Azərbaycanın bu ilk həftəlik klassik – elektron qəzetini

1976-81-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsində müəllimimiz, daha sonra diplom rəhbərimiz, universiteti bitirdiyimiz il bizi özünün yaratdığı və rəhbərlik etdiyi “Bakı” və “Баку” gündəlik axşam qəzetləri redaksiyasına işə götürərək, 1981-88-ci illər ərzində redaktorumuz olmuş, o zamankı kollektivimizin hər bir üzvünə Atalıq etmiş, məmləkətdə ilk axşam qəzetinin və müasir qəzet jurnalistikası məktəbinin əsasını qoyan, milli mətbuatımızın klassiki

Nəsir müəllim İmanquliyevə

ithaf edirik

№ 14
13 fevral. 2016
http://baki-baku.az

Bakı nostalji ilə modernizmin sintezində – FOTO

 

Dünyanın seçimi
2 13 fevral. 2016 (№14)
http://baki-baku.az

Hillary Clinton’nun İŞİD’lə bağlı planı: 3 istiqamət

H.C.: “Biz qorxunu bir kənara qoyub, unudub çıxış yolu tapmalıyıq!”

H.C.: “Biz kütləvi terrorizm üzərində qələbə çalacağıq!”

Amerika Birləşmiş Ştatlarında bu il keçiriləcək növbəti prezident seçkisi ilə bağlı prezidentliyə namizədlərin təbliğat kampaniyaları davam etməkdədir. Geniş təşviqat trayektoriyasına malik Demokrat Hillary Clinton bu seçki dönəmi üçün ən iddialı və ideal namizəddir. Xanım Clinton’un vəd etdiyi islahat təkliflərinin ABŞ’ın bugünkü problemli iqtisadi-siyasi düzəninin sağlamlaşdırılmasına hesablanmış olması xalqın könül rahatlığı ilə məhz ona etimad göstərməsinə tutarlı səbəbdir. Çünki xalqın və reallığın gözü ilə elə əsas nəticə də uğura hesablanmışdır.

Hillary Clinton’un ABŞ daxilində müxtəlif sahələr üzrə bəyan etdiyi islahat təkliflərini ötən sayımızda geniş şəkildə işıqlandırmışdıq. Amma xanım namizəd bu çərçivə təklifləri ilə kifayətlənmir. O, dünyanı narahat edən problemlərin həll olunmasında da maraqlıdır. Belə ki, Hillary Clinton təbliğat kampaniyaları çərçivəsində çıxışı zamanı bildirdi ki, onun mütləq həll etməli olduğu çox mühüm bir problem var – bu, İŞİD və qlobal terrordur. Xanım namizədin bu problemin həlli istiqamətində irəli sürdüyü 3 istiqaməti diqqətinizə çatdırırıq:

1. “Biz İŞİD’i öz vətənində məhv etməliyik”

Biz İŞİD’in sadəcə qarşısını almamalıyıq, biz həm də onu məhv etməliyik. Bu istiqamətdə mütləq şəkildə bir işçi qrupu yaradılmalıdır. O qrup Suriya, İraq və Yaxın Şərqi gəzərək açıq mübarizə(döyüş) şəraiti yaratmaq məqsədilə münbit zəmin hazırlayıb, hava hücumlarıdan, eyni zamanda yerli və regional quru qoşunlarının zərbələrindən qorumaq üçün günahsız insanların təhlükəsizliyini tam olaraq təmin etməlidir, bu iş üçün nə lazımdırsa etməlidir.

2. “Biz terror infrastrukturunu həm yer üzərindən, həm də onlayn informasiya texnologiyaları üzərindən tamamilə parçalayıb yox etməliyik”

Terrorla klassik mübarizə metodları məktəbi artıq tamamilə köhnəlmiş və əlacsız durumdadır, çünki terror günbəgün inkişaf edir. Bu gün terror informasiya texnologiyaları üzərindən onlayn şəkildə təbliğ olunmaqdadır. Terrorçu qruplaşmalar məhz onlayn üzərində də peşəkalaşıb. İŞİD və digər cihadçılar məhz onlayn texnologiyalar istiqamətində öz məlumat və səriştələrini artırırlar, müxtəlif məxfi istifadə qaydalarına yiyələnirlər və sosial media – sosial şəbəkələr üzərindən insanları şiddətə və terrorizmə təhrik edirlər. Bu dünyəvi problemi həll etmək üçün ABŞ dünya ölkələri arasındakı müttəfiqləri ilə gücünü birləşdirib bir hərəkət etməlidir.

3. “Biz Amerikanı və öz müttəfiqlərimizi qorumalıyıq”

Biz, terror sahələrini pozmaq və gözlənilən-gözlənilməyən hücumların qarşısını almaq üçün Avropa dövlətlərinin hökumətləri və hüquq-mühafizə orqanları arasında, “Silicon” vadisi və Vaşinqton arasında, eyni zamanda yerlərdə fəaliyyət göstərən polis təşkilatları və icmalar arasında koordinasiya və informasiya mübadiləsi əlaqələrini yaxşı səviyyədə qurmalıyıq.

Məmməd Rauf

Görk
3 13 fevral. 2016 (№14)
http://baki-baku.az

Şəhid qapısında yüz manata surə oxuyanların nəzərinə

Peyğəmbərlər dindən pul qazanmayıblar

Həzrəti Adəm (ə): Əkinçi olub.

Həzrəti Şis (ə): Toxuculuq sənətinin banisi idi.

Həzrəti İdris (ə): Dərzi.

Həzrəti Nuh (ə): Dülgər.

Həzrəti Hud (ə): Tacir.

Həzrəti Saleh (ə): Dəvəçi.

zrəti İbrahim (ə): Memar, bənna.

zrəti  İsmayıl (ə): Quru və dəniz ovçuluğu ilə dolanışığını təmin edərdi. Ovçuların ustadı sayılırdı. 70 dil bilirdi.

zrəti Lut (ə): Tarixçi idi. Səyyahların atası sayılırdı.

zrəti İshaq(ə): Çoban idi.

Həzrəti Yaqub (ə): Çoban olub.

Həzrəti Yusuf (ə): Dulusçu. Saatı icad edən.

Həzrəti Eyyub (ə): Əkinçi idi.

Həzrəti Şueyb (ə): Əkinçi olub.

Həzrəti Musa (ə): Çoban olub.

Həzrəti Harun (ə): Sənəti haqqında dəqiq məlumat yoxdur. Qardaşı Həzrəti Musaya (ə) vəzir təyin edilib.

Həzrəti Davud (ə): Dəmirçiliklə məşğul olub, ilk zirehli əlbisəni düzəldib.

Həzrəti Süleyman (ə): Zənbil düzəldərdi. Mis mədənini ilk dəfə yaradan o idi.

Həzrəti Zülkifl (ə): Çörək bişirərdi.

Həzrəti İlyas (ə): Toxucu olub.

Həzrəti Yunus (ə): Balıq ovlayıb dolanardı.

Həzrəti Üzeyir (ə): Bağban idi. Meyvə ağaclarını ilk dəfə peyvənd edən,  budama işlərini insanlara öyrədən peyğəmbər idi.

