhimоv Məhəmməd Paşasadıq оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 92. Tоpçubaşоv Rəşidbəy Əlimərdanbəy оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 93. Vəkilоv Mustafa Məmmədağa оğlu – Fransaya göndərilmişdir.
  • 94. Hüseynzadə Salman Hüseyn оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.

Dağıstan:

  • 95. Abdinоv Bəhram Əlövsət оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 96. Əfəndiyev Abdulla Mоlla İbrahim оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 97. Xrimanоv Zəkəriyyə Əbdülrəşid оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 98. Teymurxanоv Muradbəy Zabir оğlu – Almaniyaya göndərilmişdir.
  • 99. Şahnəzərоv Əhməd Hacı оğlu – Fransaya göndərilmişdir.

Daşkənd:

  • 100. Umudоv Mirzə Mənsur Hakim оğlu – Fransaya göndərilmişdir.


(Siyahı Teyyub Qurbanın “Mir kulturı” toplusundakı məqaləsindən götürülmüşdür)

Digest
8 14 iyun 2016 (№21)
http://baki-baku.az

Россия: массовый развод депутатов

Газета «Süddeutsche Zeitung»

С момента развода российского президента Владимира Путина со своей бывшей супругой прошло три года. "Россия продолжает занимать одну из самых высоких строчек в списке европейских стран с максимальным количеством разводов", - рассказывает обозреватель немецкой газеты Sueddeutsche Zeitung Франк Нингуйзен. В качестве причин социологи называют алкоголь, финансовые проблемы и отсутствие жилья. Ничего подобного в случае Путиных не было, как не бывает и в российских "войнах роз", в которых олигархи и их супруги спорят в судах по поводу миллионных сумм.

"Как ни странно, но в последнее время волна разводов захлестнула Госдуму, которая прежде считалась островком стабильных браков", - подчеркивает автор, отмечая, что за последний думский созыв развелось семь депутатов. А за последние четыре года, как выяснил депутат от коммунистов Вадим Соловьев, через развод прошли 102 парламентария. "По моему мнению, никакой другой объективной причины для изменения семейного статуса моих коллег, кроме как закона о борьбе с коррупцией, нет", - заявил Соловьев. Несколько лет назад, как напоминает издание, новый закон обязал российских депутатов, министров и высокопоставленных чиновников декларировать не только их собственное имущество, но и их супругов и несовершеннолетних детей. По мнению депутата, это, казалось бы, вполне разумное решение привело к тому, что супруги попросту стали превращаться в бывших супругов.

В результате Соловьев разработал законопроект, при помощи которого он хочет закрыть "дыру" в антикоррупционном законодательстве. В частности, депутат предлагает, чтобы в случае развода бывший супруг декларировал имущество и в том случае, если пара продолжает жить вместе, ведет общий бюджет или ездит в путешествия.

Один из разводов, кстати, случился у Ирины Яровой, главы комитета по противодействию коррупции. Согласно материалу в газете "Московский комсомолец", за плечами у Яровой два развода с бизнесменами, а ее декларация является "одной из самых аскетичных", поскольку у нее не обнаружилось ни личной квартиры, ни дома, ни земельного участка, ни автомобиля. Среди задекларированного имущества оказались только ее депутатская квартира и заработная плата.

Источник: Süddeutsche Zeitung

Причина экономической слабости Китая — успехи последних десятилетий

Die Welt, Германия,

Tobias Kaiser

Экономические данные показывают, что модель успеха Китая изжила себя. Страну ждет судьба Японии: экономический застой и рост долга.

В течение трех десятилетий Китай бесспорно был звездой мировой экономики. Экономическая реформа и открытие Китайской Народной Республики в середине 80-х годов стимулировали невероятный рост, который избавил от бедности сотни миллионов китайцев и сделал страну второй по величине экономикой в мире. Такое развитие событий повлияло на всю мировую экономику, вызвало бум в богатых сырьем развивающихся странах и помогло немецким инженерам и автопроизводителям заработать миллиарды.

Но сейчас экономика Китая столкнулась с проблемами. Это подтверждают и экономические данные. В мае экспорт снизился больше, чем ожидалось — на 4,1%, по сравнению с предыдущим годом. Китайские экспортеры уменьшили объемы продаж за границу еще в апреле. Промышленность сократила объемы производства, компании вкладывают меньше средств, потребители также воздерживаются от покупок.

От эйфории не осталось и следа. Экономика Китая ослабевает, и эксперты опасаются, что руководство в Пекине слишком занято собой, чтобы противостоять этому. Но если политики откажутся от необходимых реформ, Китай может стать Японией 2.0: экономикой с едва заметным ростом и постоянно растущим долгом, которая держится благодаря государственным инвестициям.

Причина экономической слабости Китая — успехи последних десятилетий. Хотя в этой огромной стране миллионы людей по-прежнему живут за чертой бедности, Китай стал настолько богатым, что он больше не может расти в рамках этой модели развития.

Эта модель работала в течение многих лет. Компании в стране стали «верстаком» глобализированного мира. Миллионы китайцев оставили поля и переехали в быстро растущие города, чтобы работать на металлургических заводах и швейных фабриках. Одинаковые усилия способствовали росту объемов производства, а с ним росло и богатство.

Тем временем, стремительно растущие доходы позволяли предприятиям финансировать покупку новых доменных печей, строительство фабрик и офисов, а правительство могло обеспечить страну автомобильными дорогами, аэропортами и оптоволоконными сетями. Частные и государственные инвестиции еще больше стимулировали рост, пока все не достигло мертвой точки.

Хотя государственные инвестиции больше не способствуют росту, но долг по-прежнему растет. Деньги выделяют на строительство заводов, чью продукцию никто не покупает, дорог, по которым не ездят автомобили, и домов в провинциальных городах, которые никому не нужны. Стратегия «строить заводы и ждать клиентов» больше не работает. 

В то же время население страны стремительно стареет. В прошлом году число китайцев трудоспособного возраста впервые снизилось, и, согласно расчетам ООН, продолжит ежегодно падать на половину процентного пункта. У Китая заканчивается рабочая сила, и это предусматривает повышение заработной платы. Превращать сельскохозяйственных рабочих в работников завода тоже больше не получится.

Несмотря на необходимость реформ, ничего не происходит

Китайское руководство понимает это, поэтому обозначило предстоящую программу реформ. В будущем, экономика будет расти благодаря услугам, а не капиталоемкому экспорту. Те отрасли, в которых доминируют крупные государственные предприятия, должны быть дерегулированы, это обеспечит небольшим частным компаниям большую свободу. Государственные предприятия должны быть реформированы и затем приватизированы, финансовый сектор также нуждается в реформах. Государство и экономику необходимо разделить. 

