Azərbaycanın bu ilk həftəlik klassik – elektron qəzetini

1976-81-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsində müəllimimiz, daha sonra diplom rəhbərimiz, universiteti bitirdiyimiz il bizi özünün yaratdığı və rəhbərlik etdiyi “Bakı” və “Баку” gündəlik axşam qəzetləri redaksiyasına işə götürərək, 1981-88-ci illər ərzində redaktorumuz olmuş, o zamankı kollektivimizin hər bir üzvünə Atalıq etmiş, məmləkətdə ilk axşam qəzetinin və müasir qəzet jurnalistikası məktəbinin əsasını qoyan, milli mətbuatımızın klassiki

Nəsir müəllim İmanquliyevə

ithaf edirik

№ 18
02 may 2016
http://baki-baku.az

Bakı nostalji ilə modernizmin sintezində – FOTO

 

 

 

Tanıtım
2 02 may 2016 (№18)
http://baki-baku.az

"CDB Bank"ın idarə heyətinin sədri Nadir Yıldırım: "Birinci müştəri, sonra bank qazanmalıdır" - MÜSAHİBƏ

"Caspian Development Bank" ASC İdarə Heyətinin sədri Nadir Yıldırımın "APA-Economics"ə müsahibəsi:

- Ötən il ölkənin bank sektoru üçün o qədər də asan il olmadı. Caspian Development Bank  2015-ci il üzrə maliyyə hesabatını açıqlayıb və əksər göstəricilər üzrə ciddi artım müşahidə olunur.  Uğurunuzun sirri nədir?

- Ötən ilin Yanvar ayından yeni brend altında fəaliyyətə başlayan “Caspian Development Bank (CDB)” ASC qısa müddət ərzində bir çox uğurlara imza atıb. Bankın sahib olduğu mövcud lisenziya ona dünya bankçılıq təcrübəsində tətbiq olunan hər növ bank xidmətləri göstərməyə imkan verir.  Bu gün CDB Bank  Fərdi xidmətlər, Korporativ xidmətlər, İnternet Bankçılıq, Mobil Bankçılıq, Plastik Kartlar, Ekvayrinq xidməti, Əmanətlər, Fiziki və Hüquqi şəxslərə kreditlərin verilməsi, Sürətli pul köçürmələri, Törəmə maliyyə alətləri və sair xidmətlər həyata keçirməkdədir.

Bu bir il ərzində CDB Bank Azərbaycan Banklar Assosasiyasının, Əmanətlərin Sğortalanması Fondunun, Azərbaycan İpoteka Fondunun, Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun və bir çox müvafiq strukturların tam hüquqlu üzvü olmuş, bir çox beynəlxalq banklarla müxbir münasibətlər yaratmışdır. Eyni zamanda bank S.W.I.F.T., VISA International sistemlərinin üzvü və Bloomberq platformasının iştirakcısıdır. Uğurlarımızın sirri Bazel III prinsiplərinə uyğun olaraq, korporativ idarəetmə standartları əsasında fəaliyyətimizi qurmağımız və peşəkar komanda sayəsində mütərəqqi bank texnologiyalarının tətbiqi ilə sektorda öz payına malik olan universal bank olmaqdır.

- Tarixən Türkiyə çox böyük “devalvasiya şokları” yaşadı. Türkiyənin bank-maliyyə sektorunda çalışmış təcrübəli bir kadr kimi, çıxış yolunu nədə görürsünüz?

- Biz, Türkiyədə kəskin böhranı dəfələrlə yaşamışıq. Eynilə Azərbaycanda olduğu kimi, Türkiyədə də devalvasiyadan sonra dollar qıtlığı yaranmışdı, milli valyutaya inam itmişdi. 2000, 2008-ci illərdə də devalvasiya baş verdi. Hal-hazırda Türkiyə yenə böhran içərisindədir, amma ajiotaj yoxdur, çünki biz böhranla yaşamağı öyrənmişik. Düşünürəm ki, bu yöndə Azərbaycanın Türkiyə təcrübəsindən yararlanaraq, bizim buraxdığımız səhvləri təkrarlamamaq  kimi bir şansı var. Başqa sözlə, Azərbaycan qısa müddətdə böhrandan çıxa bilər və ölkə rəhbərliyi bu istiqamətdə zəruri addımlar atır. Zənnimcə,  dövlət başçısının fərmanı ilə Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasının yaradılması çox  mütərəqqi addımdır.

O ki qaldı Türkiyə təcrübəsinə  bəli, biz o təcrübədən burada istifadə etməyi düşünürük. Böhran dövrlərində səbrli və bir qədər də soyuqqanlı olmaq lazımdır. Proseslər göstərdi ki, insanlar aktiv şəkildə əllərində olan manatı dollara çevirdi. Amma biz manatı qüvvətləndirməliyik. Bu isə manatın dövriyyəsinin artırılması hesabına baş verə bilər. Əslində, evdə saxladığınız hər bir manat ölkə iqtisadiyyatı üçün ziyandır. Bu vəsaitlər banklarda olsa, təbii olaraq dövriyyə artacaq ki, bu proses də ölkə iqtisadiyyatına böyük fayda verə bilər.

- Belə bir deyim var: bankir pul alverçisidir. Amma bankir çalışmalıdır ki, ilk növbədə müştərisi qazansın, sonra özü.  Maraqlıdır, Sizin yanaşmanız necədir?

- Hər bir bank müştərisinin ehtiyaclarını qarşılamalıdır. Banklar demək olar ki, eyni xidmətləri təklif edir. Bu zaman bank olaraq öncə "mən qazanacağam" deyəcəksinizsə, müştəridən yalnız bir dəfə pul qazana bilərsiniz, ikinci dəfə o müştəri sizin banka gəlməz. Bizim anlayışımız ondan ibarətdir ki, ilk olaraq müştəri qazanmalıdır ki, daha sonra bank da qazansın. Müştəri ilə uzunmüddətli əməkdaşlığa nail olmaq lazımdır. Biz bunu Azərbaycanda da həyata keçirməyə çalışırıq.

Soruşa bilərsiniz ki, məsələn, niyə müştəri "CDB Bank"la əməkdaşlıq etməlidir? Bir qədər əvvəl özünüz də vurğuladınız ki, il ərzində iki dəfə devalvasiya yaşamışıq, amma cəmi 1 yaşı tamam olan bankın aktivləri 3 dəfə artıb. Bu, ondan xəbər verir ki, bankın strategiyası düzgün qurulub.

Bundan başqa, hazırda bankımız, Türkiyədə olduğu kimi, internet və mobil bankçılıq sisteminin tətbiqi istiqamətində mühüm işlər görür. Tezliklə bu xidmətləri də müştərilərimizin ixtiyarına verəcəyik. Bu, asan proses deyil, amma hesab edirəm ki, nəticəsi çox effektiv olacaq.  Vaxt çox dəyərlidir və biz də çalışırıq ki, müştəri banka gəlmədən istədiyi əməliyyatları həyata keçirə bilsin. Fikrim yanlış anlaşılmasın, bu o demək deyil ki, müştəri ilə dialoqu kəsəcəyik. Sadəcə, biz müştərilərimizin dəyərli vaxtına qənaət etmək niyyətindəyik.

- Elə növbəti sualım da bank-müştəri münasibətləri ilə bağlıdır.  Bildiyimə görə, sizin bankda problemli kreditlər portfeli demək olar ki, minimum səviyyədədir.  Müştəriləriniz nümunəvidir, yoxsa bizim bilmədiyimiz başqa nüanslar var?

- Həqiqətən də, kredit portfelimizə nəzər saldıqda görmək olar ki, problemli kreditlərimizin sayı barmaqla sayılacaq səviyyədədir. Məsələ burasındadır ki, müştərini yaxşı analiz etmək, onunla düzgün dialoq qurmaq, hər hansı layihəyə müştərinin gözü ilə baxmaq lazımdır. Bundan əlavə, bankçılıq nöqteyi-nəzərindən analiz etmək lazımdır. Müştəri subyektiv yanaşaraq hər hansı layihəyə inana bilər, lakin onu düzgün məlumatlandırmaqla daha yaxşı nəticə əldə etmək mümkündür.Söhbət yalnız bank üçün müsbət  nəticələrdən getmir. İlk növbədə müştəri  yüksəkgəlir əldə etməlidir ki, bankın nəticəsi daha yaxşı olsun. Artıq klassik bankçılıq dövrü bitib. İndi müasir, mobil bankçılıq zamanıdır.! Texnoloji yenilikləri tətbiq etmək, müştəri ilə dialoqu gücləndirmək, onun məmnuniyyətini və ehtiyaclarını təmin etmək,keyfiyyətli xidmət göstərmək lazımdır.  Bizdə müştəri məmnuniyyətinin təmin edilməsi məqsədilə işçilərimizə daimi təlimlər keçirilir. Biz bank sistemində bu günə qədər mövcud olmayan müştəri-bank münasibətlərini formalaşdırırıq. Bu o deməkdir ki, xidmətlərimizdə nəyin çatışmadığını və ya nəyi daha yaxşı edə biləcəyimizi müştərinin özündən soruşaraq öyrənəcəyik.

- Siz müasir bankçılıqdan söz açdınız. Gəlin, bir az da post-neft bankçılıqdan danışaq. Artıq ən yüksək səviyyədə belə bəyan olunub ki, post-neft dövrü başlayıb və buna uyğunlaşmaq lazımdır.

- Biz hətta neftin qiyməti düşməyə başlamazdan öncə də qeyri-neft sektoruna yönəlmiş işlər görürdük. Məsələn, Sahibkarlığa Kömək Milli Fondu ilə sıx əməkdaşlıq edirik. Hal-hazırda regionlarda filiallarımız olmasa beləkredit verdiyimiz sahibkarlar var. Ümumiyyətlə, dövlətin həyata keçirdiyi siyasətə uyğun olaraq, biz qeyri-neft sektorunda kiçik sahibkarlara maliyyə dəstəyi veririk. Elə Sizinlə söhbətimiz ərəfəsində bizim üç əməkdaşımız bölgələrə yollanıb, orada sahibkarlarla görüşür.  Biz də maksimum çalışırıq ki,  həmin sahibkar ayağa qalxsın, öz işini qurub yarada bilsin. Bu istiqamətdə kənd təsərrüfatı və tikinti sektoruna xüsusi önəm verilir. Kredit portfelimizə baxsanız  görərsiniz ki, biz sahibkarlığın, real sektorun inkişafına birbaşa dəstək veririk. Neftlə yaşamağa öyrəşmişik, lakin neftin qiyməti aşağı düşdükdə qeyri-neft sektorunun nə qədər əhəmiyyətli olduğunu hiss edirik. İlk növbədə  qeyri-neft sektoru üzrə istehsal profilli layihələri dəstəkləməliyik ki,  istehsal artsın. İstehsal artarsa, gəlir və ixracat da yüksələcək. İxracatla məşğul olan, ölkəyə valyuta gətirən sahibkarlara xüsusilə qayğı ilə yanaşmağa çalışırıq. Əsas müştəri hədəfimiz  real sektordur.