Həzrəti Loğman (ə): Peşəsi həkim və əczaçılıq idi.

Həzrəti Zəkəriyyə (ə): Dülgər idi.

Həzrəti İsa (ə): Ovçu idi. Ov aləti ilə dolanışığını təmin edərdi.

Həzrəti MƏHƏMMƏD (s.ə.s.): Kiçik yaşlarında çobanlıq etmiş daha sonra ticarətlə məşğul olmuşdu.

Arxiv
4 13 fevral. 2016 (№14)
http://baki-baku.az

Heç nə unudulmasın

İkinci dünya müharibəsinin payımıza düşən 1941-45-ci illəri ərzində minlərlə azərbaycanlı qanlı döyüşlərə qatılmış, qəhrəmanlıqla vuruşmuş, həlak olmuş, itkin və əsir düşmüş... hətta alman ordusunda legioner kimi xidmət etmişlər. Onların sırasında bu gün tanınmış adamların babaları da vardır.

Böyük Vətən müharibəsi iştirakçılarından bir çoxunun taleyi doğmaları üçün bu gün də naməlum olaraq qalır. Əlimizdə olan sənədlər vasitəsilə qaranlıq məqamlara aydınlıq gətirəcəyimizə ümid edirik.

Tanıdıqlarınız, doğmalarınız barədə məlumat əldə etmək istəyirsinizsə bizə yazın: bakibaku.gazet@gmail.com

SSRİ Müdafiə Nazirliyinin arxiv sənədlərindəki məlumatları olduğu kimi təqdim edirik:


Фамилия                                                      Ахмедов

Имя                                                               Алыхер

Отчество                                                       Сулейманович

Дата рождения/Возраст                            __.__.1919

Место рождения                                        Азербайджанская ССР, г. Баку, ул. 1-я Параллельная, д. 2

Дата и место призыва                               Октябрьский РВК, Азербайджанская ССР, г. Баку

Последнее место службы                         121 сд

Воинское звание                                        красноармеец

Причина выбытия                                       убит 06.08.1941

Первичное место захоронения                 Смоленская обл., Духовщинский р-н, д. Пожары, выс. 199, 4


Фамилия                                                     Алиев

Имя                                                              Наги

Отчество                                                      Агабалаоглы

Дата рождения/Возраст                            __.__.1910

Место рождения                                         г. Баку, с. Маштаги

Дата и место призыва                               Бакинский ГВК, Азербайджанская ССР, г. Баку

Последнее место службы                         30 сд

Воинское звание                                        мл. сержант,ком.отд.

Причина выбытия                                       убит 09.09.1942

Первичное место захоронения                 Краснодарский край, Горяче-Ключевский рн, ст. Пашковская

Жена                                                             Алиева Марал (или Мария)


Фамилия                                                      Хаметов

Имя                                                               Касим

Отчество                                                      Раджабович

Дата рождения/Возраст                            __.__.1918

Место рождения                                         г. Баку, Ленинский р-н

Дата и место призыва                                Кагановичский РВК, Азербайджанская ССР, г. Баку

Последнее место службы                         50 ад

Воинское звание                                         мл. сержант

Причина выбытия                                       пропал без вести  25.07.1941


Фамилия                                                      Бабаев

Имя                                                               Фридун

Отчество                                                      Гусейнович

Дата рождения/Возраст                            __.__.1923

Место рождения                                         Азербайджанская ССР, г. Баку, ул. Сабунчи, 20

Дата пленения                                            13.05.1942

Место пленения                                          г. Керчь

Воинское звание                                         красноармеец

Судьба                                                          попал в плен. Карт. в/пл. штамп  легионера.  Служил  в немецкой армии до 09.1942, дал.судьба неизвестна.


Фамилия                                                      Рзаев

Имя                                                               Ага

Отчество                                                       Рзаевич

Дата рождения/Возраст                             __.__.1919

Место рождения                                          г. Баку

Дата и место призыва                                 Бакинский ГВК, Азербайджанская ССР, г. Баку

Последнее место службы                           в/ч 4165

Воинское звание                                          красноармеец

Причина выбытия                                        умер от ран 19.08.1941

Первичное место захоронения                  Ленинградская обл., Молвотицкий р-н, Маревский с/с,д. Хлебалово, школа, юго-восточнее, 300 м


Фамилия                                                       Мурадов

Имя                                                                Мурад

Отчество

Дата рождения/Возраст                              __.__.1919

Место рождения                                           г. Баку, ул. Вторая Гребтовая, д. 95

Дата и место призыва                                  Бакинский ГВК, Азербайджанская ССР, г. Баку

Последнее место службы                            Юго-Запад. фронт 243 отд. зен. арт. д-н 135 СД

Воинское звание                                            красноармеец

Причина выбытия                                          пропал без вести 28.06.1941

Место выбытия                                              Украинская ССР, Ровенская обл., Клеванский р-н, п. Клевань


Фамилия                                                         Аликперов

Имя                                                                  Аликпер

Отчество                                                          Гулам

Дата рождения/Возраст                                __.__.1919

Место рождения                                             Азербайджанская ССР, г. Баку, ул. Военная, д. 7

Дата и место призыва                                    Бакинский ГВК, Азербайджанская ССР, г. Баку

Последнее место службы                              95 СД

Воинское звание                                             мл. сержант

Причина выбытия                                           убит 09.08.1941

Первичное место захоронения                     Украинская ССР, Одесская обл., Раздельнянский р-н,  4км южнее хут. Темуши


Фамилия                                                          Ахмедов

Имя                                                                   Бахадур

Отчество                                                           Расулович

Дата рождения/Возраст                                 __.__.1920

Место рождения                                              Азербайджанская ССР, г. Баку, Крайне кривая

Дата и место призыва                                     Бакинский ГВК, Азербайджанская ССР, г. Баку

Последнее место службы                               9 Арм. 30 СД 101 ОСБ

Воинское звание                                              мл. сержант

Причина выбытия                                             убит 26.06.1941

Первичное место захоронения                       Молдавская ССР, в районе ст. Бокша


Фамилия                                                            Алиев

Имя                                                                     Гасан

Отчество                                                             Ага Асатулович

Дата рождения/Возраст                                   __.__.1918

Место рождения                                                г. Баку, ул. Щорса, т. 2, д. 7

Дата и место призыва                                       Бакинский ГВК, Азербайджанская ССР, г. Баку

Последнее место службы                                 246 сд

Воинское звание                                                красноармеец

Причина выбытия                                               убит 27.08.1941

Первичное место захоронения                        Смоленская обл., Ильинский р-н, д. Поярково, 1500 м


Фамилия                                                             Алиев

Имя                                                                      Гюляли

Отчество

Дата рождения/Возраст                                    __.__.1919

Место рождения                                                 Азербайджанская ССР, г. Баку, Азизбековский р-н, с.
                                                                              Зира

Дата и место призыва                                        Азизбековский РВК, Азербайджанская ССР, г. Баку

Последнее место службы                                  в/ч 1080 5 кав. див. 131 кав. полк

Воинское звание                                                 ефрейтор, ком. отд.