Рецепты ясны. «Но ничего не происходит», — говорит Артур Крёбер, соучредитель и научный директор аналитической компании Gavekal Dragonomics. Он в течение многих лет наблюдает за экономическим развитием Китая, и у него есть два объяснения тому, почему ничего не происходит, несмотря на необходимость реформ. Сопротивление политиков в регионах и муниципалитетах больше, чем ожидали реформаторы в центральном правительстве. Ведь речь идет о разделении политики и бизнеса, а местные политики по всей стране зарабатывали на этой связи миллиарды.

Кроме того, «политическая верхушка также в смятении», — отметил Крёбер. Представители администрации, которые в последние десятилетия очень осторожно управляли экономическим развитием, хорошо понимают, какие шаги необходимо предпринять. Но политическое руководство, и особенно глава партии Си Цзиньпин, не собирается отдавать больше власти, чем необходимо. Во всяком случае, сейчас Си заинтересован в том, чтобы максимально укрепить свое положение в партии. «Для экономической политики Си Цзиньпина и его советников характерен глубокий раскол», — говорит Крёбер.

В ловушке между высокой задолженностью и низким ростом

Вероятно, необходимых экономических реформ не будет. «Есть опасения, что правительство слишком долго тянет с реформами», — предупреждает Лутц Карповиц, эксперт по Китаю в Commerzbank. «Поэтому в ближайшие годы стареющее население и сокращение трудовых ресурсов нанесут еще больший вред китайской экономике».

Экономист Крёбер утверждает, что в ближайшие пять-десять лет китайская экономика может следовать примеру Японии. «Китай окажется в ловушке между высокой задолженностью и низкими темпами роста». Партия будет настолько обеспокоена внутренней стабильностью страны, что продолжит вкачивать деньги в экономику.

В Японии после многих последовательных программ стимулирования большая часть страны исчезла под бетоном. Теперь китайское руководство также хочет продолжать вкладывать деньги в инфраструктуру. «Это не приведет к увеличению производительности экономики, но создаст рабочие места и поможет привлечь денежные средства в экономику», — говорит Крёбер. «Государство всеобщего благосостояния будет расти. На самом деле, у большей части населения не будет экономических перспектив, но, в целом, у них все будет в порядке».

Такая политика Китая будет направлена внутрь страны, вследствие чего замедлится экономика. Это плохие новости для мировой экономики, а также для тех немецких компаний, большая часть оборота которых проходит в Китае. Компании не рухнут в одночасье, но и сильного роста в ближайшие несколько лет ожидать не стоит.

История
9 14 iyun 2016 (№21)
http://baki-baku.az

Даниэль Дефо: за что прославленного писателя приковали к позорному столбу

Даниэль Дефо считается классиком мировой литературы. Он известен, прежде всего, своим произведением «Робинзон Крузо». Но мало кто знает, что писатель публиковал политические памфлеты на злобу дня, занимался вынужденным шпионажем, и однажды даже был привязан к позорному столбу. О необычных жизненных перипетиях писателя – далее в обзоре.

Знаменитый автор приключений о Робинзоне Крузо родился примерно в 1660 году в семье мясника Джеймса Фо. Родители прилагали все усилия, чтобы их сын выучился и стал пастором, но политика и коммерция занимали ум юноши гораздо сильнее, нежели богослужение. После окончания учебы Даниэль устраивается помощником коммерсанта и колесит по Европе.

Спустя некоторое время, чтобы сделать свою фамилию более благозвучной и скрыть простое происхождение, Даниэль добавляет к ней приставку «Де». Он самостоятельно занимается бизнесом, но прогорает.

В то же время писатель начинает анонимно издавать сатирические памфлеты на злобу дня. Имя Дефо стало известно в 1701 году после публикации памфлета «Чистопородный англичанин». Писатель высмеял надменных аристократов и выступил в защиту короля Вильгельма Оранского (голландца по происхождению). Через год вышел памфлет, который наделал еще больше шума, чем предыдущий – «Простейший способ разделаться с раскольниками». Правительство настигло Даниэля Дефо, и в наказание с него взяли денежный штраф, дали семь лет условно и привязали к позорному столбу на площади, где каждый мог над ним потешаться.

После расправы Даниэль Дефо был опустошен морально и материально. Он не мог содержать жену и несколько детей. В 1703 году к нему обратился Роберт Гарлей (в будущем видный государственный деятель) с предложением «решить все проблемы». Писателя помиловали, выплатили за него штраф и пособие для семьи. В обмен на это Даниэль Дефо должен был освещать политику королевства в печати в выгодном для правительства свете. Плюс ко всему писатель собирал «нужные» сведения в Шотландии, или попросту шпионил.

Работая тайным агентом, Даниэль Дефо продолжал свою литературную деятельность. В 1719 году увидел свет роман «Робинзон Крузо», который вписал имя автора в историю мировой классической литературы. В основе произведения лежит реальная история моряка, прожившего на острове несколько лет после кораблекрушения. Своего героя писатель «поселил» на острове на 28 лет и дополнил его образ своими душевными переживаниями. Роман имел грандиозный успех.

После этого автор написал еще два продолжения о приключениях Робинзона Крузо, но эти произведения публика приняла гораздо спокойнее.

Пребывая в глубокой старости, Даниэль Дефо снова оказался в долгах. Пытаясь избавиться от кредиторов, он переписал свое имущество на сына. Тот, в свою очередь, выбросил старика на улицу, и ему пришлось доживать свой век в нищете и одиночестве.

Но бессмертный роман "Робинзон Крузо" до сих пор будоражит умы не только подростков, но и людей в возрасте. Брендон Гримшоу, англичанин из Йоркшира, после прочтения романа 40 лет назад поселился на необитаемом острове Муаен в Индийском океане и с тех пор посвятил себя природе.