- Filial şəbəkəsini genişləndirmədən böyümək mümkün deyil. Bu istiqamətdə planlarınız nədir?

- Bilirsiniz ki, baş ofislə yanaşı paytaxtda Qarant filialımız,”Buta” şöbəmiz,  Gəncədə “Çinar”şöbəmiz fəaliyyət göstərir, Bərdə və Qubadakı filiallarımızın açılışına isə sayılı günlər qalır. Biz filial şəbəkəmizin genişləndirilməsi üzrə strategiyamıza da birmənalı yanaşmırıq. Sadəcə şəbəkə yaratmaq xatirinə filial açmaq məqsədimizə uyğun deyil. Hələki,  regionlarımızı araşdırırıq. O iqtisadi rayonda ki, əhalinin bank məhsullarına çıxışı nisbətən məhduddur, orada mütləq filial və ya şöbəmizi açacağıq.

Biz sağlam şəkildə inkişaf edərək, filial və müştəri sayımızı artırmaq, keyfiyyətli xidmət göstərmək istəyirik. Bütün bunlara nail olmaq üçün yüksək potensiallı kadrlarımız var.   Hal-hazırda biz yeni bank proqramını test olaraq tətbiq edirik, yaxın günlərdə bank tam olaraq bu sistemə keçəcək. Yeni proqram təminatı bizə imkan verəcək ki, xalqımıza daha fərqli xidmət göstərək. Yaxın gələcəkdə qurduğumuz planların hamısı bu proqram təminatına hesablanıb. Əsas məqsədimiz bank xidmətlərində həmkarlarımızı təkrarlamaq yox, indiyə qədər Azərbaycanda bank sektorunda tətbiq edilməyən xidmətləri göstərməkdir.

Bununla yanaşı, bəzi universitetlərdən bizə təlimlərlə bağlı müraciətlər də daxil olur. Bu da normaldır. Bu gün universiteti bitirən tələbələrin təcrübəsizlik səbəbindən karyeraya başlamaq imkanı çox azdır. Bizim yaxın günlərdə təlim-tədris mərkəzimiz fəaliyyətə başlayacaq. Məqsədimiz gənc nəslin peşəkar kadr kimi yetişməsini, bank sektoruna savadlı kadrlarların cəlb olunmasını təmin etməkdir. Mərkəzimizdə təhsilini uğurla başa vurmuş tələbələrə təqdim olunacaq sertifikatlar imkan verəcək ki, onlar asanlıqla bu sektorda özlərinəuğurlu karyera qurmağa başlasınlar.

Hədəflərimiz böyükdür. Qarşıdakı illərdə bütün xidmətlərimizi "Bankınızı yenisinə dəyişin" konsepti altında təqdim etməyi planlaşdırırıq. İnsanlarımıza tam yeni, fərqli bank xidmətləri təklif etməyin zamanı yetişib artıq. Məhz bu konsetdən irəli gələrək bu ildən etibarən biz “Asan Xidmət”in yeni qurumu olan "ASAN Radio" ilə müqavilə imzalamışıq. Bu müqaviləyə əsasən, həftə içi hər gün səhər saat 08:45-də “Asan Bank” layihəsi efirdə olur.  Məqsədimiz insanların bank sektoruna aid suallarını cavablandırmaq, qaranlıq qalan məqamlara aydınlıq gətirmək, onları bu sahə ilə bağlı minimum informasiya ilə təmin etməkdir. Çalışırıq ki, müştəri banka gedərkən nə tələb edəcəyini, sabah onu nələrin gözləyə biləcəyini bilsin, gözübağlı kredit müqaviləsi imzalayıb sabah problemlərlə üzləşməsin.

Məsələn, biz ilk növbədə əhalinin maarifləndirilməsi məqsədini əsas götürmüşük. Bizdə banka müraciət edən müştəriyə müqavilə maddələrlə ilə izah edilir. Maksimum çalışırıq ki, bağladığımız müqavilə asan anlaşılan, sadə  formalı olsun, müştərini qorxutmasın. Və mütləqdir ki, müqavilə bağlayan hər bir müştəri ilə mütəxəssislərimiz fərdi olaraq görüşür, detallı olaraq hər şeyi izah edir.

- Nadir bəy, sektorda proseslər sürətlə gedir. Artıq bir neçə bank konsolidasiya prosesindədir. Başqa sözlə, rəqabət güclənir. CBD Bank necə, rəqabətə hazırdımı?

- Təbii ki, bankların sayının azalması proseslərə müsbət təsir göstərəcək, çünki rəqabət mühiti sərtləşəcək. Biz də özümüzü buna hazırlamışıq. Bilirsiniz ki, ölkə prezidentinin fərmanı ilə Maliyyə Bazarına Nəzarət Palatası yaradılıb. Yeni yaradılan qurum maliyyə bazarlarının inkişafına təkan verəcək.

- Əhali əmanətlərini sürətlə banklardan çıxarır, banklarda qalanlar isə dollarlaşır. Bu prosesin nəticəsi hamı üçün maraqlıdır.

- Son hadisələr göstərdi ki, insanlar banklardan incik düşüb.Ancaq gəlin unutmayaq ki, bank sektoru iqtisadiyyatın katalizatoru rolunu oynamaqla bərabər həm də onun güzgüsüdür. Bir müddət əvvəl qəribə mənzərə yaranmışdı: hamı son qəpiyini də dollara konvertasiya edirdi. Amma heç kim düşünmür ki, biz evimizə dollarla çörək almayacağıq. Dollar iqtisadiyyatdan asılı olaraq qalxa da, enə də bilər. Bizim təməl ehtiyaclarımız isə manatladır. Buna görə, manata güvənməliyik. Manatın dövriyyəsinin artması üçün pulun bank sisteminin içində olması zəruridir. Baş verən devalivasiyalar Azərbaycanın xeyrinə hesablanıb. Fikrim yanlış anlaşılmasın, amma bu günə qədər bizim insanlar rahat yaşamağa öyrəşmişdi. Heç kim böhranın belə tezliklə olacağını, neftin qiymətinin aşağı düşəcəyini gözləmirdi. Amma manatın devalvasiyası imkan verəcək ki , qeyri-neft sektoru da inkişaf etsin. Qeyri-neft sektorunun inkişafı isə  sabah insanlarımızın daha yaxşı səviyyədə yaşayacağına səbəb olacaq. Hesab edirəm ki, böhran ölkənin daha yaxşı inkişafı  üçün bir fürsətdir.

- Müsahibəyə hazırlaşan zaman Sizin barənizdə maraqlı bir faktla qarşılaşdım: siz peşəkar səviyyədə ekstremal idman növləri ilə məşğul olursunuz, üstəlik, hündürlükdən paraşütlə tullanmaq üzrə bir sıra rekordlara maliksiniz. Zirvələrdə olmaq necə hissdir?

- Düzdür, bank işi ilə yanaşı, mən ekstremal idman növləri ilə də məşğul oluram. Professional paraşütçüyəm. 250 km/saat sürətlə göydən yerə düşərkən dərhal və düzgün qərar verməlisən. Bank işi də buna bənzəyir - cəld və düzgün qərar verməyi tələb edir. Buna isə özünüzü inkişaf etdirərək, çalışaraq nail ola bilərsiniz. Belə deyək, təyyarədən tullanarkən kürəyimizdə ehtiyat paraşütümüz var. Bu ehtiyat paraşütə yalnız çətinlik yarandığı zaman ehtiyac duyuruq. Bankçılıqda da ehtiyat paraşüt olmazsa, hər hansı bir çətinliklə qarşılaşdığınız zaman ciddi problemlərlə üzləşə bilərsiniz. Devalvasiya və ya iqtisadi çətinliklər olduğu zaman sisteminizi düzgün qursanız daha az probleminiz və maliyyə itkiləriləriniz olar.

- Müsahibənin sonunda istərdik ki, peşəkar bank işçisi kimi, vətəndaşlarımıza öz tövsiyyənizi verəsiniz. Sizcə bank seçərkən ilk növbədə nələrə diqqət yetirilməlidir?

- Bugün Azərbaycanda əhalisinin  bank sektoru haqqında məlumatlılıq səviyyəsi yüksək deyil. Cəmiyətin maliyyə savadlılığının artırılması istiqamətində müəyyən maarifləndirici addımlar atılmasına ehtiyac var. Hər bir müştəri əməkdaşlıq etdiyi bankın maliyyə göstəriciləri ilə tanış olmalı, onun resursları, bazarda mövqeyi haqqında məlumatlara sahiblənməlidir. Məlumdur ki, bugün yüksək faizlə depozit qəbulu elan edən banklar var. Təcrübə onu göstərir ki, əgər bir bank yüksək faizlə depozit qəbul edirsə, deməli bu bankın vəsait toplamağa böyük ehtiyacı var və maliyyə vəziyyəti heç də qənaətbəxş deyil. Bu o deməkdir ki,  bank seçən zaman artıq bunları düşünmək lazımdır. İnsanlar bu cür təkliflərə aldanmasınlar.

CDB Bankdan yeni xidmət - "Faktorinq"

Son dövrlər yaranmış yeni iqtisadi şəraitdə, post-neft bankçılığının inkişafı,  qeyri-neft sektorunda ixracın artırılması daha böyük əhəmiyyət daşıyır. Bütün bunları nəzərə alaraq, CDB Bank sahibkarlara yeni “Faktorinq” xidməti təklif edir. Bu xidmətin özəlliyi ondan ibarətdir ki, Satıcı və Alıcı münasibətlərinin inkişafında bank tərəfi də öz töhvəsini verir.

Belə ki, Bank Satıcılara debitor borclarının 80%-dək həcmində vəsaitlərin dərhal əldə edilməsini və Alıcılara dövriyyə vəsaitlərinin daha səmərəli istifadə olunmasını təmin edir.

Aşağıdakı sxemdə faktorinq xidməti təfərrüatı ilə qeyd olunub:

 

 


1. Satıcı malları Alcıya təhvil verir;

2. Satıcı təhvil sənədlərini Banka təqdim edir;

3. Bank malın dəyərinin 80%-ni Satıcıya ödəyir;

4. Alıcı müəyyən olunmuş vaxtda vəsaiti Banka ödəyir;

5. Bank məbləğinqalanhissəsiniSatıcıyaödəyir.

Ətraflı məlumatı bu linkə daxil olmaqla, 1545 Məlumat Mərkəzinə zəng etməklə və ya Bankın rəsmi facebook səhifəsinə www.facebook.com/bankcdb daxil olmaqla əldə edə bilərsiniz.