Причина выбытия                                               убит 14.07.1941

Первичное место захоронения                         Украинская ССР, Одесская обл., Балтский р-н,  Балта


Фамилия                                                              Агаев

Имя                                                                       Баба

Отчество                                                               Курбанович

Дата рождения/Возраст                                     __.__.1914

Место рождения                                                  Азербайджанская ССР, г. Баку, ул. Жанеридзе, д. 25

Дата и место призыва                                         Бакинский ГВК, Азербайджанская ССР, г. Баку

Последнее место службы                                   99 СД

Воинское звание                                                   сержант

Причина выбытия                                                 убит 11.12.1941

Первичное место захоронения                          Ростовская обл., Куйбышевский р-н, Русский с/с, с. Русское


Фамилия                                                               Аскеров

Имя                                                                        Самед

Отчество                                                                Камелович

Дата рождения/Возраст                                      __.__.1923

Место рождения                                                   г. Баку, Шаумянский р-н

Дата и место призыва                                          Шаумяновский РВК, Азербайджанская ССР, г. Баку

Последнее место службы                                    176 сд

Воинское звание                                                   красноармеец

Причина выбытия                                                  убит 17.10.1942

Первичное место захоронения                            Чечено-Ингушская АССР, г. Малгобек, родильный дом, южнее, 200 м


Фамилия                                                                 Агарзадзе (или Агарзазаде)

Имя                                                                          Джабир

Отчество

Дата рождения/Возраст                                       __.__.1920

Место рождения                                                    г. Баку, ул. Первомайская, д. 14, кв. 8

Дата и место призыва                                           Бакинский ГВК, Азербайджанская ССР, г. Баку

Последнее место службы                                     185 СД

Воинское звание                                                    красноармеец

Причина выбытия                                                  убит (д.Ступино)

Дата выбытия                                                         07.02.1942

Первичное место захоронения                            Калининская обл., Ржевский р-н, д. Окороково


Фамилия                                                                 Кафаров

Имя                                                                          Мирза

Отчество

Дата рождения/Возраст                                       __.__.1913

Место рождения                                                    г. Баку, ул. Чадрова(я), д. 112

Дата и место призыва                                           Артемовский РВК, Азербайджанская ССР, г. Баку

Последнее место службы                                     331 сд

Воинское звание                                                    красноармеец, стрелок

Причина выбытия                                                  убит 11.11.1942

Первичное место захоронения                            Смоленская обл., Сычевский р-н, д. Родионово

Жена                                                                        Мария (или Марям)


Фамилия                                                                 Зульфугаров

Имя                                                                          Джафар

Отчество                                                                 Абдулович

Дата рождения/Возраст                                       __.__.1919

Место рождения                                                    Азербайджанская ССР, г. Баку, ул. М. Горького, д.27, кв.1

Дата и место призыва                                           Октябрьский РВК, Азербайджанская ССР, г. Баку

Последнее место службы                                     79 кав. див.

Воинское звание                                                    ст. сержант

Причина выбытия                                                  убит 15.03.1942

Первичное место захоронения                            Украинская ССР, Харьковская обл., Харьковский р-н, с. Ново-Яковлевка

Мать                                                                        Зульфугарова Ругия Агагусейн кызы


Фамилия   ----------

Имя                                                                         ХанАли

Отчество                                                                 Камал Оглы

Дата рождения/Возраст                                      __.__.1924

Место рождения                                                   г. Баку, Кировский р-н, с. Бингад(и)

Дата и место призыва                                          Кировский РВК, Азербайджанская ССР, г. Баку

Последнее место службы                                    Северо-Кавказский фронт 1376 СП

Воинское звание                                                   красноармеец

Причина выбытия                                                 умер от ран 06.05.1943

Первичное место захоронения                           Краснодарский край, г. Краснодар, ул. Шаумяна, городское кладбище

Брат                                                                        Бахишев Али

 

(Ardı var)

Gündəm
5 13 fevral. 2016 (№14)
http://baki-baku.az

DӘRS

Üzeyir Hacıbəyov

"Müәllimlәrә yetmiş beş manat pul bolbur".
Şәhәr idarәsi.

"Müәllimlәr öz işlәrini qoyub özgә işlәrlә mәşğul olurlar."
Boşboğazlar

M ü ә l l i m (klasa daxil olarkәn.)

... (On beş manat dükançı Cәfәrә) ...Oturun!... (On bir manat yarım da çörәkçi Vәliyә) ...Duanı oxuyun görüm! (Bu elәdi iyrmi altı manat yarım)... Çox yaxşı (On sәkkiz manat, ev yiyәsi... Keçәn sәfәr üç manat borclu qalmışdım... bu elәdi). ...kim dәrsini deyәr? (Bu elәdi). Oxu görüm! (İyirmi manat, o da qırx manat yarım)... Hәsәn düz otur, biclik elәmә! (Qәssaba gәrәk verәm on iki manat, 5 şahı)... Otur yerә, indi sәn oxu.

Ş a g i r d - Bir gün Hәsәn atasına dedi ki, ata, mәnә dә çeşmәk al, mәn dә sәnin kimi kitab oxuyum.

M ü ә l l i m (Öz-özünә). Budur, bizim Mәcid neçә vaxtdan bәri yalvarır ki, ata mәnә bir çәkmә al, yazıq lap ayaqyalındır... Amma hanı pul?!

Ş a g i r d - Atası gedib oğluna bir әlifba kitabçası aldı.

M ü ә l l i m (Görünür ki, kişinin pulu var imiş). Yaxşı, otur sәn oxu!(Suçuya üç manat sәksәn yeddi qәpik verilmәlidir, neftçiyә dörd manat 22 qәpik).

Ş a g i r d. Dedi ki, ata, mәnә bir çeşmәk al...

M ü ә l l i m (Şagirdә). Yox, çәkmә al!

Ş a g i r d. Mirzә xeyir, çeşmәk al.

 M ü ә l l i m. Hә, hә, çeşmәk al. Oxu... (bu sәfәr dә mәnә iyirmi beş manat çatmır, onu nә tövr elәyim)...

Şükür, dinc otur, qulağını çәkәrәm! (On beş manat) Açın kitabları! (Bәli iyirmi beş manat çatmayacaqdır... Heç kәs dә borc vermir).

...Qulaq asın, tәzә dәrs verirәm. (Nә qayırım ev kirayәsi olmasaydı yenә bir tövr әl-әlә, baş-başa çıxmaq olardı)... Düz oturun, yaxşı qulaq asın! Bu saat hesaba mәşğul olacayıq! (Cibimizdә olmayan pulu әqlimizdә hesablamaq yenә tәsәllidir).

Sizә bir hesab mәsәlәsi deyәcәyәm. Bir kişi (ki, şәhәrimizin atasıdır), ildә... yaxşı qulaq verin! İldә... Hәsәn, düz otur, qәlәmi qoy yerә, hәlә qulaq as! Hә... ildә... dürüst-dürüst qulaq verin, amma qorxmayın!... ildә iyirmi min manat nәqd pul alır!!