Подготовил: Məmməd Rauf

Bakı küçələri
10 14 iyun 2016 (№21)
http://baki-baku.az

ŞAMAXİNKA

Şamaxı yolu bayır şəhərin baş magistralı olan Bazarnı küçə (Azərbaycan pr.) ilə birləşməklə istiqamət baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edirdi. Belə ki, Bazarnaya küçəsi ilə ticarət nəqliyyatı hərəkət edir və  poçt yükləri daşınırdı. “Şamaxı böyük poçt yolu” Bakının imperiyanın digər böyük şəhərləri ilə əlaqəsi üçün vacib yol idi. Bu yolun kənarında kortəbii tikililər yolu Şamaxinka (Cəfər Cabbarlı) və Kubinka (Zivərbəy Əhmədməyov) küçələrinə bölmüşdü. Bazarnaya küçəsinin davamı olaraq əmələ gələn bu yolun kənarında sıra ilə karvansaralar tikilmiş, torpaqlar əhali tərəfindən zəbt olunub evlər salınmışdı. 1880-ci ildən başlayaraq bu istiqamətdə intensiv inşaat işləri aparılırdı. Bir neçə iki, üç mərtəbəli evləri çıxmaqla, şimal tərəfə doğru evlər kiçik birmərtəbəli tikililərdən ibarət idi. Bu küçəyə Şamaxinskaya, əraziyə isə Şamaxinka deyilirdi.

1918-ci ildən başlayaraq bu küçəyə paralel olan küçələr əmələ gəlməyə başladı. Elə küçələrin adları da köndələn quruluşlarına uyğun olaraq: 7-ci paralel, 6-cı paralel və s. adlanırdı.

Hər həftənin bazar günləri Şamaxı və Qubadan bu yolarla meyvə tərəvəz gətirilər, indiki Füzuli meydanının yerində məskunlaşmış Quba meydanı adlanan bazarda satılardı. Bu bazara Həftə bazarı deyərdilər. 1904-cü ildə bu bazarı ləğv etdilər.

Qeyd etmək lazımdır ki, Şamaxinskaya küçəsində yerləşən və son zamanlara qədər Yasamal İcra hakimiyyəti yerləşən bina şərqin nadir arxitektura nümunələrindəndir. Kərbalayi İsrafilin evi kimi tanınan bu gözəl bina modern stilində inşa edilmiş və içərisi nəfis tərtibata malikdir.

 

Musiqiçi sözü
11 14 iyun 2016 (№21)
http://baki-baku.az

Azərbaycanın himni “qəmlidirmi”?

Bir qədər öncə mətbuatda Azərbaycan himni barədə bir neçə müxtəlif rəyə və tənqidi məqaləyə rast gəldim. Əslində müxtəlif insanların düşüncələri fərqli olur. Bəzən isə kiminsə fikrinə mətbuatda rəy bildirirsənsə bu, həmin problemin  və ya məsələnin öyrənilməsi, araşdırılması yolunda irəliyə atılmış növbəti addımdan daha çox həmin fikir müəllifinə qarşı yönəlik qərəzli-tənqidi mövqe kimi qiymətləndirilir.

Bu səbəbdən də mən bu mövzuda deyilmiş fikirlərə münasibət bildirməkdən vaz keçərək yalnız və yalnız himnimiz haqqında öz hiss etdiklərimi və düşündüklərimi və onu dinlədikdə yaşadıqlarımı bölüşmək istəyirəm.

Tonallıq, lad, melodiya və s. bu kimi texniki məsələlərə bir daha baş vurmaq fikrim yoxdur. Çünki bu yaxınlarda himnimizin növbəti müzakirə dalğası zamanı bəstəkar Cavanşir Quliyev geniş və ətraflı yazı ilə ona peşəkar rəy bildirməyə haqqı olmayan, bununla belə öz fikirlərini  səlahiyyətli bilən dinləyiciləri və oxucuları bir çox professional məqamlarla tanış etmişdi. Bəzən adi dinləyicilər bu məsələlərə o qədər də önəm vermirlər. Ancaq biz himnimizi ifa edəndə ilk baxışdan çox kiçik görünən, əslində isə gərəkli sayılacaq məqamları diqqətə almırıq. Amma bu, olduqca vacibdir.

Hər bir dövlətin simvolikası sayılan himn, müxtəlifliyinə, yazılış və ya texniki üslublarına görə fərqlənir. Əslində bir ölkənin himnini başqaları ilə müqayisə etmək düzgün deyil. Bəzilərində qəhrəmanlıq hissləri qabardılır, döyüşkən ovqat aşılanır, bəzilərində mənəvi böyüklüyə yer verilir və s. Onun  hər hansı bir forması yoxdur, lakin bəzi vacib şərtləri var. Bu şərtlər isə milli dünya görüşə, tarixi ənənələrə - bir sözlə milli mənsubiyyətə əsaslanır.  Məsələn, toplumun xorla oxumağa başlaması üçün bu ifanın önündə “giriş” olur. Bəzilərində klassik musiqi xətti, bəzilərində qədim tarixi ənənələr itirilməsin deyə milli marşlar və ya vətənpərvər sözlər və s. əlavə olunur.

Məqsəd nədir; təbii ki, dövləti, ölkəni, xalqı olduğu kimi tərənnüm etmək, onun milli mənsubiyyətini fərqləndirmək. Ancaq elə tərənnüm etmək ki,  hər dəfə himn başlayanda  həmin ölkə,  dövlət və xalq bütün varlığıyla göz önündə canlansın, onun əzəməti, böyüklüyü, milli dünya görüşü mənəvi dəyərləri haqqında təsəvvür yaransın. Əslində milli müxtəlifliyin özü himnləri müqayisə etməyi yaxın buraxmır. Bu, hər bir insanda, barmaq izlərinin təkrarsızlığını xatırladan özəlliklər kimi ortaya çıxır.

Azərbaycanın dövlət himninin bərpaçısı və ilk orkestr işləməsini hazırlamış bəstəkar Aydın Əzimovun fikirlərindən bəzi məqamları xatırlamaq istəyirəm. Musiqidə sıfır deyilən bir hissiyyat var. Yəni elə musiqi var ki,  biz onu dinlədikdə kədərlənirik və yaxud bu musiqi bizə hədsiz sevinc yaşadır. Dünya musiqisində elə əsərlər də vardır ki, onu dinlədikdə insanın içindən gələn hiss daha da güclənir. Məsələn eyni bir əsər, kədərli insana daha güclü qəm qüssə vəya sevincli insana, daha çox xoşbəxtlik yaşada  bilir. Bu da sanki, sıfır nöqtəsidir, nə kədərlidir, nə də sevindirici.

Misal olaraq İ.S.Baxın, Do major preludunu və ya muğamatımızı xatırlamaq olar. Bir çox insanlar muğamı  dinlədikdə bunun yas musiqisi və ya kədərli musiqi olduğunu əsas gətirirlər. Lakin bu halda kədərli yaşantıların onların özündə olduğunu və yaxud  onu sevincli halda dinləyib necə həzz ala bildiklərinin fərqinə varmırlar. Bəzən isə musiqi mübariz əhval ruhiyə ilə yüklənir. Bu o deməkdir ki, ifaçı və ya dinləyici daxilən özünü bu hisslərə hazırlayıb. Hazırda ifa etdiyi və ya dinlədiyi musiqi isə həmin hissləri daha da gücləndirir.