Bakı və bakılılar
3 02 may 2016 (№18)
http://baki-baku.az

Azərbaycan SSR-in 16 illiyi münasibətilə...

XX əsrin 30-cu illərində Sovet İttifaqının bir çox şəhərlərində parklarda və digər istirahət məkanlarında qurulmuş paraşüt qüllələri fəaliyyət göstərirdi.

Bakı Şəhər Sovetinin təşəbbüsü və sifarişi ilə “Bakı fəhləsi” maşınqayırma zavodunda 70 metr hündürlüyü olan qüllə hazırlandı.

1936-cı il aprel ayının 28-də, Azərbaycan SSR-in 16-cı ildönümü münasibətilə qüllənin şəhər bulvarında təntənəli açılışı oldu. Hər bir Bakı sakini, hünərlilər, gəlib qüllənin başından paraşütlə tullanırdılar. Həmçinin burada gənclərin ibtidai hərbi hazırlığı dərslərinin mövzusu olan paraşütlə tullanma məşqləri də keçirilirdi. Əsasən 10, 20, 25, özünə güvənənlər isə 60 metr hündürlükdən tullanırdılar.

Qeyd edək ki, paraşüt özünün, necə deyərlər, klassik formasında deyil, bir növ dekorativ formada idi. Ona görə də tullanmalar təhlükəsiz idi.

60-cı illərdə burada bədbəxt hadisə baş verir. Kimsə özünü qüllədən aşağı ataraq intihar edir. Bununla da qülləyə giriş qapanır. Sonralar isə Saat qülləsinə çevrilir.

За победу
4 02 may 2016 (№18)
http://baki-baku.az

Гитлером была назначена дата захвата Баку - 25 сентября 1942 года

Народ Азербайджана внес посильный вклад в дело победы в Великой Отечественной войне. Несмотря на отдаленность от театра военных действий он испытал всю тяжесть и горечь войны.

Только в первые дни войны более 40 тыс. сынов и дочерей Азербайджана подали заявления в военные комиссариаты об отправке на фронт. За короткий период 186 704 человека записались в ряды народного ополчения.

На территории республики были организованы 87 истребительных батальонов, 1124 отряда самообороны и 15-тысячный отряд ПВО.

В годы войны 127 выходцев из Азербайджана получили высшую награду страны – звание Героя Советского Союза. 170 тысяч солдат и офицеров были удостоены орденов и медалей СССР.

В суровые годы войны день и ночь трудились славные работники тыла.

Несмотря на трудности, нефтяной Баку бесперебойно снабжал фронт нефтью. Четыре из пяти самолетов, танков и автомашин, действующих на фронте, были заправлены бензином, выработанным на бакинских нефтеперегонных заводах, добытых на бакинских нефтяных промыслах. В условиях ухода на фронт квалифицированных рабочих, мастеров и инженеров, а также прекращения обеспеченности промыслов машиностроительной техникой бакинские нефтяники достигли максимальной добычи нефти. Это был героический подвиг бакинцев и достойный ответ на призыв партии и правительства сделать “Всё для фронта, всё для Победы”.

В первый год войны, писал в своей книге “Даю жизнь” Н.Байбаков, учитывая возросшие потребности в нефти, нефтяники Баку достигли рекордного уровня нефтедобычи - 23,482 миллиона тонн. Никогда ранее в Баку не добывалось столько нефти и до сих пор этот рекорд не превзойден.

Высококвалифицированные специалисты добровольно и по мобилизации ушли на фронт. Их заменили жёны, сёстры, пенсионеры. Они составили в 1941 году одну треть работающих на промыслах и заводах, а к 1944 году их число достигло 60%. Пройдя кратковременное обучение, они сходу включались в трудную работу по эксплуатации скважин и выдачи нефтяной продукции.

С первых дней войны все бакинские предприятия переводятся на военный режим с 12-часовым рабочим днём без выходных и отпусков. Заводы нефтяного машиностроения переключаются на производство боеприпасов и вооружений для фронта, что привело к значительному снижению буровых работ.

По призыву комсомола на промыслы приходят из деревень 15 тысяч юношей и девушек. На промыслах создаются молодёжно-фронтовые бригады, которые осуществляют бесперебойную отправку на фронт горючего.

1942-ой год. Немецкие войска приближались к Баку. Гитлером даже была назначена дата захвата города - 25 сентября 1942 года. В этих условиях началась подготовка к эвакуации. К осени 1942 года были заглушены и подготовлены к уничтожению 764 скважины, а 81 комплект бурильного оборудования вместе с персоналом переправлен в Туркменистан. Вместе с тем, Баку обеспечивал фронт нефтью, восстанавливая и эксплуатируя старые скважины.

В июле 1942 года враг отрезал все пути снабжения фронта нефтепродуктами, ранее проходившие из Баку через Грозный в Ростов. Учитывая то, что немцы блокировали традиционные пути транспортировки, было решено вывозить нефть через Среднюю Ази. Бакинские нефтяники и каспийские моряки наладили снабжение фронта через Каспий и Красноводск. Впервые в мировой практике железнодорожные цистерны с нефтью на плаву по морю буксировались из Баку в Красноводск. Каждую ночь по морю отправляли связки 35 железнодорожных цистерн. Переправа нефтяных цистерн через буйный Каспий из Баку в Красноводск также была “дорогой жизни” для всего фронта.

В целом за годы войны было добыто 75 млн. тонн нефти, что составило три четверти всей добываемой советской нефти. Из нефтепродуктов было произведено 22 млн. тонн бензина, что составило 80% общесоюзного бензина, 90% общесоюзного лигроина, 96% общесоюзных масел. На долю Баку приходилось около 85% производства авиационного бензина. Было поставлено фронту более 1 миллиона тонн высокооктанового бензина Б-78. В Баку было налажено производство 100 новых нефтехимических продуктов.

Неустанно трудясь под лозунгом «Все для фронта, все для победы», нефтяники Азербайджана 160 раз получали переходящее Красное знамя Государственного Комитета Обороны, Всесоюзного центрального совета профессиональных союзов и Народного комиссариата нефтяной промышленности СССР, что являлось в те годы показателем высокой оценки труда.

Советское правительство за выдающиеся успехи удостоило званием Героя Социалистического Труда бакинских нефтяников С.А.Везирова - начальника Азнефти, Р.Г. Исмайлова - начальника объединения Азнефтзавода и бурового мастера Рустама Рагимова.

“Нефтяники Баку давали фронту и стране столько горючего, сколько нужно было для защиты нашего Отечества, для быстрой победы над врагом”. (маршал Г.Жуков)

“И не двинутся машины
В грозном танковом полку,
Если в баках нет бензина
Из далекого Баку.”

(С.Михалков)

Во время войны действующие в Баку машиностроительные заводы были переключены на производство оружия и боеприпасов. Они производили жидкость для зарядки зажигательных бутылок, которые называли “коктейль Молотова”.

3 декабря 1941 года постановлением Государственного Комитета Обороны (N249) за подписью И.Сталина было решено организовать в Баку производство серийного истребителя “ЯК-3”. Уже весной 1942 года на фронт стали вылетать боевые истребители “ЯК-3”, рожденные в Баку.

В июле 1942 года в Баку был создан новый завод № 160 по выпуску гвардейских минометов, известных в народе как “Катюша”.

В годы войны в Баку производилось более 130 видов вооружения и боеприпасов.

В 1942 году для подготовки высококвалифицированных кадров разведчиков в Баку была создана Бакинская межкраевая школа разведки, уникальная в своем роде. Она просуществовала до 1953 года.

В фонд обороны было передано из личных сбережений 15 кг золота, 952 кг серебра, 320 млн рублей. Отправлено на фронт более 1,6 млн единиц необходимых товаров и 125 вагонов теплой одежды. Только Ленинграду до лета 1942 г. бакинские предприятия собрали и отправили 2 вагона икры паюсной, 40 тонн сухофруктов, 12 вагонов томата-пюре и соков, много печеночного экстракта, гематогена, желатина и др. продуктов питания, а также медикаменты и перевязочные средства.

Значительная помощь - как продовольствием, так и оборудованием и деньгами - была оказана также Сталинграду, Ставропольскому и Краснодарскому краям. Бакинские предприятия участвовали в восстановлении ДнепроГЭС и порта Азов, других важных объектов.

В годы войны республика была покрыта сетью эвакуационных госпиталей, через которые прошло более 440 тыс. раненых.

В эти годы в Баку находились:

  • Каспийское военно-морское училище,
  • Пограничное военно-морское училище,
  • военно-морские училища им. Дзержинского и им. Фрунзе,
  • Ейское авиационное военно-морское и Севастопольское училище береговой обороны,
  • два пехотных и одно артиллерийское училище.

Все эти военные и военнo-морские училища готовили кадры для Армии и Флота. Oчень часто из курсантов училищ находящихся в Баку формировали боевые бригады, которые направлялись на фронт.

Баку отдал Победе не только своё основное богатство — нефть, но и самое дорогое достояние - 300 тысяч жизней своих доблестных сыновей и дочерей.

Все 1460 дней и ночей войны Баку был фронтовым городом. Не было бы Баку, не было бы и праздника Победы. Поэтому Баку для нас был, есть и останется навсегда городом-героем.

Hərb tarixi
5 02 may 2016 (№18)
http://baki-baku.az

Qərbin Bakını bombalamaq planı

Zülfüqar Rüfətoğlu

Azərbaycan paytaxtı İkinci nya haribəsinin yüş meydanlarından olmayıb. Lakin bununla belə, Bakı istər ttəfiqlərin, istərsə də “ox ölkəri”nin baş rargahlarındakı zakirərdə xfi dlərdə adı Stalinqrad, Berlin, London Paris r tez-tez çəkilən şər olub.

Yəqin ki, SSRİ şəklində hazırlanmış ad günü tortunun “Bakı” hissəsinin kəsilib Hitlerə verildiyi kinokadrları xatırlayırsınız.

Qərbin Bakını bombalamaq planı necə, olubmu? Britaniya və Fransanın hərbi qərargahlaının həmin dövrə aid sənədləri göstərir ki, belə bir plan olub. Britaniya və Fransanın hərbi strateqləri müharibənin ilk iki ili ərzində Azərbaycan paytaxtını bombardman etməyi uzun müddət çox ciddi müzakirə ediblər.

Niyə bomba, niyə Bakı?

Bu suala cavab vermək üçün İkinci Dünya Müharibəsinin ilk iki ili ərzində cəbhə xətlərində yaranmış vəziyyətə baxmaq lazım gəlir.