Ş a g i r d l ә r i n b ә z i l ә r i. Vaxsey!!!

B ә z i l ә r i.--Vay dәdә, vay!!!

B ә z i l ә r i. Pah atanın evinәcәn!

M ü ә l l i m. Bәs ildә...

Ş a g i r d l ә r. Mirzә, daha demә, qorxuruq!

M ü ә l l i m. Yox, qorxmayın, heç bir xatası yoxdur. Ancaq onu bilin ki, ildә iyirmi min manat nәqd pul alır!!..

B ü t ü n k l a s. Vaxsey!!!

B i r  ş a g i r d. Mirzә, bәs onu nә tövr sayır?

M ü ә l l i m (acı gülümsәnir). Ey, yüz o qәdәrini saya bilәr! Yaxşı, bir dә bir ayrı kişi var ki, (mәsәlәn, mәn yazıq) ildә doqquzca yüz manat pul alır... (hәlә onu da nә tövr alır...). Bu az pul alan kişinin hәr ay iyirmi beş manat borcu olur.

Ş a g i r d l ә r. Yazıq!

M ü ә l l i m. Әlbәttә, yazıq!

Ş a g i r d. Mirzә, o çox pul alan kişi öz pulundan bir az ona versә, nә olar?

M ü ә l l i m. Ay balam, nә olacaq, çox yaxşı iş olar, amma elә dәrd burasıdır ki... Yaxşı, mәsәlәyә qulaq asın, ayrı söz danışmayın!

Ş a g i r d. Mirzә, bәs mәsәlәdә nә sual olunur?

M ü ә l l i m. Hә, indi sual olunur ki, hәmin o iyirmi min manat pul alan öz aldığı puldan altıca min manat kәsib versә, neçә yüz nәfәr doqquz yüz manat alan kişini borcdan xilas edә bilәr?

B i r  ş a g i r d. Mirzә, әvvәlcә de görәk, bu az pul alan kişi ki, bir ayda iyirmi beş manat borca düşür, ildә nә qәdәr borc elәyir?

M ü ә l l i m. Bәrәkallah! Bәs onu nә tövr bilәk? (hәrçәnd mәn yaxşı bilirәm...)

Ş a g i r d. Bir ayda iyirmi beş manat borc, bir ildә, yәni on iki ayda elәr: on dәfә iyirmi beş - iki yüz әlli, iki dәfә dә iyirmi beş-әlli. İki yüz әlli o da әlli, elәr üç yüz manat.

M ü ә l l i m. Çox yaxşı, sonra?

Ş a g i r d. İndi görәk, altı minin içindә nә qәdәr üç yüz var. Altı mini üç yüzә bölәndә elәr... elәr iyirmi!

M ü ә l l i m. Bәs, nә mәlum oldu?

Ş a g i r d. Mәlum oldu ki, әgәr o iyirmi min manat pul alan, öz pulundan...

M ü ә l l i m. İnsafa gәlib...

Ş a g i r d. İnsafa gәlib, öz pulundan...

M ü ә l l i m. Yox, sәn "İnsafa gәlib" demә, onu mәn deyirәm.

Ş a g i r d. Elә durduğu yerdә öz pulundan altı min manat kәsib versә, o halda iyirmi nәfәr doqquz yüz manat alan...

M ü ә l l i m. Vә borca düşәn...

Ş a g i r d. Vә borca düşәn adamları borcdan xilas elәr.

M ü ә l l i m. Vә o adamlar da borcdan xilas olandan sonra öz işlәrini yaxşımı görәrlәr?

Ş a g i r d l ә r. Bәli!

M ü ә l l i m. Әlbәttә, yazıq borc fikrinә düşsün, yoxsa iş görsün?!

B i r  ş a g i r d. Mirzә, axı o çox pul alan adam öz pulundan altı min kәssә, onda bunun pulu azalar!... On dördcә min manat qalar.

M ü ә l l i m (onun üzünә bir qәdәr baxıb). Sәnin atan dumada qlasnı deyil ki?

Ş a g i r d. Bәli, bәzi vaxt duma gedir.

M ü ә l l i m. Deyirәm axı... doğrudur. Pul bir qәdәr azalar, amma iş yaxşı yola gedәr. Mәsәlә hәll olundu.

Amma.... (hәr halda bu ay da iyirmi beş manat borc gәlir valah, bilmirәm nә tövr elәyim).

 İ d a r ә d ә n. Yazıq müәlim!

Klinikaların şoka salan qiymət cədvəli: 160 manata tomoqrafiya

Dünyada və ölkədə baş verən son iqtisadi “yeniliklər” məmləkətdə ailə büdcələrinə dəyən ziyanla yadda qaldı. Məlum olan və olmayan səbəblər ucbatından istehlak mallarının qiyməti qaldırıldı. Nəticədə xidmət və iaşə obyektlərinin alıcıları azaldı. Qiymət artımı bir tendensiya kimi, əsasən qida məhsulları fonunda təzahür etsə də, bu hal çoxşaxəli şəkildə inkişaf etdi və səhiyyə sahəsindən də kənar ötmədi. Belə ki, aparılan monitorinqlər nəticəsində aşkar olunmuş dərman qiymətlərinin bahalaşması faktı son proseslərə səmimi bir sübutdur.

Baki-Baku.Az elektron qəzeti olaraq ölkədə fəaliyyət göstərən tibb müəssisələrinin qiymətləri ilə də maraqlandıq. Bu sahəni mütəmadi olaraq nəzarətdə saxladığımız üçün deyə bilərik ki, araşdırmamız nəticəsində əldə etdiyimiz faktlar ürəkaçan olmadı. Özəl klinikaların rəsmi saytlarında yerləşdirilmiş “xidmət haqqı” cədvəllərindəki qiymətlər bəzi klinikalar üçün dəyişməz olaraq qalır, bir çoxunda isə nəinki endirim, əksinə qiymət artımı da gözə çarpır. Bu klinika bolluğunda qiymətlərini sabit saxlayan klinikaların sayı isə, necə deyərlər, əl barmaqlarının sayından çox deyil. Ən çox müraciət olunan “Check-Up” (ümumi müayinə) xidmətinin qiymətlərini əsas götürərək apardığımız araşdırmanı təqdim edirik.

“City Hospital”da bu xidmət 101,5 AZN dəyərində təqdim olunmaqdadır. Əgər “Check-Up” xidmətinin bütün klinikalar tərəfindən təklif olunduğunu nəzərə alsaq, bu klinikanın rəqabəti təvazökarcasına uduzmaq istəyini birmənalı qarşılamaq olar.

“HB Güven Klinik” adlı tibb müəssisəsi özünün rəsmi saytında xidmətlərinin qiymətlərini yerləşdirməyi vacib bilməyib. “Check-Up” bölümü isə müştəriləri “Error 404” ilə “məlumatlandırır”.