Bütün bu dediklərimiz Üzeyir Hacıbəyov yaradıcılığına da xasdır. Azərbaycan himninin musiqisi də məhz belə əsərlərdəndir.

Ümumiyyətlə böyük musiqi əsərlərinin girişi yaddaqalan və qəti olur. Məsələn, Bethovenin beşinci simfoniyası və ya Üzeyir bəyin möhtəşəm Koroğlu uverturası buna misaldır. “Koroğlu” operasına baxmağa gələn dinləyici bilir ki, onu hansı hissi yaşantılar gözləyir və yaxud “Leyli və Məcnun” operasını diləyəcək insan hansı hissləri keçirəcəyini yaxşı anlayır.

Himnimizin əvvəlində ilk səslənən,“Azərbaycan, Azərbaycan” sözlərində bu möhtəşəmlik bütün əzəməti ilə hiss olunur və həm ifaçını, həm də dinləyicini bütün varlığı ilə bu böyüklüyə hazırlayır. Hər kəs bilməlidir ki, yalnız girişdəki MÖHTƏŞƏMLİYƏ – “Azərbaycan, Azərbaycan” sədalarına görə Üzeyir bəy Hacıbəylinin əli öpülməyə layiqdir.

Sadəcə vokal əsərlərdə bu daha çox sərtliyi ilə deyil, ahənglik və yadda qalması ilə fərqlənir, beləliklə bütün mənalarda fikir qətiləşir. Və sanki AZƏRBAYCANı  göz özünündə canlandırır.

Təbii təstiq: belə olmasaydı Azərbaycan himnini  dinləyən hərbçi daha  güclü olduğunu göstərmək üçün qamətini qeyri-ixtiyari olaraq daha da  dikəltməz, beynəlxalq yarışlarda qələbə qazanaraq bayrağımızı ucaldan idmançı fəxri kürsünün ən yüksək pilləsində bu himni gözləri yaşara-yaşara  ifa etməzdi.

Daha bir nüans:  Azərbaycan himnində monotonluq yoxdur. Musiqi tarixi məqamları əks etdirir. Sanki böyük və qədim bir xalq hərəkətə gəlir, öz tarixini yaşayır, mübarizələr aparır, döyüşür, uzun və kəşməkəşli bir yol keçir, inkişaf edərək çox çətinliklərdən sonra öz istiqlalına çatır. Artıq bu, özlüyündə bir dramaturgiyadır. Məsələn“Azərbaycan, Azərbaycan”, - sanki bir başlanğıcdır, hansı xalqdan, nədən söhbət gedəcəyini vurğulayır. “Səndən ötrü can verməyə cümlə hazırız!”, - hissəsində musiqi artıq döyüşə hazırlıq və Vətənə sadiqlik çağırışını ifadə edir.  “Minlərlə can qurban oldu”, - burada ritmika dəyişir,  göz önünə savaşlar, istiqlal uğrunda özünü qurban verən şəhidlər gəlir... Başqa sözlə - biz də “hazırız” və s.

Bu dramaturji xətt boyunca müxtəlif hadisələrlə üzləşirik, sonda isə yenə də “Azərbaycan-Azərbaycan”, - ifadləri ilə sanki müstəqilliyimizə qovuşuruq. Mövzu qapanır.

Belə bir musiqini necə tənqid etmək, necə bəyənməmək olar görənsən... Axı bu genefondu, antropologiyası ilə əsl türk musiqisidir - böyük, möhtəşəm və tarixi!...

Sözlərə gəldikdə isə, boyük Əhməd Cavadın sözləri musiqisiz belə, bizim Vətənini, torpağını sevərək onu tarixin əzab-əziyyətindən keçirərək qorumağı bacaran böyük xalq olduğumuzu əks etdirir.

Biz himnimizi qorumalıyıq. Azərbaycan himnində bir hiss deyil, Vətən – Torpaq – Xalq – Azadlıq – Qələbə – Müstəqillik hissləri birləşərək bir əsərdə cəmlənir. O, çox gözəldir... Hər dəfə onu ifa edəndə və ya dinləyəndə böyüklüyümüzü bir daha yaşayırıq - daha möhtəşəm oluruq. Əgər bunu yaşamaq istəyirsinizsə himnimizi ayaq üstə bir daha dinləyin.

Azər Hacıəsgərli,
Bəstəkar

ЧтоГдеКогда
12 14 iyun 2016 (№21)
http://baki-baku.az

Evdə saxladığımız bitkilər bizə necə zərər verir?

Evimizdəki bitkilər və ya bəzək çiçəkləri tənəffüs prosesində gündüzləri havadakı karbon qazını alaraq oksigen verirlər, gecələr isə bizim kimi oksigen alaraq karbondioksid verirlər. Bunun nəticəsində də havadakı oksigenin azalacağı səbəbilə çiçəklərlə eyni otaqda yatmağın zərərli ola biləcəyi düşünülür. Əslində bu doğrudur, amma güman edildiyi qədər təhlükəli deyil.

Mövzunu daha yaxşı anlamağımız üçün bir bitkinin eyni anda həyata keçirdiyi iki prosesi bilməliyik. Birincisi, hüceyrələrin nəfəs alış-verişidir, ikincisi də işıq və fotosintezdir. Bu iki hadisə bir-birindən fərqli, iki ayrı prosesdir.

Bütün canlı hüceyrələrdə olduğu kimi bitki hüceyrələrinin də yaşaya bilməsi üçün havadakı oksigenə ehtiyacları var. Havadan nəfəs yolu ilə aldıqları oksigenlə şəkər kimi qida molekullarını əridərək enerji əldə edirlər. Bu proses onların həyatı boyunca bütün gündüz və gecələri dayanmadan davam edir.

Bitkilərin yarpaqlarındakı hüceyrələr eyni zamanda gündüzləri işıqla birlikdə fotosintez prosesini həyata keçirirlər. Yəni bitkilər gündüz hər iki prosesi birlikdə həyata keçirdiyi halda, gecələr yalnız nəfəs almaqla kifayətlənirlər. Fotosintez prosesində bitkilər havadan karbon qazını alıb oksigen verirlər. Ancaq hüceyrələr buradan çıxan oksigeni nəfəs almada təkrar istifadə edərkən, nəfəs mübadilə zamanı karbondioksidi də fotosintezdə istifadə edirlər.