Məsələ burasındadır ki, 1939-cu ildə Almaniya və SSRİ arasında “hücum etməməyə” dair imzalanmış və “Molotov-Ribbentrop” paktı kimi tanınan razılaşma əldə edildikdən sonra, Moskva “neytrallığına” baxmayaraq müttəfiqlərə qarşı çıxmış kimi görünürdü.

Londonda və Parisdə əmin idilər ki, bu müqavilə Hitleri və Stalini müttəfiq edir. Bu müttəfiqlik SSRİ-nin Almaniyanı yanacaqla təmin etməsi perspektivi kimi təhlükə yaradırdı.

Beləliklə, Britaniya və Fransa komandanlıqları Bakını, Batumini və Qroznını qəfil bombardman etməklə SSRİ-nin neft sənayesini sıradan çıxarmaq, Hitleri neftsiz qoymaq qərarına gəlmişdilər.

Britaniya Hərbi Hava Qüvvələrinin komandanı John Slessor-un hazırladığı bombardman planı “Pike əməliyyatı” (Operation “Pike”) adlanırdı.

“Pike” nizə deyil

İlk dəfə bu əməliyyat barədə oxuyanda düşünürdüm ki, “pike” ingilscə “nizə” mənasında işlədilib.

 Lakin sonrakı axtarışlarım bunun belə olmadığını göstərdi və başa düşdüm ki, Pike (payk) sözünü böyük hərflə yazmaqda davam etməliyəm.

Tarixçi Patrick R. Osborn özünün "Pike Əməliyyatı: Britaniya Sovet İttifaqına qarşı, 1939-1941" ("Operation Pike: Britain Versus the Soviet Union, 1939-1941") kitabında yazır ki, İkinci Dünya Müharibəsindən 20 il əvvəl, 1918-ci ilin yayında general Dunsterville-in komandanlığı altında Bakıya təxminən min nəfərlik əsgəri qüvvə yeridilmişdi. Lakin onlar Bakıda çox qala bilmədilər.

Sentyabrın 15-də şəhər Osmanlı ordusu tərəfindən tutuldu. Elə həmin vaxt Britaniya qüvvələri Bakını tələm-tələsik tərk edirdilər və bu zaman hücum edən türklərlə atışmaq lazım gəlirdi. Bu atışmada ingilislər itki verirdilər. Ölənlərin arasında bir polkovnik də var idi. Dunsterville onu Bakının işğalı günlərində öz nümayəndəsi kimi Tbilisiyə də göndərmişdi. Polkovnikin soyadı Pike idi.

Əslində iki dünya müharibəsi arasında zaman o qədər qısa olmuşdu ki, 1918-ci ildə Bakını zəbt edən və bu əməliyyata rəhbərlik edənlərdən bəziləri 1940-cı ildə hələ də Britaniyanın Hərbiyyə Nazirliyində çalışırdılar və onlardan cəsur polkovniki xatırlayanlar da vardı.

Bakıya ikinci yürüş məhz buna görə “Pike” adlandırılmışdı.

Amma əməliyyatın mürəkkəbliyi barədə oxuyanda görürsən ki, onu elə “nizə” kimi də başa düşmək olar. O zamanın hərbi bombardmançı təyyarələrinin çoxu belə uzun uçuşları texniki baxımdan icra edə bilmirdilər.

Əməliyyatı zəruri edən şərait

“Pike” əməliyyatına ilkin hazırlıq SSRİ 1939-cu ilin sentyabrında Polşanın bir hissəsini işğal etdikdən və Stalin həmin ilin dekabrında Finlandiyaya qarşı müharibəyə başladıqdan sonra start verilmişdi.

Britaniya və Fransa bu planın tərkib hissəsi kimi Norveç və İsveçi işğal etməyi planlaşdırırdlılar. Lakin bu işğal texniki baxımdan son dərəcə çətin olacaqdı və müttəfiqlər böyük itki verə bilərdilər.

Ümumilikdə isə, Paris və London SSRİ ilə Finlandiya arasında müharibənin davam etməsinə tərəfdar idilər. Bu, Britaniya və Fransaya Sovet İttifaqına hücum üçün əsas verirdi. Çünki bu şəraitdə Moskva de fakto Berlinin müttəfiqi olmuşdu.

London və Parisi narahat edən isə bu idi ki, nasist Almaniyası Sovet neftinə çıxış əldə edə bilər.

Churchill əməliyyata qarşı idi

Londonda Winston Churchill də daxil olmaqla bəzi siyasətçilər SSRİ-nin bombardmanı planını qəbul etmirdilər.

Buna baxmayaraq, Fransa hökuməti tərəfindən general Maurice Gamelin-ə “Sovet İttifaqının neft sənayesini ləğv etmək məqsədilə hərbi əməliyyata hazırlaşmaq” tapşırıldı.

Fransanın sovetlərin neft sənayesini hədəfləməklə əldə edəcəyini düşündüyü məqsədlər geniş idi.

1940-cı il fevralın 22-də general Gamelin Fransanın baş nazirinə raportunda yazırdı ki, “Bakının bombardmanı nəticəsində yaranacaq neft qıtlığı Qırmızı Ordunu və sovetlərin hərbi hava qüvvələrini iflic edəcək, aclığa səbəb olacaq və hətta Sovet İttifaqının çökməsinə gətirib çıxaracaq”.

Britaniya hökuməti Bakı, Batumi və Qroznı neft şəhərlərinin bombardmanı əməliyyatına hazırlığa Stalinin Finlandiyada apardığı müharibə başa çatandan sonra başlamışdı.

“Pike” əməliyyatına əsasən bombardmançı təyyarələr İran, Türkiyə və Suriya ərazisindəki hərbi bazalardan qalxmalıydılar.

Əvvəlcə Bakının şəklini çəkmək

Britaniya təyyarələri Batumi və Bakı üzərində kəşfiyyat uçuşlarını 1940-cı ilin mart ayında həyata keçirdilər.

Bu təyyarələrdə yüksəklikdən çəkə bilən stereoskopik fotokameralar qurulmuşdu.

Bu məqsədlə mavi rənglə boyanmış Lockheed Model 14 Super Electra tipli təyyarə 1940-cı il martın 30-da İraqdakı Həbbaniyyə hərbi hava bazasından qalxaraq Bakı istiqamətində uçdu.

SSRİ-nin hava məkanına saat 11.45-də daxil olan təyyarə İraq Kürdüstanın üzərindən uçaraq Xəzər dənizinə çatdı və buradan Bakıya yaxınlaşdı. Bakı üzərində 1 saatadək dövrə vurub şəkil çəkən təyyarə 12.45-də Həbbaniyyəyə qayıtdı. Bakını müdafiə edən sovet hava hücumundan müdafiə qüvvələrinin, necə deyərlər, ruhu da inciməmişdi.

Lakin Batumi uzərində 1940-cı ilin 5 aprelində kəşfiyyat uçuşunu yerinə yetirən təyyarə sovetlərin radarına düşdü, hətta atəşə tutuldu, lakin sağ-salamat bazasına qayıtdı.

Əldə edilən fotolar əməliyyata başlamaq imkanı verirdi. Bakı, Batumi və Qroznı şəhərləri bombalanmalıydı. Bu hədəflərdən ən mürəkkəbi dağlıq ərazidə yerləşən Qroznı olduğundan ilk gözlənilməz zərbələr ora endirilməliydi. Əməliyyat zamanı yandırıcı mərmilərdən istifadə olunmalıydı.

Bakının üstünə gələn armada

Əməliyyata başlamaq məqsədilə 1940-cı il aprelin 1-də 48 Bristol Blenheim Mk IV bombardmançı təyyarələrindən ibarət eskadriliya Yaxın Şərqdəki bazalara köçürüldü. Gecə missiyaları üçün bir neçə ədəd Wellesley təyyarələri də hazırlanmışdı.

Əməliyyatda ABŞ istehsallı 65 Glenn Martin təyyarələri də iştirak edəcəkdi.

Fransızlar uzaq bombardman üçün təyyarələrə malik deyildilər. Onların təyyarələri yalnız Suriyadan qalxaraq Batumini vura bilərdilər. Məhz buna görə də onlar Suriyada xüsusi uçuş-eniş zolaqları tikirdilər. Tikinti 1940-cı il mayın 15-də başa çatmalı idi.

Fransızların hesablamalarına görə bütövlükdə 120 neftayırma kompleksini dağıtmaq üçün 360 qrup uçuşu icra edilməliydi.

Hədəflərə qədər olan məsafənin qət edilməsi üçün bir çox təyyarələrə əlavə yanacaq bakları bərkidilmişdi.

Hava hücumu nəticəsində Bakı 15, Qroznı 12, Batumi isə 1 gün ərzində yerlə yeksan edilməliydi.

6 ay əvvəl Berlində

1939-cu il ərzində Almaniya və SSRİ diplomatları bir sıra danışıqlarda görüşmüşdülər. Yenidən Patrick R. Osbornun “Pike Əməliyyatı” kitabına müraciət edək:

“Noyabrın 13-də SSRİ xarici işlər naziri Molotovu qəbul edən Hitler Sovet İttifaqına Britaniya əleyhinə müttəfiqlik təklif edirdi.

Lakin uzun-uzadı monoloqu zamanı fürer bu müttəfiqlyin təfərrüatlarını açmaqdan boyun qaçırırdı. Molotov isə məhz təfərrüatlar məsələsində israr edirdi”.

Ola bilsin ki, sovet xarici işlər naziri almanların baş qatdığını, SSRİ-ni yuxuya verdiyini və vaxt qazanmağa çalışdıqlarını duymuşdu. Moskva və Berlin bir-birlərinə inamırdılar.

Görüş elə bu ümidsiz notda da başa çatdı.

Osborne daha sonra yazır ki, həmin günün axşamı Molotov Berlində hələ çar Rusiyasının səfirliyi olmuş binada Almaniya vəzifəliləri üçün ziyafət vermişdi.

Hitler bu məclisə gəlməmişdi. Əvəzində xarici işlər naziri Ribbentrop fürsətdən istifadə edib Molotovun qulağını müttəfiqlik nağılları ilə doldururdu. Elə bu vaxt ağır bombardmançı təyyarələrin uğultusu, ardınca sirena səsləri eşidildi. Berlin üzərində Britaniya təyyarələri uçuşurdu.

Ribbentrop qonağını təcili olaraq şəxsi bunkerinə dəvət etdi. O müttəfiqlik mövzusunu burada da davam etdirirdi. Molotov isə “təfərrüatlar” deyib durmuşdu.

Bu anda Ribbentrop Molotova dedi ki, Almaniya gələcəkdə Brirtaniyanın əlindən alınacaq isti dəniz sahillərini Moskvaya peşkəş edə bilər.