Ötən ilin avqust ayında mediada yayımlanmış informasiyalarda bildirildiyi kimi, “lisenziyasız və ya lisenziyadan kənar fəaliyyətinə görə” 20 min manat məbləğində cərimələnən “Ömür” klinikası, yenə həmin “dalğada”, amma 30 min manat ziyana düşən “Bioloji Təbabət” klinikası da rəsmi saytlarında qiymət göstərmək əvəzinə tibbi biliklərini paylaşmağa, hansısa uğurlarını mədh etməyə üstünlük veriblər.

Son zamanlar endirim kampaniyaları ilə bağlı medianın reklam bucağında davamlı şəkildə parlayan “Avrasiya” klinikasında isə ən çox müraciət olunan - ailə qurmağa hazirlaşan cütlüklərə özəl “Check-Up” xidməti kişilər üçün 150, xanımlar üçün isə 90 manata təklif olunmaqdadır. Hələ ötən ilin oktyabr ayından ölkədə 2016-cı il üçün yaşayış minimumunun 136 manat məbləğində proqnozlaşdırıldığını göz önündə bulundursaq, bu klinikada müayinə olunacaq gənc ailənin əlavə borca girməsi qaçılmazdır.

“Azərbaycan-İsrail” Beynəlxalq Tibb Mərkəzində isə ümumi tam “Check-Up” xidməti 78, standart “Check-Up” xidməti isə 58 manata təklif olunmaqdadır. Yuxarıda sadalanan tibb müəssisələrindən fərqli olaraq burada əvvəki illərlə də müqayisədə qiymətlərə  endirim edildiyi müşahidə olunur. Tibb Mərkəzinin saytında qeyd olunmuş məlumata görə, İsraildə peşəkar və fundamental təcrübə keçmiş həkim heyəti tərəfindən göstərilən xidmətlərin məhz ölkə əhalisinin büdcəsinə uyğun – ucuz qiymətlərlə təklif edilməsi təqdirəlayiq bir haldır. Maraqlanıb, bu klinikanı ilə bir az da geniş araşdırdıq. Məlum oldu ki, bu tibb müəssisəsi digər bir çoxlarından fərqli olaraq məmləkətin bu iqtisadi durğun dönəmində müxtəlif tibbi xidmətlərinə gözqamaşdırıcı endirimlər də edib.

“Uniklinika”. Bu tibb müəssisəsinə müraciət edən bir dostumuzdan aldığımız məlumat bizi bir xeyli düşündürdü. Jurnalist maaşının azlığı ilə dərdli həmkarımızın bir də ayağının nasazlaması bu klinika ilə tanışlığa vəsilə oldu. Həmkarımız qeyd edir ki, adıçəkilən müəssisə Maqnit rezonans tomoqrafiya xidmətini ona 160 manata “sırıyıb”. “Minimum əmək haqqı” söhbətini elə bu yerdə yenidən gündəmə gətirsək “Kərəmi də ağlamaq tutar, hələ üstəlik onun qohum-qardaşını da”.

Müqayisəli təhlil göz önündədir. Təəssüf ki, insan sağlamlığı üzərində qurulmuş şəxsi biznes maraqları bugünkü səhiyyəmizin ümumi tərzi-halıdır. Səbəb nə olursa olsun, xidmət qiymətlərində artım edən və ya bəlkə də peşəkarlığına güvənsizliyindən qiymətlərini potensial müştərisindən gizlədən səhiyyə müəssisələrinin tibbi bilik və bacarıqlarını təsəvvür etmək heç də çətin deyil. Nəticə etibarilə, gəlin, sağlam olaq, yoxsa sağlam ölərik...

Məmməd Rauf

Геополитика
6 13 fevral. 2016 (№14)
http://baki-baku.az

Иранская нефть после отмены санкций

Jamejam, Иран

Амир Реза Гавидель (Amir Reza Ghavidel)

Прошло совсем немного времени после вступления в силу Совместного комплексного плана действий (СКПД) и отмены санкций на грузоперевозки и курсирование иранских кораблей в международных водах. Тем не менее министр нефти Ирана Бижан Зангане еще несколько месяцев тому назад пообещал иранской и мировой общественности быстро увеличить добычу «черного золота» на полмиллиона баррелей после снятия санкций.

Решительное увеличение добычи на 500 тысяч баррелей

На следующий день после вступления в силу СКПД и отмены ядерных санкций заместитель министра нефти по международным и коммерческим вопросам Амир Хоссейн Замани-Ния принял участие в конференции по случаю 60-й годовщины создания Национальной иранской танкерной компании (NITC) и дал интервью собственному корреспонденту газеты Jam-e Jam. В нем замминистра сообщил об увеличении производства иранской нефти на 500 тысяч баррелей и заявил: «Иран обладает такими высокими мощностями, что сразу же после снятия санкций он в состоянии увеличить свой экспорт нефти почти на 500 тысяч баррелей в день, а в будущем можно будет увеличить этот объем даже на один миллион баррелей».

«За период санкций, — продолжил он, — Иран лишился своих рынков для поставки нефти, и там его место заняли Саудовская Аравия и другие страны. Поэтому наша приоритетная задача — вернуть свои прежние позиции».

Заместитель министра подчеркнул, что уже сейчас иранская нефть пользуется спросом, однако при этом Исламская Республика предпринимает усилия для того, чтобы увеличение ее экспорта минимально сказалось на нефтяных ценах.

Иранская нефтяная промышленность решительно настроена любой ценой вернуть себе те рынки, которые сейчас принадлежат таким странам, как Саудовская Аравия и Объединенные Арабские Эмираты. Это означает, что нефтяные танкеры Исламской Республики и весь ее транспортный парк для морских перевозок должен находиться в полной готовности.

Готовность иранских танкеров

Исполнительный директор Национальной иранской танкерной компании Али Акбар Сафаи (Ali Akbar Safayi) считает, что его организация работает достаточно успешно. Он сообщил, что средний срок эксплуатации танкеров составляет восемь с половиной лет, и заявил: «Национальная иранская танкерная компания имеет в своей собственности 62 нефтяных танкера. В ее распоряжении такое количество судов, которые способны перевезти 15,4 миллиона тонн нефти».

Сославшись на консультации и переговоры с иностранными партнерами, он добавил: «Нам удалось восстановить все прежние контакты. С их помощью мы даже смогли разработать такой план, чтобы задействовать новые отрасли с целью поддержки внутреннего производства».

Сафаи также рассказал о проведении переговоров с высшим руководством Министерства иностранных дел Ирана, которые предусматривают координацию действий после отмены санкций: «Национальной иранской танкерной компании принадлежит один из самых больших нефтетанкерных флотов в мире. Мы обладаем колоссальным опытом по отправке груза в самых сложных условиях, обеспечиваем сохранение его качества и точное соблюдение запланированных сроков поставки. Наша компания поставила множество рекордов в плане надежности транспортировок и соблюдения международных стандартов».

Упомянув о планах руководства нефтяной промышленности Ирана увеличить экспорт сырья с полутора до двух миллионов баррелей в день, исполнительный директор Национальной иранской танкерной компании сообщил: «После отмены санкций мы непременно станем свидетелями того, что Исламская Республика Иран окажет положительное влияние на рынок нефти как один из его ключевых игроков».