Yetkin bir insan hərəkətsiz halda orta hesabla bir dəqiqədə 15, bir gündə 20 min dəfə nəfəs alır. Hər nəfəsdə ciyərlərinə yarım litr hava daxil olur. Yəni dəqiqədə 7-8 litr havanı ciyərlərinə çəkir və təkrar verir. Bu, gündə 11 min litr hava deməkdir. Əslində nəfəs alarkən havadan oksigen alıb karbondioksid verməklə bağlı inanılmış həqiqət də tam olaraq doğru deyil.

Aldığımız havada həm oksigen var, həm də karbondioksid. Nəfəs verəndə də bu, eyni olaraq qalır, sadəcə tutum və səviyyələri müxtəlif olur. Ciyərlərimizə aldığımız havadakı oksigen nisbəti yüzdə 21 olduğu halda, verdiyimiz nəfəsdə yüzdə 16-dır. Yəni hər nəfəsdə aldığımız havanın 5-6 %-i bədənimizdə oksigen kimi istifadə edilir. Bu səbəbdən havadan aldığımız gündəlik oksigen miqdarı orta hesabla 570 litr həcmindədir.

Fotosintez prosesi bitkinin gündüzlər kifayət qədər işıq altında rahat nəfəs almasını sıxlaşdırır. Bunun nəticəsində də oksigen artıqlığı yarana bilir və gündüzlər otağınızdakı havada oksigen miqdarı artır. Gecələr işıq olmadığı üçün və qaranlıqda fotosintez prosesi baş tuta bilmədiyi üçün nəfəs almaqda davam edən bitkilər daha çox karbondioksid buraxırlar.

Evlərimizdə bitkilərin və ya bəzək çiçəklərinin gündüz buraxdıqları əlavə oksigen və gecə verdikləri karbondioksidin miqdarı insanın nəfəs aldığı havanın içindəki oksigen miqdarı ilə müqayisədə o qədər azdır ki, sağlamlığımıza hər hansı bir mənfi təsirdən söhbət belə gedə bilməz. Ancaq qapısı, pəncərəsi hava keçirməyən kiçik bir otaqda nəhəng bitkilərlə birlikdə yatma kimi bir vərdişiniz varsa, bu vərdişinizi unutmağınız məsləhətdir.

Hazırladı: Məmməd Rauf

Yayda nə üçün açıq rəng paltar geyinməliyik?

Yay aylarında, günəşli isti günlərdə adətən ağ və ya açıq rəngli geyimlər geyinirik. Ağ rəng günəş işığındakı bütün şüaları əks etdirir, yəni bu, bütün rənglərin vəhdətidir. Qara rəng isə tam əksinə, bütün şüaları udur. Qara rəng üzərində heç bir şüa əks olunmur, yəni əslində qara bir rəng deyil, rəngsizlikdir.

Qara rəng parçalar işığın hamısını tutduqları üçün, ağ parçalarla nisbətdə dərimizi 5 dərəcə daha isti saxlayırlar. Bəs elə isə Sina çöllərindəki bədəvilər niyə qara rəng paltar geyinirlər? Çünki qara rəngli geyim, parça ilə dəri arasındakı havanı isitsə də, eyni zamanda bir ventilyasiya mexanizminin da işə düşməsini təmin edir. Ventilyasiya prosesi zamanı bu isinən havanın yerini alan hava bədəvilərin sərinlik hissi duymalarını təmin edir.

Qara geyimlər günəşin bütün şüalarını, özəlliklə də infraruj şüalarını dərimizə ötürürlər. Bu səbəblə çox günəşli bir gündə açıq rəng paltar geyinmək çox faydalıdır. Qapalı bir yerə isə infraruj şüaları təsir etməyəcəyi üçün qara rəngin temperaturu daha çox çatdırması üstünlük təşkil edə bilər. Bəlkə də üstdən ağ, altdan isə qara geyinmək, geyim-dəri-hava arasındakı istilik mübadiləsi istiqamətində ən ideal kombinasiyadır. Təbii ki, qışda da bu kombinasiyanın əksi daha faydalı olar.

Qışda üst-üstdən paltar geyinməyin əsas faydası, paltarlar arasında müəyyən bir hava təbəqəsinin formalaşmasındadır. Məlum olduğu kimi, hava yaxşı bir izolyatordur. Yəni istilik keçiricilik qabiliyyəti yaxşı deyil. Bu şəkildə günəş işığı tutulduğu kimi, orqanizmdən da istilik itkisi olmaz. Yəni qışda ikiqat geyinildiyi zaman üst geyimin qara, alt geyimin isə ağ rəng olması həqiqətən faydalıdır.

Hazırladı: Məmməd Rauf

Sərgi salonu
13 14 iyun 2016 (№21)
http://baki-baku.az

“THE DEATH OF VIRGIN” (“Məryəmin ölümü”)

Soyadını dünyaya gəldiyi doğma kəndindən götürən italyan rəssam Caravaggio Romaya getməmişdən əvvəl  Milan və Venesiyada təhsil aldı. İşıq və kölgə istifadəsi ilə  barok cərəyanının seçilmiş sənətçilərindən biri oldu. İlk əsərlərini Lotto və Savoldo kimi sənətçilərdən təsirlənərək rəsm etdi. Müəyyən bir dövr dilimində Tiziano kimi nəhəng sənətkardan təhsil aldı və bununla da Venesiya Məktəbi ilə əlaqə qurdu.

Romada yaşayıb yaratdığı zamanlar daha çox portretlər (bura öz portretləri də daxildir M.R.), ölü təbiət və meyvə rəsmləri çəkdi. Təbiiliyi ilə bərabər, işıq və rənglərindən realizm cərəyanının təsiri də hiss olunur. Son döv əsərlərində dini motivli səhnələr çoxluq təşkil etdi.

Bir ustalıq əsəri olan “Məryəmin ölümü” tablosu Caravaggio’nun işıq və kölgə mövzusunda dahi olduğunun və orijinal rəsm müstəvisini dramatik bir stildə ələ aldığının ideal göstəricisidir. “Məryəmin ölümü”ndə çağdaşlarından fərqli olaraq rəssamın kölgələrə xüsusi önəm verməyi, dramatik anı eynilə bir teatral səhnə kimi canlandırması tablonun əsas önəm göstəriciləridir.