Molotov nəzərlərini bunkerin tavanına qaldırdı. Oradan hələ də təyyarə uğultuları gəlirdi.

“Siz ingilislərlə həyat uğrunda vuruşsanız, onlar sizinlə ölüm-dirim uğrunda vuruşacaqlar” – dedi Molotov.

Yəni “siz əvvəlcə həmin isti sahilləri ingilislərdən alın, bundan sonra biz hədiyyəni qəbul edib-etməmək barədə düşünərik”.

İflas

Aylardan bəri hazırlanan strateji “Pike” əməliyyatı həftələr və hətta günlər ərzində iflasa uğradı. 1940-cı il mayın 10-da Fransa Almaniya tərəfindən işğal edildi.

Alman əsgərləri La Şarite-sur-Luar kəndində dəmir yolu üzərində dayanmış vaqonlarda çox sayda məxfi sənəd aşkar etdilər.

Bu sənədlərin arasında “Pike” əməliyyatına aid olanlar da vardı.

Almanlar bu hadisədən təbliğat və sovetləri bir az da yuxuya vermək üçün istifadə etdilər.

Almaniyanın rəsmi dövlət xəbər agentliyi bildirirdi ki, Berlin Fransanı işğal etməklə, SSRİ də daxil olmaqla başqa dövlətləri xaosdan xilas edib. Xəbər verilirdi ki, guya Almaniya Fransaya məhz bu məqsədlə hücum edib.

Bu zaman Londonun da başı qarışıq idi. Almaniya təyyarələri onun özünü bombardman edirdilər.

Əgər Bakı bombalansaydı...

Bəs Bakı və bombardmanı gözlənilən digər neft şəhərləri aviasiya hücumuna nə dərəcədə hazır idilər?

Azərbaycan Polis Akademiyası ictimai elmlər kafedrasının dosenti, Azərbaycanın əməkdar müəllimi Tahir Behbudov bu mövzuya nə vaxtsa ciddi diqqət yetirmiş azsaylı Azərbaycan tarixçilərindəndir.

O özünün “Bakının bombalanması – Fransa və İngiltərənin SSRİ-ə qarşı hərbi planları” məqaləsində yazır ki, Azərbaycan paytaxtı və onun neft mədənləri hava hücumundan çox zəif qorunurdu.

Marşal Qeorgi Jukov “Xatirələr və düşüncələr” adlı kitabında qeyd edir ki, sovet silahlı qüvvələri ölkənin cənubundakı neft rayonlarını qorumaq iqtidarında deyildilər və 1939-1941-ci illərdə sovet hərbi təyyarələrinin 70 faizi texniki göstəricilərinə görə adi alman təyyarələrindən geri qalırdı.

Serqo Beriya da “Mənim atam Lavrenti Beriyadır” xatirə kitabında atasına istinadən neft rayonlarının aviasiya hücumları qarşısında aciz olduğunu etiraf edir.

Lakin istər Jukov, istərsə də Beriya məhz Almaniya təyyarələrindən söz açırdılar. SSRİ-yə məhz onların hücum edəcəyi gözlənilirdi.

Elə buna görə də Britaniya-Fransanın hava zərbələri Moskva üçün hətta bundan da gözlənilməz olmalıydı.

Tahir Behbudov yazır ki, Bakı bombalansaydı, neft quyularının alışması və zəncirvari artan partlayış və yanğınlar baş verəcəkdi.

Hər tərəfdən neft mədənləri ilə dövrələnmiş Bakı, lap Hitlerin ad günü tortundakı “Bakı” kremin içərisində olduğu kimi neftin içindəydi.

1940-cı ilin 14 martında Fransa kəşfiyyatının əldə etdiyi məlumatda deyilirdi ki, Moskva Birləşmiş Ştatlara neft mədən yanğınlarını söndürən mütəxəssislər göndərməsi və “Bakı mədənlərinin bombardman ediləcəyi təqdirdə effektiv yanğınsöndürmə üçün təlimatlar verməsi” xahişi ilə müraciət edib.

Lakin amerika mütəxəssislərinin fikrincə, Bakı regionunda torpağa o qədər neft hopmuşdu ki, baş verəcək yanğınları aylarla söndürmək lazım gələcəkdi. Neft sənayesinin bərpasına isə illər gedəcəkdi.

Neft mədənlərində baş verən yanğınlar küləklər vasitəsilə şəhərə keçə bilərdi. Belə bir yanğının Bakı əhalisi üçün hansı nəticələrə gətirib çıxara biləcəyini təsəvvür etmək belə dəhşətli görünür.

Nə rahatdır xəritə üzərində...

Osborne yazır ki, “Pike” əməliyyatı bir daha 1941-ci ildə, Almaniyanın Sovet İttifaqına hücumundan sonra yada düşdü.

Bu dəfə Bakı almanların əlinə keçərsə, bombalanmalıydı.

Lakin belə görünür ki, Almaniya Bakı mədənlərini bombalamaq niyyətində deyildi. Əksinə, Berlin narahat idi ki, neft mədənlərini, məğlub olduqları təqdirdə sovetlərin özləri yandıra bilərlər. Adolf Hitlerin əmrlərində qoşunlara Bakının işğalı zamanı yanğına yol verməmək tapşırılmışdı.

Bir sözlə, Bakını yandırmaq istəyən az deyildi. Lakin müharibənin gedişi döyüşlər Bakıya çatmadan dəyişdi.

Britaniya millət vəkili, şair-satirik və özü də dəniz donanmasında xidmət etmiş lord Alan Patrick Herbert əsl müharibənin nə olduğunu şəxsi təcrübəsindən bilirdi və həmin dövrdə Bakının bombalanması planını “Bakı və ya xəritə oyunu” adlı şeiri ilə lağa qoymuşdu:

Nə rahatdır xəritə üzərində
Bircə gündə əzişdirmək düşməni
Neytrallar əl-ayağa dolaşır,
Yoxsa nə var o təcavüz edəni
Bircə gündə öz yerində oturtmaq!
Bircə gündə dayandırmaq hücumu,
Gəl bir-iki bomba ataq Bakıya,
Ya da gəlin bombalayaq Batumu...

Beləliklə, Bakının bombardmanı planı, şair Herbert demişkən, elə xəritə üzərində qaldı..

ermənizm
6 02 may 2016 (№18)
http://baki-baku.az

Adolf Hitler: “Mən ermənilərə etibar etmirəm”

Əsir düşmüş ermənilərdən ibarət 808-ci erməni atıcı batalyonu 1942-ci ildə Polşada yaradılıb. 916 erməni 41 almandan ibarət batalyon Tuapse yaxınlığında döyüşlərdə iştirak etmiş və erməni əsgərlərin döyüş vaxtı tez-tez şalvarlarına batırdıqlarına görə sonradan onlar yol tikintisinə göndərilmişlər.

809-cu atıcı batalyonunu ermənilər “Zeytun” adlandırmışdılar. Əsir düşmüş ermənilərdən ibarət bu batalyon da 1942-ci ildə Polşada yaradılıb. 913 erməni və 45 almandan ibarət bölmə Qafqazdakı döyüşlərdə, o cümlədən Nalçik, Mozdok ətrafında vuruşda iştirak etmiş, almanların ələ keçirdikləri Kerç və Kubanın müdafiəsində olmuşlar. Alman ordusunda müxtəlif batalyonlarda ümumi sayı 30 mindən çox erməni xidmət edirdi.

Bütün bunlara baxmayaraq Adolf Hitler demişdi:

“Rozenberqin və hərbçilərin bəyanatlarına baxmayaraq, mən  ermənilərə etibar etmirəm.”

Hitler bilirmiş... Müharibənin sonuna yaxın, 1944-cü ildə almanların erməni batalyonları silahı atıb, öz mövqelərini tərk edərək ingilis və amerikanlara tərəf keçdilər.

Əsirlikdə
7 02 may 2016 (№18)
http://baki-baku.az

Britaniya əsgəri əsirlikdə - FOTO

 

 

 

Sovet əsgəri əsirlikdə - FOTO

Nemesin ən uzun əsgəri - 2m 13sm

 

 

 

 

Şəhər həyatı
8 02 may 2016 (№18)
http://baki-baku.az

“Kaspiy” qəzeti “Fantaziya” hamamı haqqında

Bakının qocaman müəssisələrindən biri də “Fantaziya” hamamıdır. Şəhərlilər bu hamamı yaxşı tanıyır. Dilarə Əliyeva, 114 (əvvəllər “Suraxanskaya”, sonra “Bir may”) küçəsi,  Vidadi (əvvəllər “Tserkovnaya”) küçəsi, həmçinin M.İbrahimov (əvvəllər “Armyanskaya”, sonra “Qorki”) küçələri və digər tərəfdən İ.Səfərli (əvvəllər “Vorontsovskaya”, sonra “Əzizbəyov”) küçələrinin tinində yerləşir.

Hamam 13 yanvar 1897-ci ildə istifadəyə verilmişdir. Yanvarın 15-də isə «КАСПИЙ» qəzetində belə bir yazı getmişdi:

“... большинство бакинских капиталистов предпочитает помещать свои капиталы в нефтяные предприятия, дающие до 30% дивидента. Владелец же бани «Фантазия» вряд ли выручит 4%, если принять во внимание совершенство и капитальность ее технических приспособлений, специальный водопровод с Шемахинки и проч.

Нельзя не благодарить за то, что в ней выполнены все требования гигиены, а именно: баня снабжается совершенной пресной живой колодезной водой; баня содержится в идеальной чистоте и опрятности, а белье дезинфицируется в особых камерах.

При этом цены весьма умеренные, в особенности, абонентные (скидки от 15 до 20%). Для летнего сезона предполагается специально пониженная оплата за пользование обыкновенными и медицинскими душами, под которыми можно сразу освежиться, вдруг забыть знойное, палящее и угнетающее бакинское лето.

Декоративная сторона бани также выполнена с большими претензиями. По трем углам ее фасадов имеются три большие фанаря, проливающихь целое море электирческого света; окна горят цветными огнями, а на крыше сияет зарево электрического прожектора.

Внутренняя отделка и обстановка зала и номеров изящна и мила. В зале, играя всеми цветами радуги, бьет электрический фонтан – это изобретение самого владельца бани.

Живые и искусственные цветы, масса разноцветных лампочек Эдисона и Грамма, статуэтки, лепные украшения дополняют приятное впечатление.”