Сафаи также рассказал о том, что NITC намерена расширять свою деятельность в сфере доставки судового топлива, и отметил: «Одна из задач нашей компании — расширение источников доходов, поэтому мы начинаем работать в таких сферах, как добыча сжиженного природного газа и эксплуатация плавучих заводов по его производству, а также получение сжиженного нефтяного газа. Таким образом, используя свой долгий опыт и авторитет на мировом рынке, мы сможем сотрудничать с международными компаниями».

Отметив тот факт, что в будущем потребление газа будет увеличиваться во всем мире, он продолжил: «Уже сейчас более 30% морских перевозок связано с транспортировкой нефти, нефтяных продуктов и прочих контейнерных грузов».

Инвестиционное предложение на три миллиарда долларов

Помимо этого, Сафаи рассказал о скором строительстве в Тегеране Центра нефтегазовой торговли и морских перевозок: «В рамках проведения конференции по случаю 60-й годовщины создания Национальной иранской танкерной компании британское классификационное общество Регистр Ллойда заявило о своей готовности выпускать свидетельства для наших судов. Поэтому сразу же после снятия санкций с Национальной иранской танкерной компании ее судна смогут пересекать международные воды в рамках стандартов, установленных мировыми классификационными обществами».

Исполнительный директор NITC также сообщил: «В ходе переговоров с международными финансовыми учреждениями руководство банков заявило о своей готовности финансировать инвестиции в Национальную иранскую танкерную компанию на сумму в три миллиарда долларов. Согласно нашей стратегии, мы планируем развивать деятельность своей компании в плане будущих аспектов морских перевозок нефти, разных видов судов для транспортировки газа, сжиженного нефтяного газа, сжиженного природного газа и плавучих платформ для его производства».

Проблема морского пиратства

Следует ожидать, что в скором времени иранские нефтетанкеры буквально наводнят собой европейские порты, чтобы как и прежде обеспечивать поставки нефти и продуктов ее переработки. Им предстоит выполнить огромный объем работы.

Тем не менее санкции — не единственная проблема для морского флота страны, занимающегося перевозкой нефти и ее производных. Дело в том, что по статистике, только в 2015 году иранские нефтетанкеры подверглись 70 атакам морских пиратов в Аденском заливе, хотя, к счастью, все их удалось отбить.

Столь большое количество нападений, увеличившееся по сравнению с предыдущим годом, представляет серьезную проблему для нефтяных перевозок Ирана. Конечно, до сих пор все эти атаки получалось нейтрализовать благодаря профессионализму специально подготовленных вооруженных отрядов, которые, согласно правилам Международной морской организации, находятся на каждом нефтетанкере.

Кстати, известны факты о захвате других иностранных танкеров морскими пиратами, которые базируются в основном в Аденском заливе, однако руководство этих стран не подтверждает данную информацию.

Другая проблема — Джибути

Международные изменения политического характера, произошедшие в регионе, также влияют на морские перевозки Ирана. Речь идет о разрыве дипломатических отношений Саудовской Аравии и нескольких других арабских государств с Ираном. Одно из этих государств — Джибути, страна с населением меньше одного миллиона человек, но все корабли, проходящие черед Баб-эль-Мандебский пролив, вынуждены заплывать в его территориальные воды и выплачивать за это определенную денежную сумму.

Комментируя эту ситуацию, в интервью корреспонденту газеты Jam-e Jam исполнительный директор Национальной иранской танкерной компании заявил: «Баб-эль-Мандебский пролив является международным водным путем и, согласно Конвенции ООН по морскому праву, даже в территориальных водах существует такое понятие, как проплывание без вреда для прибрежного государства, поэтому суда могут беспрепятственно проходить по этому маршруту, и никакие проблемы при этом не возникают, а если же какое-либо государство действует в нарушение этого закона, то значит, что оно допускает ошибку».

Директор коммерческого отдела Национальной иранской танкерной компании Насролла Сардашти (Nasrolla Sardashti) сообщил о том, что разрыв дипломатических отношений между Исламской Республикой Иран и Джибути никак не влияет на курсирование танкеров, перевозящих иранскую сырую нефть через Баб-эль-Мандебский пролив и Красное море. «В нынешних условиях, — заявил он, — и даже после разрыва дипломатических отношений с Джибути каждый месяц около восьми иранских нефтетанкеров огромных размеров проходят Баб-эль-Мандебских пролив и доставляют нефть в Средиземноморский регион».

Подчеркнув тот факт, что разрыв дипломатических отношений не создаст никаких помех для транспортировки иранской нефти морским путем, Сардашти заявил: «На этом основании даже после отмены санкций и возобновления экспорта сырой иранской нефти в европейские страны не возникнет никаких ограничений для прохода нефтетанкеров под флагом Ирана».

Страна с протяженностью береговой линии 5 800 км

На церемонии открытия конференции по случаю 60-й годовщины создания Национальной иранской танкерной компании присутствовали представители не только иранских, но и крупнейших иностранных нефтяных, судоходных, страховых, сервисных и технических компаний, международных классификационных обществ, банков и финансовых структур.

Стоит напомнить, что протяженность морских границ Ирана составляет 5 800 километров, поэтому его торговая деятельность в значительной степени зависит от морского судоходства. Подтверждением этому служит тот факт, что в настоящее время 90% внешнеторгового оборота Исламской Республики осуществляется морским путем. Вместе с тем Иран граничит со странами, которые вовсе не имеют выхода в открытые воды. По имеющимся подсчетам, население этих стран составляет 300 миллионов человек.

Оригинал публикации: نفت ایرانی در پسا تحریم

Квадратура круга
7 13 fevral. 2016 (№14)
http://baki-baku.az

Вивьен Ли – она же Клеопатра, она же Анна Каренина, она же Скарлетт...

Вивьен Ли – это одна из самых ярких актрис за всю историю киноиндустрии. Ее редкая красота, богатый внутренний мир, а также уникальный талант перевоплощения уже при жизни сделал ее легендой мирового кино. Остается таковой она и в настоящее время. Именно поэтому говорить о ее карьере и судьбе особенно сложно. Ведь наша сегодняшняя героиня не обычная актриса.

ДЕТСТВО И СЕМЬЯ

Вивьен Мэри Хартли появилась на свет 5 ноября 1913 года в индийском городе Дарджилинг. Ее отец – этнический англичанин – был офицером и служил в индийской кавалерии. Мама, в жилах которой смешалась ирландская, французская и армянская кровь, занималась домом и домашними делами. Родители актрисы сочетались браком еще в Лондоне, а после этого стали колесить по свету, переезжая из одного города в другой. Некоторое время они жили в Дарджилинге, а затем переехали в Бангалор. Именно в этом городе Вивьен провела большую часть своего детства.

Как сообщается в ряде авторитетных источников, выступать на сцене наша сегодняшняя героиня начала уже в трехлетнем возрасте. В этот момент она появилась перед английскими военнослужащими, прочитав со сцены небольшое стихотворение «Маленькая Бо Пип». Выступление юной актрисы было представлено в качестве преамбулы перед выступлением театральной труппы, в которой выступала мама Вивьен.