  • Əsərin müəllifi: İtalyan rəssam Michelangelo Merisi Da Caravaggio (1571-1610);
  • Əsərin adı: “The death of virgin” (“Məryəmin ölümü”);
  • Axını: Barok;
  • Əsərin hazırlanma tarixi: 1601-1605;
  • Əsərin orijinal ölçüsü: 369 x 245 sm. (Kətan üzərində yağlı boya ilə);
  • Digər önəmli əsərləri: “Christ at Emmaus”, “The Card Players”;
  • Təsirləndiyi sənətkarlar: Annibale, Carracci;
  • Əsərin saxlandığı yer: Luvr Muzeyi, Paris.

Hazırladı: Məmməd Rauf

Ностальгия
14 14 iyun 2016 (№21)
http://baki-baku.az

Легенда мировой сцены кому подарила свои бриллианты стоимостью в 5 миллионов долларов?

Луиджина (известная как Джина) Лоллобриджида (Gina Lollobrigida) – итальянская актриса, скульптор и фотожурналист. В 1950-х, начале 1960-х годов ее имя было одним из самых громких среди имен европейских кинозвезд. Она обладала редкостной красотой и считалась секс-символом, особенно прославившись после выхода фильмов «Фанфан-Тюльпан» и «Собор Парижской Богоматери».

Идеальную внешность Джины дополнял богатый внутренний мир, большое сердце и присутствие многогранного таланта к изящным искусствам (пению, лицедейству, живописи, скульптуре). В 2013-м году Лоллобриджида продала коллекцию своих ювелирных украшений и пожертвовала от продажи почти 5 миллионов долларов в пользу исследований в области терапии стволовыми клетками.

ДЕТСТВО И ЮНОСТЬ

Родилась будущая экранная «сирена» в Субиако, живописном городке, расположенном в семидесяти километрах от Рима. Она была одной из четырех дочерей в семье мебельщика. С ранних лет Лолло слыла красавицей, и уже трехлетним ребенком победила в конкурсе красоты среди детей Италии.

Будучи творчески одаренной, она любила петь, хорошо рисовала. В 13 лет Джина начала учиться исполнительскому мастерству в Академии Santa Cecilia в Риме. Однако детство Лоллобриджиды совпало с военным временем, сопровождавшимся разрушениями и нищетой. Когда разбомбили их дом и завод, где работал отец, семья переехала в горную деревню.

После войны, в поисках заработка, они перебрались в итальянскую столицу. Из-за сложной финансовой ситуации Джина начала продавать на улице свои рисунки (в основном, карикатуры на солдат), работала как модель. Кроме этого, она периодически играла в театре Эдуардо Скарпетта, снималась в небольших ролях в кино, тратя заработанные деньги на оплату учителя оперного вокала. Ее дебют состоялся в картине «Черный орел» Риккардо Фреда в 1946 году. Занималась она и в театральном училище.

В 1947 году будущая кинозвезда получила титул вице-мисс провинции Лацио (с центром в Риме) и участвовала в конкурсе красоты «Мисс Италия», заняв 3 место. Победительницей тогда стала Лючия Бозе, а вторая позиция была отдана Джиане Марии Канале. Впоследствии они также были популярны как артистки, но ни одна не смогла даже приблизиться к тому успеху, которого достигла Лоллобриджида.

КАРЬЕРА

Как позже вспоминала Джина, связать жизнь с кинематографом ее убедил режиссер Витторио Де Сика.

Популярность в Италии она завоевала, снявшись в музыкальных фильмах «Любовный напиток», «Без ума от оперы» Марио Косты. А результатом работы в его же «Паяцах» стало окончание финансовых проблем – она подписала хороший контракт.

Следующей киноработой Лоллобриджиды был «Passaporto per l'oriente» («Паспорт на восток»), по завершению которого девушка приняла решение временно прекратить занятия живописью и вокалом, а сосредоточиться на кино. Постепенно ее начали снимать в главных ролях («Невеста на одну ночь», «Осторожно, бандиты!», «Город защищается»).

Всемирное признание таланта принесла Джине французская лента «Фанфан-Тюльпан» с Жераром Филиппом. Он был настолько успешным, что удостоился наград кинофестивалей в Каннах и Берлине, а также, по мнению экспертов кинорынка, привел к завершению финансового кризиса во французском кинематографе.

В 1953-м киноактрису пригласили в Голливуд. Первой работой за океаном для нее стал фильм «Победить дьявола» с Дженнифер Джонс и Хамфри Богартом (названным киноакадемией лучшим актером в истории США). Затем она работала с такими знаменитостями как Берт Ланкастер («Трапеция»), Фрэнк Синатра («Так мало никогда»), Юл Бриннер («Соломон и царица Савская»), Рок Хадсон («Приходи в сентябре»).

ЛУЧШИЕ ФИЛЬМЫ

Одновременно с успешной голливудской карьерой темпераментная и ослепительная Джина снималась у европейских мастеров кинематографии, участвуя иногда в пяти картинах в год.

Важным в ее карьере стал французский, полный нежной эротики фильм 1952 года «Ночные красавицы». В следующем году звезда предстала в драматической киноленте «Провинциалка», номинированной на премию Международного каннского кинофестива́ля и получившей награду итальянских кинокритиков (вручена Габриелю Феретти за лучшую мужскую роль).

В 1953-м Луиджи Коменчини пригласил Джину в комедийную ленту «Хлеб, любовь и фантазия», роль Фриски в котором принесла ей «Серебряную ленту», а сам фильм завоевал награду на Международном кинофестивале в Берлине, был номинирован на «Оскар» и премию Британской киноакадемии BAFTA. Успешной оказалась и 2 серия картины «Хлеб, любовь и ревность», но сниматься в третьей - «Хлеб, любовь и…» актриса отказалась. Возможные обстоятельства принятия такого решения долго обсуждались в прессе, но истинная их причина осталась известна только самой Лолло и режиссеру.

Одним из самых любимых публикой стал созданный Лоллобриджидой в 1956-м образ Эсмеральды в картине «Собор Парижской Богоматери». За эту работу министр культуры Франции Жан-Жак Айягон позже вручил ей орден Искусств и изящной словесности.

Примечательной была работа Лоллобриджиды и в ленте «Самая красивая женщина в мире», где она сама исполняла все вокальные партии, среди которых была ария Тоски из одноименной оперы Джакомо Пуччини. За исполнение роли Лины Кавальери, оперной певицы Италии, Джина как «Лучшая актриса» удостоилась национальной премии «Давид ди Донателло».

В 1960-м она сыграла с Жаном-Полем Бельмондо в фильме «Бурное море», в 1963-м – с Джузеппе Аддоббати в картине «Имперская Венера», заслужив награду итальянского кино «Серебряная лента», в 1969-м – у Мауро Болоньини в экранизации произведения Эрколе Патти «Прекрасный ноябрь».