Bakı küçələri
9 02 may 2016 (№18)
http://baki-baku.az

Bakı - 1905

Bakı - 2005

Реприза
10 02 may 2016 (№18)
http://baki-baku.az

Неизвестные факты из жизни великих композиторов

Великие композиторы оставили после себя бесценное наследие в виде гениальных музыкальных произведений. Жизни гениев априори не могут быть скучными и неинтересными. В этом обзоре собрано несколько неизвестных, но занимательных фактов из биографий некоторых композиторов.

 

 

 

 

 

 

Йозеф Гайдн

Однажды, будучи прославленным композитором, Гайдн увидел на пороге своего дома мясника. Тот попросил у маэстро написать менуэт для свадебного марша в честь его дочери. Гайдн согласился и уже через день отдал мяснику заветный менуэт. Спустя пару дней композитор услышал громогласную музыку с улицы, в которой он с трудом узнал свое произведение. Открыв дверь, Гайдн обнаружил у себя на пороге довольного мясника, его дочь и мужем, толпу странствующих музыкантов и огромного быка с позолоченными рогами, который был преподнесен в дар композитору. После этого менуэт до-мажор стал называться «Менуэтом быка».

 

 

 

 

 

 

Иоганн Себастьян Бах

В 18 веке невероятно популярными при королевских дворах были выступления музыкантов, композиторов. Так, однажды в Дрезден прибыл французский органист Луи Маршан, который поразил публику своим исполнением. В то же время король прослышал о талантливом Иоганне Себастьяне Бахе. Музыкант из Веймара был приглашен к королевскому двору.

Тогда же Луи Маршан выступал с французской арией, дополненной его виртуозными вариациями. После окончания выступления публика ехидно пригласила Баха к клавиру. К всеобщему потрясению Бах в точности исполнил композицию Маршана, притом, что слышал он ее первый раз в жизни. Когда же Бах набрался смелости пригласить Маршана на творческое состязание в игре на органе, француз решил тут же покинуть страну.

 

 

 

Франц Петер Шуберт

Знаменитый австрийский композитор Франц Петер Шуберт написал свою первую серьезную симфонию в 17 лет. В последующие 15 лет своей жизни он создал немало гениальных произведений, но пресса почему-то отказывалась их публиковать. От этого композитор жил более чем скромно и отчаянно нуждался в финансах. Наконец в возрасте 32 лет Шуберт устроил концерт из своих произведений и собрал 800 флоринов (его первый серьезный гонорар). Этих денег композитору хватило, чтобы наконец приобрести фортепиано и раздать долги. Через пару недель Шуберт снова оказался в нужде. В том же году великий композитор умер, а перечень его имущества состоял всего лишь из нескольких костюмов, пары сапог, матраса, подушки и одеяла.

 

 

 

Вольфганг Амадей Моцарт

В последний год своей жизни Моцарт отчаянно нуждался в деньгах, а обострившаяся болезнь только усугубляла ситуацию. Однажды на пороге его дома появился незнакомец и от лица своего хозяина заказал у композитора написание реквиема. Со всей своей страстью Моцарт взялся за дело, но из-за ухудшения здоровья казалось, будто он пишет этот реквием для себя. Спустя некоторое композитор скончался.

Тем незнакомцем, который заказывал у Моцарта реквием, оказался граф Франц фон Визьген цу Штуппах. Ему так хотелось называться композитором, что он покупал у музыкантов их работы и выдавал их за свои. Также граф хотел поступить с произведением Моцарта, но этого так и не случилось.

Подготовил: Məmməd Rauf

ЧтоГдеКогда
11 02 may 2016 (№18)
http://baki-baku.az

Adamı necə tok vurur?

Tok vurma hadisəsi insanın bioloji və fizioloji quruluşunun elektrik axınını keçirə bilmə şəraitinə sahib olduğu üçün baş verir. Maye ideal keçirici, yəni elektrik ötürücüsüdür. Vücudumuzu içi maye dolu bir qab olaraq təsəvvür etsək, burada mühafizə funksiyası yalnız dərinin üzərinə düşür. Nəzərə alaq ki, o da bədənimizin hər tərəfində eyni qalınlıqda deyil. İslanarkən dəri də qoruma qabiliyyətini itirir və aktiv keçiriciyə dönüşür. Xüsusilə, dərinin üzərində bir yara varsa o, müqavimət qabiliyyətini tamamilə itirir.

Evimizdə 220 Volt və 50 Herz elektrik axını daim mövcuddur. Maraqlıdır ki, bir elektrik cərəyanının insana ən təhlükəli tezlik aralığı 50 - 60 Hz’dir. Elektrik cərəyanını evimizdəki su təsisatı ilə paralellər apararaq aydınlaşdıra bilərik. Məsələn, suyun təzyiqi nədirsə Volt da odur. Amper də suyun miqdarının qarşılığıdır.

Tok vurmada önəmli nüanslardan biri zamandır. Müddət uzansa dəridə yaralar əmələ gəlir və elektrik axını bu yaralardan daha tez keçir. Dəridən keçən elektrik cərəyanı dərhal sinir sistemimizə təsir edir. Beyindəki nəfəs alma mərkəzini iflic edir, ürəyin ritmini pozur, hətta ürək dayanmasına da səbəb ola bilir. Tok vurma hadisəsi nəticələrindən biri, əsasən, ürək dayanması olduğu üçün ilk tibbi yardım da ona uyğun şəkildə edilməlidir. Burada insanı hansı nahiyədən tok vurduğu da əhəmiyyətlidir. Elektrik(tok) əldən ələ və ya əldən ayağa keçərsə bu aralıqdakı bütün həyati orqanlarımıza zərər dəyə bilər.

Tok vurma zamanı şoka düşməyimizin əsas səbəbi isə vücudumuzdakı öz elektrikimizdir. Sinir sistemimizin yaratdığı elektrik ilə kənardan daxil olan elektrik cərəyanı qarşılaşıb iç-içə girdiyi üçün bədənimizdə sıxılmalar və titrəmələr yaranır.

Tok vurmada gərginliyin deyil, daha çox elektrik axını şiddətinin, yəni Amper’in əhəmiyyətli olduğu iddia edilir. Bu mövzuda elektrik mühəndisləri ilə fiziklər arasında fikir ayrılığı var. Elektrikin özünün də tam olaraq bir tərifi nə müəyyən edilib, nə də bir tərif üzərində uzlaşma təmin olunub.

Elektrikin öldürücü gücünün gərginlik deyil, elektrik axını miqdarı olduğunu iddia edənlərə görə, elektrik axını birbaşa ürəyə təsir edir. Bu fikrə əsasən: 1 ilə 5 milliamper – elektrik axınının bədəndə hiss edilmə səviyyəsi; 10 milliamperdə ağrı başlayır; 100 milliamperdə sinir hüceyrələri və sinir əzələləri cavab reaksiyası verir və 100-300 milliamperdə şok halı yaşanır. Duzlu bir suyun içindəsinizsə (məsələn dənizdə və ya göldə) bu zaman cərəyan bütün bədəninizə eyni anda toxunacağına görə yalnız milli yox, mikroamper səviyyəsində də elektrik axınından zərər görə bilərsiniz.

Tok vurmaya məruz qalmış insanlar ümumiyyətlə həyatlarının geri qalan hissəsini bu hadisənin izini daşımadan, problemsiz şəkildə yaşaya bilirlər, amma bəzi hallarda az miqdarda da olsa sinir sistemi məlum hadisədən bəzi problem-qalıqları özündə qoruyub saxlaya bilir.

Qeyd edək ki, tok vurma zamanı şoka düşənlərin ürək ritmini tənzimləmək üçün də elektro-şok’dan istifadə olunur.

Hazırladı: Məmməd Rauf

Şam yanıb qurtarandan sonra niyə ondan heç nə qalmır?

Bugünkü müasir zamanda işıq sönərkən avtomatik olaraq işləməyə başlayan lampalar və generatorlar var, amma buna rəğmən şam bütün zamanlar üçün evimizin ən önəmli əşyası olaraq qalmaqdadır. O, yaşamımızın elə bir parçasına çevrilib ki, fitilini bir kibritlə alışdırdığımız zaman onun necə yandığını, yandıqca qatı hissəsinin hara yox olub getdiyini düşünmürük də.

Tarixi çox qədim zamanlara gedib çıxan şam işığının sanki sehirli bir gücü var. İnsanda romantik duyğular oyatdığı kimi, onun bütün dinlərdə ruhani bir yeri də var. Ayin və dua mərasimlərinin əvəzolunmazıdır. Şam tarixin ilk icadlarından biri hesab olunur. Misirdə və Krit adasında miladdan 3000 il əvvələ aid olduğu iddia edilən şamlar tapılmışdır. Şam, əsasən, Avropada geniş istifadə olunmuşdur. Tarixi onun qədər qədim olub, müasir zamanda da məşhurluğunu itirməyən və hələ də geniş istifadə olunan heç bir şey yoxdur.

Əslində şamın quruluşu və tərkibi sadə olduğu halda onun yanma mexanizmi bir o qədər mürəkkəbdir. Şamın tərkibində iki əsas element var. Birincisi yanacaq vəzifəsini həyata keçirən mum, ikincisi isə əmici özəlliyi olan bir növ fitildir. Fitilin əmicilik özəlliyi çox önəmlidir. Çünki şamın yanma sirri burada gizlidir. Bu özəllik nöyüt lampalarının fitillərinə də aiddir və onlar da eyni prinsiplə işləyirlər.

Əlinizə hər hansı bir kəndir(fitil) götürüb ucunu su ilə dolu olan bir qaba salın. Bu zaman kəndirin suyu necə özünə çəkdiyini və suyun kəndir boyunca yuxarı qalxdığını kəndirin rənginin tündləşməsindən görə biləcəksiniz. Bax, fitil də şamın üst qisimində alov istisindən əriyən mumu əmərək alt qismə doğru aparır və bu yerdə də şamın yanmasını təmin edir. Yəni burada yanan və işıq verən, əslində fitil deyil, mumdur.

Parafin mumları xam neftdən hazırlanır. Onlar tünd karbohidrogen olduqları üçün yaxşı yanırlar. Çaxmağı çaxıb fitili alışdırdıqda şamın ən üst təbəqəsinin əriməsinə və bununla da mexanizmin işə düşməsinə nail olarsınız. Fitil, ərimiş mumu yuxarı, alova doğru aparır, mum alovun istiliyindən buxarlanır və alovlanır. Bu zaman yanan, şamın qatı hissəsi olduğu üçün şam tamamilə yanıb qurtaranda ondan, demək olar ki, heç nə qalmır.