После того дня родители уделяли большое внимание ее творческому воспитанию. Девочка занималась с частными педагогами, изучая литературу, поэзию, музыку и другие виды искусства. В 1920-м году Вивьен Хартли впервые отправилась в Англию. Там она жила и училась в женском монастыре Святого сердца. В тот период ее лучшей подругой была небезызвестная Морин О'Салливан, вместе с которой Вивьен мечтала стать известной актрисой.

ПЕРВОЕ ЗАМУЖЕСТВО

В тридцатые годы она при поддержке своего отца сумела переехать в Лондон и поступить в престижную Королевскую Академию Драматических искусств. Именно в этот период девушка стала стремительно развивать свой талант и совершенствоваться как актриса. Примерно в тот же период девушка встретила своего первого мужа – адвоката Герберта Ли Холмана, который был старше ее на тринадцать лет. Более того, воспитанный в консервативном английском обществе, он был решительно против карьеры жены. В итоге, Вивьен пришлось чередовать учебу в академии с готовкой, уборкой и постоянной работой по дому. Такое положение дел стало своеобразным компромиссом между супругами.

Забот у Вивьен стало еще больше после того как в ее жизни появилась дочь Сьюзан. Из-за рождения ребенка обучение в Королевской академии драматических искусств, девушка закончила кое-как. Однако, несмотря на это еще до получения диплома успела сыграть небольшую роль в картине «Дела идут на лад», которая стала ее первой экранной работой. Весьма примечательно, что именно после этого актриса сократила свою фамилию Вивьен Ли Холман до более благозвучной - Вивьен Ли.

РОЛИ В ТЕАТРЕ

В 1935-м году она появилась также и в театре. Она сыграла одну из главных ролей в проекте «Маска добродетели», и в скором времени после этого к девушке пришел первый успех. Критики очень высоко оценили актерскую игру актрисы.

В итоге сразу после этого режиссер спектакля решил перенести постановку в более крупный зал. Но, как выяснилось, это стало его серьезной ошибкой. Слабый голос Вивьен был плохо слышен в отдаленных частях помещения, поэтому зрители часто покидали спектакль еще до его окончания. Из-за этого вскоре постановку закрыли.

ЛУЧШИЕ ФИЛЬМЫ

Однако постановка «Маска добродетели» все-таки сыграла определяющую роль в судьбе Вивьен Ли. После одного из показов в гримерку к девушке заглянул легендарный британский актер Лоуренс Оливье. После недолгого разговора между ними завязалась дружба. Вскоре после этого Вивьен Ли и ее новый приятель сыграли вместе в картине «Пламя над островом», в рамках которой исполнили роли любовников. Экранный роман в скором времени перерос в настоящий. Влюбленные были без ума друг от друга, даже несмотря на тот факт, что оба к тому моменту еще были несвободны.

В итоге скандальный роман между молодой актрисой и известным британским актером оказался на руку Вивьен Ли. Ее имя стало часто появляться в прессе, а режиссеры стали чаще предлагать ей новые роли.

В РОЛИ СКАРЛЕТТ

В итоге уже во второй половине тридцатых годов девушка сыграла сразу несколько главных ролей в различных кинокартинах. Яркая карьера английской актрисы позволила ей легко пробиться в Голливуд. Одним из результатов этого в 1939-м году стал фильм «Унесенные ветром», моментально сделавший англичанку одной из самых известных актрис своего времени.

За роль Скарлетт О’Хара девушка получила премию Оскар, а вместе с ней международное признание. В этот момент миловидная англичанка утвердилась в качестве полноправной звезды, а потому все последующие роли Вивьен Ли публика принимала с особой теплотой. «Леди Гамильтон», «Мост Ватерлоо», «Цезарь и Клеопатра», «Анна Каренина» - каждая из названных кинокартин принесла актрисе новую толику популярности, а впоследствии стала классикой мирового кинематографа.

НОВЫЕ НАГРАДЫ

В 1951-м году Вивьен Ли получила свой второй Оскар за фильм «Трамвай «Желание»». Роль актрисы в данном фильме впоследствии критики назвали одним из самых доскональных перевоплощений всех времен. В итоге за эту роль британка получила премию BAFTA, приз Венецианского кинофестиваля, а также некоторые другие престижные награды.

Однако, как это ни удивительно, после этого актрисы сыграла в кино всего семь работ. Ее скрупулезное отношение к каждой роли закрепило за ней амплуа капризной и своенравной актрисы. Кроме того, сильным ударом по карьере знаменитости стало ее слабое здоровье. Актриса страдала от постоянных депрессий, к которым впоследствии приложился еще и туберкулез. В результате всего этого актриса скончалась. Ее тело кремировали, а прах впоследствии был развеян над озером близ одной из деревень в графстве Восточный Сассекс.

ЛИЧНАЯ ЖИЗНЬ

В жизни актрисы было два мужчины – ее первый муж Герберт Ли Холман, от которого она впоследствии родила дочь. А также Лоуренс Оливье, в браке с которым Вивьен Ли прожила двадцать лет (с 1940 по 1960).

Подготовил: Məmməd Rauf

Digest
8 13 fevral. 2016 (№14)
http://baki-baku.az

Встреча Киссинджера с Путиным и вероятность уступок

STAR, Türkiye

Севиль Нуриева (Sevil Nuriyeva)

Визит легендарного американского дипломата Генри Киссинджера в Москву и его теплая встреча с Путиным не могли остаться незамеченными.

Идея ввести Киссинджера в игру для того, чтобы напряженность в отношениях Америки и России не перешла в новую фазу, стала казаться разумной.

Хотя приезд 92-летнего дипломата в Москву и его личную встречу с Путиным стараются не преувеличивать, очевидно, это не случайность.

Все, кто помнит историю напряженности между Советским Союзом и США, которая могла дойти до применения ядерной бомбы, знают, что в 70-х годах прошлого века Киссинджер спас мир от катастрофы. Упоминание Киссинджера как чуть ли не единственного архитектора стратегии прекращения этой напряженности помогает понять суть нынешнего визита. 

Мы знаем, что Киссинджер неоднократно предупреждал США по вопросу Украины. Его выступления по поводу необходимости осторожного отношения к членству этой страны в НАТО в нынешних условиях становятся еще более понятными. 

Здесь благодаря Киссинджеру мы можем видеть рефлекс американского государства в действии. 
 

  • То, что Киссинджер прибыл в Москву и беседовал с Путиным с пониманием его мировоззрения и языка, выглядит как попытка вовлечь Киссинджера в игру. Тем не менее, по содержанию тех немногих предложений, что были озвучены в Кремле, мы понимаем, что Путин был крайне доволен этим. 

    Путин — не тот лидер, который любит и умеет идти на уступки. Поскольку американское государство тоже знает это, оно полагает, что такой ход при участии Киссинджера принесет пользу. 

    Как бывший госсекретарь и советник президента по безопасности Киссинджер — непревзойденный специалист в вопросах теневых правительств. Это опытный стратег, который самым правильным образом способен понять советскую ментальность и определить, похож ли Путин на своих бывших коллег.