ДРУГИЕ УВЛЕЧЕНИЯ

Не желая повторяться, с 1960-х Джина стала меньше сниматься, все больше отдавая предпочтение фотографии, скульптуре, музыке и живописи.

В качестве фотожурналиста, она сделала фотоснимки Генри Киссинджера, Пола Ньюмана, Дэвида Кэссиди, Сальвадора Дали, Эллы Фицджеральд и других знаменитостей, опубликовала альбом своих работ «Моя Италия», высоко оцененный критиками. Всего в копилке Лоллобриджиды шесть фотоальбомов.

Как ваятель, Джина создала порядка 60 скульптур, о художественной ценности которых свидетельствует, в частности, выбор одной из них – «Жизнь вместе» – для представления Италии на Всемирном форуме в Севилье. Кроме Италии свои скульптурные композиции она выставляла в России, Франции, Испании, Катаре, США, Китае.

В 1973-м Джина являлась членом жюри кинофестиваля в Москве, в 1986-м – председателем Международного Кинофестиваля в Берлине. В 1997-м на очередном фестивале в столице РФ она была удостоена награды за вклад в киноискусство.

ЛИЧНАЯ ЖИЗНЬ

Легендарная артистка состояла в браке один раз. Ее супругом был врач родом из Каринтии (Югославия) Милко Скотич, с которым они поженились 17 февраля 1949 года. Звезде тогда было 22 года, и она была безумно влюбленна. У пары в 1957-м году появился сын, Милко-младший. Они с женой подарили знаменитой бабушке внука Дмитрия.

В 1971 году Джина развелась с мужем. В 1979-м году Милко погиб в автомобильной аварии.

Среди огромного числа поклонников актрисы и ее красоты были актер Юл Бриннер, Джорш Клауфман, певец Фрэнк Синатра, бизнесмен Хавьер Ригау и даже наш космонавт Юрий Гагарин.

С испанцем Хавьер Ригау вышла не очень красивая история. Они познакомились в Монако в 1984 году на одной из вечеринок. Их роман длился 22 года, причем возлюбленный младше звезды кино на 35 лет. Разница в возрасте никого не смущала, и пара готова была пожениться в начале 2007 года. Свадьба была запланирована на конец января 2007 года в Риме. Но за несколько месяцев до ожидаемого события Джина объявила, что пара разорвала отношения.

Спустя 6 лет Джина Лоллобриджида обвинила своего бывшего возлюбленного в махинациях и подделке документов. Он якобы оформил с ней брак без ее ведома с целью наследования недвижимости актрисы, которая оценивается в 35 миллионов долларов. Сам испанец, никогда не высказывавшийся плохо о своей бывшей пассии, категорически отрицал данный факт и то, что он все подстроил. Якобы звезда сама подписала доверенность на оформление брака, дабы избежать шумихи вокруг своего имени.

Позже специальная комиссия подтвердила, что на «Специальной доверенности для заключения брака» от 6 августа 2010 года подпись «была сделана Луиджиной Джиной Лоллобриджидой». Звезда же заявила, что во время их отношений она часто подписывала документы и доверенности на имя Хавьера, которые были на испанском языке (не родном для актрисы). Судебные тяжбы между бывшими влюбленными начались в 2013 году, и пока не понятно, кто из них прав.

СЕГОДНЯ

Джина ведет активный образ жизни, считая, что зрелость – лучшее время в жизни женщины.

Она проживает в предместье столицы Италии на вилле с садом, где обитают порядка 600 видов птиц. По ее словам, ей некогда стареть, потому что она постоянно занята общением с любимым внуком, лепкой скульптур, фотографией, музыкой.

Легенда киноискусства до сих пор посещает вечеринки и светские мероприятия, бывает на кинофестивалях. Тетя актрисы дожила до 113 лет, поэтому у Джины вполне возможно хорошая наследственность и ее ожидает еще долгая жизнь. «Я всегда чем-то занимаюсь. Толи снимаюсь в фильмах, то ли фотографирую, то ли леплю свои скульптуры, то ли музицирую. Мне просто некогда стареть!», - говорит актриса.

 

Подготовил: Məmməd Rauf

Təqdimat
15 14 iyun 2016 (№21)
http://baki-baku.az

Partiya rəhbəri, mühəndis... elektro-gestapo

CARL SIEMENS necə başardı?

Hitlerin kansler seçilməsində böyük və əvəzsiz rol oynadı. Birinci Dərəcəli Döyüşə Faydalılıq Xaçı Mükafatına layiq görüldü. “Nə etdimsə, ölkəm üçün etdim”, – dedi, amma onun bu müharibəyə meyilliliyi heç vaxt müsbət qarşılana bilməzdi...

Werner Siemensin oğlu olan Carl Siemens, 1872-ci ildə Almaniyanın Berlin şəhərində dünyaya gəldi. Orta məktəbi oxuyub bitirdi, amma həmişə əl ilə çalışan texnika işlərinə həvəs göstərdi. Münhen Texniki Universitetinə qəbul oldu. Təhsilini ABŞ, İngiltərə və Fransada davam etdirdi. Atasının maddi vəziyyəti yaxşı idi... Werner Siemens də mühəndis idi.

Ailə şirkətini qurdu, dünyaya meydan oxudu

Carl Siemens təhsilini tamamladıqdan sonra atasının atelyesində işləməyə başladı. Burada özünü inkişaf etdirdikdən sonra Londona gedərək özünə məxsus olan “Siemens Brothers” şirkətini qurdu. Atası ilə birləşdikdən sonra ailə şirkəti halına dönüşən Siemenslər elektrik və elektrik axını sahəsində yeni icadlar da gerçəkləşdirdilər.

Birinci Dünya savaşında orduya çağırıldı. Əsgər getdi, amma ordu, bir müddət sonra Siemensi ailə şirkətini inkişaf etdirərək, ordu üçün mexaniki və elektrik cihazlar istehsal etməsi üçün ordudan azad edildi. O da səyyar simsiz teleqraf istehsal etdi. Carl Siemens, “Siemens Company” adı altında şirkət qurduqdan sonra bu gün bütün dünyanın tanıdığı “AEG”, “Siemens”, “Auer”  kimi markalar yaratdı. Şirkətini daha da genişləndirərək “Siemens Electro” adlandırdı. Ölkə xaricindəki ilk şirkətini Yaponiyada açdı. Öz ölkəsində orduya olan yaxşı münasibəti sayəsində hökumətə telefon, teleqraf, teleks satdı. Carl Siemens, dəmiryolları və quru yolları üçün siqnalizasiya sistemi qurma işini də öz öhdəsinə götürməklə inkişaf sürətini bir az daha artırdı.