Şamın hazırlanmasında ən çox arı mumundan, benzin istehsalı zamanı neftdən qalan qalıq maddə parafindən və ya bitki mənşəli və heyvan yağlarından əmələ gələn “stearin”dən istifadə edilir. Bu gün ən çox istifadə edilən şamlar bunların qarışığından hazırlanır. Bu hazırlama prosesində şam çəkmə üsulu ilə tökülərək və ya preslənərək əmələ gətirilir. Hər şey başa çatdıqdan sonra spesifik boyalarla rənglənir və ən nəhayət ona parlaqlıq qazandırmaq üçün bir müddət soyuq suda saxlanılır.

Hazırladı: Məmməd Rauf

Replika
12 02 may 2016 (№18)
http://baki-baku.az

Bakı sakinləri avtobuslardan şikayətçidirlər

“Bakının nəqliyyat sistemi ("Baku Bus" istisna olmaqla) tam imtina ediləcək səviyyəyə çatıb. Az qala hər gün yazılmasına, deyilməsinə baxmayaraq, vəziyyət getdikcə pisləşir. Kobud olsa da deyəcəm, ictimai nəqliyyatı idarə edən sürücülərin əksəriyyəti Səhiyyə Nazirliyinin potensial müştəriləridir. Adi davranış, danışıq qabiliyyəti olmayan adamlara belə böyük sükan hansı məntiqlə, hansı sağlamlıq arayışları ilə verilib? Sual böyük olsa da cavab tapa bilmədim. İstədim konkret marşrutların və sürücülərin adını qeyd edim. Ancaq təfərrüatların uzun olacağını nəzərə alıb ümumi yazdım. Çünki hamısında vəziyyət eynidir. Dürlü-dürlü söyüş, təhqir, avtoyürüşlər... Dərdimizi kimə deyək? Nəqliyyatı İntellektual İdarəetmə Mərkəzi, Bakı Sərnişin Nəqliyyatı MMC, çox xahiş edirik, səsimizə səs verin! Biz bu sistemdən təngə gəldik!”

Fərqanə Allahverdiqızı

“Biabırçılıq! Nə qədər ki, əl açıb qəpik yığacaqlar düzəlməyəcək! 5-6 il bundan əvvəl kassalar qoymuşdular, görəsən onlar hara getdi? Nə qədər pullar xərcləndi. Jurnalist dostlar, hamılıqla bunun üzərinə ciddi düşün. Sürücülər gediş zamanı telefonla danışır, siqaret çəkir, harda gəldi saxlayırlar və s.

Mahmud Hümbətov 

“Çox doğrudur. Bizim marşrut bərbad vəziyyətdədir: 205. Sürücüyə deyirəm ki, sizin idarə hansıdı, şikayətimizi kimə edək? Deyir ki, bizim xətt şəxsidir, heç bir idarəyə baxmırıq! Belə də özbaşınalıq olar?”

Samirə Səfərova

Sərgi salonu
13 02 may 2016 (№18)
http://baki-baku.az

“CREATION OF ADAM” (“Adəmin yaradılışı”)

Renessansın və Maniyerizmin (üslubçuluq) böyük sənətçisi, rəssam, memar və heykəltəraş Michelangelo, Ghirlandaio Qardaşları’nın tələbəsi oldu. Qısa zaman ərzində istedadı ortaya çıxan sənətkar 1490-cı ildə Florensiya hökmdarı Lorenzo De Medici üçün heykəllər hazırlamağa başladı. Özəl qabiliyyətini isbat edən məşhur əsəri “Davud” heykəlini hazırlayarkən 26 yaşı var idi. İnsan formasını əsərlərində qüsursuz yaratmaq üçün meyitlərin üzərində çalışdığı da söylənilir. İdeal insan bütövlüyünü əldə etmək arzusu, onu, insan təsvirli rəsmləri ilə unikallaşdırdı. Klassik dönəmin çalarlarını özündə ehtiva etsə də Renessansa böyük töhfə verən rəssam, dərinlikdə perspektiv faktını, özəl tərzi ilə bir daha sübut etmişdi.

Özü heç zaman heykəltəraş kimi qəbul etməyən Michelangelo’nun ən önəmli əsərlərindən biri “Creation of Adam”dır (“Adəmin yaradılışı”). Bu əsərdə yaradılış əfsanəsindəki böyük ayrılığı və bir-birinə yalnız barmaq ucu qədər yaxın olan, amma bir o qədər də ayrı düşmüş Tanrı və Adəmin hekayəsi təsvir olunur. Xristianlıqda Tanrının Adəmə həyat üfləməsinin təsvir edildiyi səhnədə bir-birinə toxunan işarə barmaqları Tanrının Adəmi öz surətindən yaratdığına işarə edir.

  • Əsərin müəllifi: İtalyan rəssam Michelangelo Buonarroti (1475-1564);
  • Əsərin adı: “Creation of Adam” (“Adəmin yaradılışı”);
  • Dönəmi: Renessans, Maniyerizm;
  • Əsərin hazırlanma tarixi: 1511;
  • Əsərin orijinal ölçüsü: 480x230 sm. (Tavan freskası);
  • Digər önəmli əsərləri: “Tufan”, “Cascina Savaşı”;
  • Təsirləndiyi sənətkarlar: Ghirlandaio Qardaşları, Giotto, Masaccio;
  • Əsərin saxlandığı yer: Sistina Şapeli, Vatikan Sarayı, Roma.

Hazırladı: Məmməd Rauf

Türkçülük
14 02 may 2016 (№18)
http://baki-baku.az

Azərbaycanlı çar polkovniki Türkçülüyün banisi kimi - FAKT

Bu gün 3 May Dünya Türkçülük günüdür. Günə özəl olaraq hazırladığımız bu araşdırma yazıda Türk-Turan ideologiyasının yaradıcıları olan bilinməyən isimlər, məfkurənin ağa-babaları haqqında məlumat verəcəyik.

Bu yerdə, Osmanlı xanədanı və Türkiyə Cümhuriyyəti tarixinin böyük Türkçü mütəfəkkiri Ziya Gökalpın xatirələrinin yer aldığı “Türkçülüyün əsasları” adlı kitabına nəzər salmaq yerinə düşər. Adını çəkdiyimiz kitabda Türk-Turan fikrinin yaradılması, bu məfkurə yolunda dünyanın bir çox ölkəsində mücadilə vermiş aydınlar, istibdad və hər cür yasaqlara rəğmən qazanılmış başarı faktları qələmə alınmışdır.

Çar imperiyasının azərbaycanlı polkovniki və Türkçülük...

Ustad Ziya Gökalp yazır:

“...Türkiyədə Əbdülhəmid xan bu müqəddəs ideologiyanın qarşısını almağa çalışdığı zamanlar Rusiyada iki böyük Türkçü yetişirdi: bunlardan birincisi “Mirze Feth Ali Ahundof”dur (kitabda yazıldığı kimi - M.A) (Mirzə Fətəli Axundov) ki, Azərbaycan türkcəsində yazdığı komediyalar bütün Avropa dillərinə tərcümə olunmuşdur. İkinci isim Krımda “Tərcüman” qəzetini nəşr edən İsmayıl Qasprinski’dir ki, onun Türkçülükdəki əsas fikri “dildə, düşüncədə və işdə birlik”dir...

...Mən bu iki ismi – Axundovu və Qasprinskini Türkçülük məfkurəsinin banisi, ağa-babası olaraq dəyərləndirirəm...”

Bəli, bu xatirələrin sətir aralarında qeyd olunmuş faktlara görə, məmləkət ədəbiyyatı və tarixi səhifələrindən çar imperiyasının yüksək çinli məmuru qiyafəsində tanıdığımız böyük Azərbaycan mütəfəkkiri Mirzə Fətəli Axundov Türkçülük ideologiyasının banisi olub.

“Panturanizm” – Turan məfkurəsinin müəllifi hansı azərbaycanlı olub?

Ziya Gökalp:

“...Rusiyadan İstanbula gələn Hüseynzadə Əli Bəy Tibb məktəbində Türkçülük qanunlarından danışırdı. “Turan” adlı mənzuməsi panturanizm idealının ortaya çıxan ilk işartısı idi...

...Mən davamlı olaraq bu mənzumədə qeyd olunmuş ideoloji fikri açmağa, araşdırmağa, açıqlamağa və öyrənməyə çalışdım. Çünki “Turan” mənzuməsi Turan məfkurəsinin ilk qığılcımı idi...

...Yunan savaşı başladığı zaman böyük Türk şairi Mehmet Emin(Məhəmməd Əmin Rəsulzadə) Bəy,

“Mən bir Türkəm, dinim, cinsim uludur”

misrası ilə başlayan şeirini yayımladı. Bu iki mənzumə Türk həyatında yeni bir inqilabın başlayacağından xəbər verirdi.

Hüseynzadə Əli Bəy Rusiyadakı xalqçılıq axının təsiri ilə Türkçü olmuşdu. Özəlliklə, hələ kollecdə oxuyarkən Gürcü gənclərindən olan son dərəcə millətçi dostu ona bu millətçiliyi aşılamışdı...

...Daha sonra Hüseynzadə Əli Bəy İstanbuldan, Ağaoğlu Əhməd Bəy isə Parisdən Bakıya gəlib, orada mücadilə üçün əl-ələ vermişlər. Bu zaman “Topçubaşıyef” (Kitabda yazıldığı kimi – M.A.) (Topçubaşov) da onlara qoşulur. Bu üç böyük mükəffəkkir, o vaxta qədər gündəmdə bulunan Sünnülük və Şiəlik anlaşmazlığını həll edərək bütün azərbaycanlıları Türklük və İslam cameələri ətrafında birləşdirə bildi...”

Məmməd Rauf

Digest
15 02 may 2016 (№18)
http://baki-baku.az

Мусульманин - мэр? Шокирующий поворот Лондона

Газета il Giornale

Фаворитом гонки за пост мэра Лондона стал сын пакистанских иммигрантов. Тори называют его "другом террористов", пишет Гайя Чезаре в итальянской газете il Giornale.

"Лейборист вместо консерватора. Любитель крикета и бокса вместо велосипедиста с безупречной биографией. Лондон переворачивает страницу и через семь дней призывает 5,7 млн избирателей выбрать преемника для Бориса Джонсона - блондина-консерватора, который управлял Лондоном два срока подряд, а теперь возглавляет кампанию за выход Великобритании из ЕС и мечтает стать премьером", - говорится в статье.

Но абсолютно новый момент голосования 5 мая в самой многоэтнической столице мира - инициатива оппозиционной партии, продолжает журналистка. В ближайшую пятницу Лондон может проснуться с первым в истории мэром-мусульманином. Согласно результатом опросов YouGov, 45-летний Садык Хан, первый депутат-лейборист мусульманской веры, избранный в английской столице, на 16 пунктов опережает своего основного соперника - консерватора Зака Голдсмита (41 год). Голдсмит - депутат с типичной аристократической родословной тори. Между двумя лидерами непреодолимый разрыв, а действующая в Лондоне избирательная система, позволяющая голосовать за двух кандидатов, может увеличить преимущество Хана до 20%, если ни один кандидат не получит половину голосов избирателей в первом туре, поясняет Чезаре.

"Уроженец Лондона, иммигрант второго поколения из многодетной семьи, приехавшей в британскую столицу из Пакистана, Хан постоянно напоминает о своем скромном происхождении, о том, что он - сын водителя автобуса. Это способ подчеркнуть различия между ним и самым настойчивым из списка кандидатов. Представитель Консервативной партии Голдсмит - потомок знаменитой семьи немецких евреев, учившийся в Итоне и Кембридже - в соответствии с лучшей традицией политической консервативной элиты", - говорится в статье.

В ходе избирательной кампании Хан делает акцент на необходимости строительства народного жилья в столице. "Дома, транспорт и образование слишком дорогие", - критикует кандидат-лейборист. Он обещает заморозить городские транспортные тарифы на четыре года, если победит.

Лондон, отмечает журналистка, остается одной из главных целей исламских террористов, поэтому тори не могли игнорировать тот факт, что кандидат от Лейбористской партии является практикующим приверженцем ислама. Кампания консерваторов по этому пункту была суровой. Садык Хан, в свою очередь, говорит, что хочет объединять, а не разделять лондонцев, и он не понимает, почему политики говорят о нем в связи с известными событиями.

В Германии требуют государственного надзора за мечетями

Газета Die Welt

Глава фракции ХДС/ХСС в Бундестаге Фолькер Каудер потребовал ввести в стране государственный надзор за мечетями, сообщает немецкая газета Die Welt. В некоторых мечетях, как заявил политик изданию Berliner Zeitung, "читают проповеди, которые не соответствуют концепции немецкого государства, и потому государство должно осуществлять надзор за ними".

"Ведь, в конечном счете, Германия - это страна, в которой государство стоит выше религии", - добавил он. По словам Каудера, "это должны понимать и принимать представители всех религий". В то же время политик отверг требование о том, что имамы должны читать проповеди исключительно на немецком языке. "Итальянцы же могут слушать мессу на итальянском, а в синагогах молятся на иврите", - отметил Каудер.

Ранее подобное требование установить немецкий язык обязательным для мечетей высказал генеральный секретарь ХСС Андреас Шойер, что вызвало ожесточенные споры внутри коалиции. Помимо этого, в рамках предложенного им же "исламского закона" Шойер призвал положить конец финансированию мечетей и исламских детских садов из-за границы, в том числе из Турции и Саудовской Аравии, и обучать немецких имамов в Германии в соответствии с немецкими основополагающими ценностями.

Между тем всего в Германии, по данным Die Welt, проповедуют порядка 970 имамов, направленных в Германию турецкими властями, а время их пребывания в Германии составляет в среднем пять лет. При этом, как пояснил председатель немецких "Зеленых" Джем Оздемира, в мечетях "Турецко-исламского союза" работают сотрудники турецких спецслужб, что превращает организацию в "длинную руку Турции".

СССР
16 02 may 2016 (№18)
http://baki-baku.az

Советские плакаты о борьбе с шпионами – FOTO

На заре истории Страны Советов особое внимание уделяли безопасности, сознательности и бдительности. А поэтому буквально на каждом углу можно было увидеть плакат с призывом внимательно смотреть по сторонам, чтобы не пропустить ни одного шпиона, которые, по мнению большевистских идеологов, прятались буквально везде. В нашем обзоре агитационные плакаты того времени.

 

 

 

 

 

 

  

 

  

 

 

  

Təqdimat
17 02 may 2016 (№18)
http://baki-baku.az

SOICHIRO HONDA necə başardı?

Təhsil almaq üçün saxta sənəd düzəldən motosiklet kralı

­Maddi vəziyyətləri o qədər də ürəkaçan deyil idi. Orta məktəbdə dərsləri qavramaqda əziyyət çəkirdi. Qiymətləri aşağı idi. Saxta sənəd və diplomlarla mühəndislik fakültəsinə daxil oldu. 3 il sonra yalanı üzə çıxdı və o, özünü təmir sahəsində artıq kifayət qədər inkişaf etdirmişdi.

Soichiro Honda 1906-cı ildə Yaponiyanın İvata əyalətində dünyaya gəldi. Atası bu kasıb əyalətin yoxsul dəmirçisi idi. Məktəbdə dərsləri heç cür anlaya, qavraya bilmirdi. Amma əmək qabiliyyəti tələb edən işlərə əli yatırdı. Atası da dəmirçi idi deyə, o da dəmirçilik işinə böyük maraqla yanaşırdı. Orta məktəbi güc bir təhərlə bitirdikdən sonra qonşularının də tövsiyələri əsasında atası onu bir maşın təmirçisinin yanına tələbə olaraq göndərdi. Burada uğurlu çalışmaları ilə hamını məəttəl qoymuşdu, müəlliminin dediklərini, elədiklərini diqqətlə müşahidə edirdi. Bu ilk peşə laboratoriyasında təlimini bitirdikdən sonra bir təmir atelyesində az maaşla çalışmağa başladı. Bir tərəfdən də pul yığırdı. Məqsədi öz şəxsi atelyesini açmaq idi.

Honda orta məktəb məzunu idi. Bundan savayı heç bir ali təhsili yox idi. Sadəcə atelyelərdə qeyri-professional təlimlər keçmişdi. Amma bu təlimlərdə başarılı olmağına rəğmən yenə də razı qalmamışdı. Maşın mexanizmi ilə bağlı bəzi önəmli çatışmazlıqlarının olduğunu gözəl bilirdi.

Honda, saxta sənəd və diplomlarla mühəndislik fakültəsinə daxil ola bildi. Yalanı 3 il sonra aşkarlansa da o, artıq yeni bir avtomobil modeli hazırlayacaq qədər inkişaf etmiş və bu mövzuda beynindəki suallara cavab tapmışdı.

Saçi İsabe ilə ailə quran Hondanın 4 uşağı oldu. Avtomobil təmirçisi kimi sevərək çalışdığı bu sahə ona çox şey qazandırdı. Nəhayət, yaşadıqları yerə çox da uzaq olmayan Hamamatsu şəhərində öz şəxsi atelyesini açdı. Burada, uzun zamandır ki, düşündüyü yeni porşen növünü istehsal etməyə başladı. 30 yaşında açdığı atelyesini 15 il işlətdi. İstehsal etdiyi özünə xas avtomobil hissələrini sataraq yaxşı pul qazandı. Eyni zamanda Texniki Araşdırma İnstitutu yaratdı. Burada motosikletlərlə bağlı praktiki çalışmalar həyata keçirdi. Sonra porşen bilərziyi fabrikini yaratdı. Bu fabrik ilə çox maraqlanmadığı üçün Toyota isimli bir avtomobilçiyə satdı. Özü isə “Honda Motor Company”ni yaratdı. Fujisava adlı dostunu da öz yanına götürdü. Gələcəkdə Fuji , istehsal edəcəyi generator və bir çox motosiklet çeşidləri sayəsində “Honda” kimi o da “Fujisava” markası ilə markalar arasına qatılacaqdı. Hətta, ölkəmizdə və qardaş Türkiyədə hələ də Fujisava və Honda motosikletləri istifadə olunmaqdadır.

Soichiro Honda istehsal etdiyi motosiklet markalarıyla bazarda hegemonluq edirdi. Müdhiş dərəcədə pul qazanmağa başlamışdı. Honda motosikletlərinə Amerikada yağ-çörək kimi tələbat var idi. Özü də burada motosikletlər bir lozunqla satılırdı: “Ən sevimli insanlara bir Honda üzərində rast gələ bilərsiniz”.

Honda avtomobil bazarına da girdi. Hətta benzinin bahalaşdığı 1970-ci illərdə belə benzin sərfiyyatı iki qat olan Honda istehsal etdiyi “Civic” markalı avtomobilləri ilə bütün dünyada tanındı və uğurlu bir iş bacardı.

Honda motosikletləri “Formula - 1” Almaniya Böyük Kubok Yarışmasında yüksək nəticə əldə etdi və artıq beynəlxalq yarışlarda iştirak etməyə başladı. “McLaren” yarış firması ilə birlikdə onlarla yarışın qalibi oldu. 1980 və 1990-cı illər arasında 6 dəfə dünya rekordunu təzələdi. Hondanın tutduğu yarış pilotu Nelson 1987-ci ildə dünya çempionu oldu.

Dostu Fujisava ilə birlikdə şirkət yönətimində daha 18 il öncəsinə qədər idarə heyətinin rəhbərliyini həyata keçirən Honda 1993-cü ildə 86 yaşında Tokioda vəfat etdi. Fujisava isə hələ də yaşayır.

İstehsal edilən bütün yenilikləri, xüsusilə də işə yarayan ən bahalı, qiymətli vasitələri sadəcə ABŞ, Avropa və Yaponiya ortaya qoyub, satıb qazanarkən digər millətlər – özəlliklə də petrol zəngini müsəlman ölkələri nə edir, dayanıb onların ağzınamı baxır?... Doğrusu bu tragik vəziyyət məni yaman düşündürür...

Hazırladı: Məmməd Rauf

Ordan-burdan
18 02 may 2016 (№18)
http://baki-baku.az

Bakı atlantları - FOTO

İdeya müəllifi və
baş redaktor: 
Rauf Ağayev

Redaktor: İlqar Həsənov

Redaktor: Məmməd Rauf

e-mail: bakibaku.gazet@gmail.com

Брак

Брак — это чудо превращения поцелуя из удовольствия в обязанность.

*****

Только в браке женщина может наслаждаться обществом другого человека и одновременно - ощущением полного одиночества.

Хелен Роуленд

*****

Лев — царь зверей, но для домашнего животного он вряд ли годится. Точно так же и любовь слишком сильное чувство, чтобы стать основой счастливого брака.

Стивенсон Р.

*****

Брак отличается той особенностью, что с ним прекращается поклонение идолу. Когда мужчина ближе присматривается к своей богине, она снова становится простой женщиной.

Джозеф Аддисон

*****

Брак: в мечтах — гнездышко, в реальности - клетка.

Магдалена Самозванец

*****

Брак — единственная форма рабства, допускаемая законом.

Джон Стюарт Милль

*****

Брак следует за любовью, так же как дым за пламенем.

Шамфор

*****

Там, где брак без любви, будет любовь без брака.

Томас Фуллер

*****

Брак, если уж говорить правду, зло, но необходимое зло.

Сократ

*****

Единственный брак, который доставляет мужчине непритворную радость, это замужество его дочери.

Марсель Ашар

Köhnə funikulyor - FOTO

bagla

A

A

A

A