Mühəndis, partiya rəhbəri... elektrik gestapo

Carl Siemens, Almaniya Demokrat Partiyasına rəhbərlik etdi. İqtisadiyyat sahəsindəki təcrübələrinə görə İqtisadiyyat Heyəti başçısı da oldu. Ölkəsində, fəaliyyət mexanizmi eynilə Azərbaycandakı Standartlaşdırma, Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Komitəsinə bənzəyən Almaniya Yoxlama Dairəsini yaratdı. Dünya İqtisadiyyat Konfransında Alman heyətinə rəhbərlik etdi.

Siemens bütün bunları gerçəkləşdirərkən 45 yaşında idi.

İşçilərin şirkətə ortaq olmaları kimi bir ənənənin əsası məhz Siemens tərəfindən qoyuldu. 1926-cı ildə radio Almaniyada məşhurlaşdırıldıqdan sonra, bu cihazın çox çeşidli hissələrini istehsal etməyə başladı. Film sektoruna da ayaq açan Siemens, həm də kino lenti istehsalını da gerçəkləşdirdi.

6 gün, 7 saatlıq iş + mükafat

İşçilərin, satılan hər maldan gəlir götürməsi ənənəsini ilk dəfə başladan Siemens, gələcək illərdə istehsalçılar üçün pul mükafatı üsulu adlanan bir təcrübənin əsasını qoydu. Satılan hər maldan əldə edilən gəlirin bir qisminin işçiyə verilməsi mükafat adlandırılırdı və maaş əvəzinə ödəniş həyata keçirilirdi.

 

İş iqtisadiyyatı təhsili alanlar yəqin bilərlər, maaş və ödəniş fərqli anlayışlardır. Ödəniş siyasətində əlavə təhlükəsizlik tədbirləri maaşdakı kimi deyil, amma Avropanı da bugünkü Avropa edən, onların mütəmadi maaş əvəzinə ödəniş siyasətləri olmuşdur. Bu, həm də personalın məmur zehniyyətindən qurtulub istehsalı əlavə imkanlarla təmin etməkdir. Çalışma saatları üçün də ədalətli bir üsul tapan Siemens, bazar günü qeyri iş günü olmaqla birlikdə 8 saatlıq çalışma zamanını 7 saata endirdi və şənbə günü günortadan sonrakı vaxtı qeyri iş günü elan etdi.

Doğru zamanda, yalnış adamın yanında yer aldı

Almaniyada Adolf Hitler adlı bir sürətli adam meydana çıxmışdı. Bir xeyli tərəfdarı da var idi. Sənaye və bank işçilərinin demək olar ki, hamısı nədənsə, sanki onu dəstəkləməyə qərar vermişdilər. Bunu Carl Siemensə də çatdırmışdılar. Siemens “Xeyr!”, - demədi, Hitleri dəstəklədi, hətta bu əsəbi, “badam bığlı”, alçaq boylu adamın kansler seçilməsində böyük, əhəmiyyətli rol oynadı. Hitlerin silahlanma proqramına böyük və əvəzsiz yardımlarda bulundu. Savaş dönəmində istifadə olunacaq vasitələr hazırlayıb satdı. O vaxtlar dövlət başçısı Hindenburq idi. Hindenburq Hitlerə dəstək verirdi. Siemens də Hindenburqu dəstəkləyirdi.

Birinci Dərəcəli Döyüşə Faydalılıq Xaçı Ödülü ilə mükafatlandırılan Carl Siemens, əgər 1940-cı ildə ölməyib də, Hitlerin yüzminlərlə insanı qadın-uşaq-qoca demədən canlı-canlı yandırdığını görsəydi, yəqin ki, bu adama dəstək verməzdi. O, 68 yaşında öldü. Qurduğu şirkət isə hələ də yaşayır, yaradır.

Hazırladı: Məmməd Rauf

Кино
16 14 iyun 2016 (№21)
http://baki-baku.az

Первые фотосессии Анджелины Джоли

Анджелина Джоли – голливудская актриса, неоднократно возглавлявшая рейтинги самых красивых знаменитостей. В ее фильмографии – несколько десятков ролей, известность же девушке принес фильм «Лара Крофт: Расхитительница гробниц». Неоднократный лауреат премий «Оскар» и «Золотой глобус». Самая высокооплачиваемая актриса 2013 года по версии журнала Forbes. Какой была Анджелина в начале своей карьеры расскажут фотографии, собранные в нашем обзое.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Həyatın anları
17 14 iyun 2016 (№21)
http://baki-baku.az

Tanıya biləcəkmisiniz?

Bu uşaqlardan biri Azərbaycan Respublikasının prezidenti, biri isə AFFA-nin prezidenti olub.

Şərhlərinizi gözləyirik.

 

 

 

 

 

Ordan-burdan
18 14 iyun 2016 (№21)
http://baki-baku.az

Bakı 1980 - FOTO

İdeya müəllifi və
baş redaktor: 
Rauf Ağayev

Redaktor: İlqar Həsənov

Redaktor: Məmməd Rauf

e-mail: bakibaku.gazet@gmail.com

Если ты умнее всех, кто это поймёт?

Старайся быть терпимее к тем, кто не дорос до твоих предрассудков.

У хорошей розы на один лепесток приходится по три шипа.

Принять мужчину таким, как он есть, может только земля.

Если людям нечем хвастаться, они хвастаются своими несчастьями.

Чем тоньше лёд, тем больше хочется всем убедиться, выдержит ли он.

Жизнь – это движение. Только кто-то шевелит мозгами, а кто-то хлопает ушами.

Некоторые считают, что у них доброе сердце, хотя на самом деле, у них слабые нервы.

Дурак прогонит гостя. Умный попросит взаймы.

Мало быть счастливым – надо ещё знать об этом.

Часто люди начинают беречь не здоровье, а то, что от него осталось.

Люди обычно мучают своих ближних под предлогом, что желают им добра.

Чем шире у человека душа, тем проще в неё плевать.

На почве пьянства хорошо растёт только печень.

Выйти из себя легко, вернуться – трудно.

Если правда на твоей стороне, значит, вас уже двое.

Докопавшись до истины, подумайте, а не лучше ли её опять зарыть.

Возможности медицины безграничны! Ограничены возможности пациентов.

Страшен не сон, а его толкование.

Если вам отдают последнее, то либо вас ценят, либо от него уже тошнит.

Bakı 2010 - FOTO

bagla

A

A

A

A