    Следовательно, включение в игру того, кто хорошо понимает путинский язык, психологию Советов, и на какие аспекты она опиралась, призвано помочь измерить степень ядерной угрозы, исходящей от США и России. 
    Идея «не знаешь, чего ожидать от Путина» стала навязчивой и в нынешней американской администрации. Однако вероятность того, что США пойдут на уступки, гораздо выше. 

    Похожее противостояние в истории США пришлось на период Кеннеди и Хрущева. Несмотря на то, что Кеннеди был очень молод, его шаг, который в то время выглядел как уступка, спас мир от ядерной катастрофы. Но в дальнейшем было понятно, что этот шаг назад был хорошо продуманным ходом, необходимым для сдерживания Хрущева. 
    Конечно, о содержании переговоров Киссинджера и Путина можно будет судить по тем действиям, которые Россия и Америка будут предпринимать в ближайшее время. Тем не менее, главный момент, который мы видим уже сейчас, — это Украина и сценарии в отношении самого Путина. 

    Если встречу патриарха Кирилла и папы Римского поместить в рамки этой же картины, можно увидеть, что Россия тоже нуждается в смягчении своей политики, а Путин полагает: вступление в игру лиц, находящихся над политикой, пойдет ему на пользу. Патриарх Кирилл имеет серьезное влияние в российском обществе, Путин тоже его ценит. Введение США в игру Киссинджера, а Россией — патриарха Кирилла, по сути, имеет одни и те же логические основания. 

    Возникла необходимость сделать так, чтобы, пока Россия не пойдет на уступки, преследовать ее по пятам. И не только внутри России или в регионах, которые она считает «hinterland». С помощью разных игроков, разных методов нужно быть везде, где находится Россия. Только так можно новыми играми ответить на российские маневы. Очевидно, что в нашем регионе мы часто будем сталкиваться с Россией. 06:22 09.02.2016 | 1

Комментарии:

саныч

Это опытный стратег, который самым правильным образом способен понять советскую ментальность и определить, похож ли Путин на своих бывших коллег.
-------------------------------------------------------------------------------------
Раз десять с Путиным встречался и до сих пор не определил?

06:46 09.02.2016 | 2


ЭДС-45

Прекрасная журналистка Севиль Нуриева!
И газета её - что надо!
Так написать про наши пятки!
Где, говорит, найдём русские пяточки -
там с ними и наиграемся всласть!
Ах, душа!

07:41 09.02.2016


ДаНет

Только так можно новыми играми ответить на российские маневы. Заиграетесь и доиграетесь.

07:49 09.02.2016


Muspell

Его выступления по поводу необходимости осторожного отношения к членству этой страны в НАТО в нынешних условиях становятся еще более понятными

Это не повод расслабляться, это УГ еще чистить и чистить жестким ёршиком, и вообще периодически держать на карантине и голодном пайке.

08:13 09.02.2016 | 2


starovoitov

Автор гений! Пока существуют россия и турция они будут сталкиваться в своем регионе!

08:35 09.02.2016


BAJIEPA

Все, кто помнит историю напряженности между Советским Союзом и США, которая могла дойти до применения ядерной бомбы, знают, что в 70-х годах прошлого века Киссинджер спас мир от катастрофы.
...а кто довел в то время ситуацию до такого состояния, и доводит ее сейчас они помнят?

08:43 09.02.2016


vichr88

Удачно вспомнили про Кеннеди. Тогда кризис тоже начинался с Турции

09:04 09.02.2016 | 3


ВятЛ

Вот ведь, какой там модный хештег то давеча был - "Россия изолирована"? Визитеры, ходоки... коней на вас не напасешься, челобитные в приемной складывать, у шкапчике, и ноги вытирать.

09:10 09.02.2016 | 1


ПетроДворцовый

Помнится, как этот хитрый лис несколько лет назад ездил в Китай уговаривать их организовать G2, то есть поделить мир на двоих...
Китай мудро отказался, понимая, что США сначала сожрут Россию, а потом и самих китайцев.

09:23 09.02.2016 | -2


Sаevam_Iram

Опять приехал представитель масонства. После прошлого его визита проект "Новороссия" пошёл коту под хвост, теперь, видимо, будут Сирию сливать.

09:29 09.02.2016


бабушка Лариса

хитрый еврей вряд ли просто так в его-то годы летел через океан.Большая игра началась.


 

ЧтоГдеКогда
9 13 fevral. 2016 (№14)
http://baki-baku.az

“Möcüzəli Ünsiyyət” Festivalı yekunlaşdı

“Möcüzəli Ünsiyyət” Festivalı Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Gənclər Fondunun maliyyə, “İRƏLİ” İctimai Birliyinin təşkilati, Kitabevim.az e-mağazalar şəbəkəsinin tərəfdaşlığı ilə baş tuttu. Layihə ötən ilin Gənclər Paytaxtı olan İsmayıllı rayonunda həyata keçirildi.

Layihənin təşkilat komitəsindən Baki-Baku.Az’a verilən məlumata görə, festivala “Kitaba çağırış” görüşü ilə start verilib. Projenin müəllifi və rəhbəri Rauf Əliyev festivalda iştirak edən dövlət rəsmilərini, tərəfdaş qurumun nümayəndələrini, qonaqları və gəncləri salamlayaraq layihənin məqsədlərindən söz açıb.

Daha sonra İsmayıllı Rayon İcra Hakimiyyəti Aparatı Başçısının müavini, İctimai-siyasi və humanitar məsələlər üzrə şöbənin müdiri Sevil Əhmədova gənclər üçün həyata keçirilən sosial layihələrin önəmindən və Rayon İcra başçısının gənclərə və gənc nəslə göstərdiyi diqqəti vurğulayıb.

Daha sonra, layihəyə təşkilati dəstək göstərən “İRƏLİ” İctimai Birliyinin sədri MirHəsən Seyidov çıxışında kitabların gənclərin inkişafındakı mühüm rolunu ətraflı vurğulayaraq mütaliənin gənclərdə özünü ifadənin, dünya görüşünün güclənməsinə müsbət təsirlərini qeyd edib.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Gənclər Fondunun sektor müdiri Orxan Ərəbov isə çıxışı zamanı ölkə prezidenti cənab İlham Əliyevin gənclərə göstərdiyi diqqət və qayğının bariz nümunəsi kimi ölkədə həyata keçirilən Dövlət Gənclər Siyasətinin əhəmiyyətindən və çoxşaxəli fəaliyyət istiqamətlərindən söz açıb və Gənclər Fondunun gənclərin fərdi layihələrlə onların təşəbbüsünü dəstəklədiyini qeyd edib.

Görüşün rəsmi hissəsi yekunlaşdıqdan sonra layihə rəhbəri Rauf Əliyev festival çərçivəsində keçiriləcək olan viktorinalar haqda gənclərə geniş məlumat verərək qaydaları izah edib. Festival “Möcüzəli Ünsiyyət” (Puzzle), “Kitabını özün seç” (Dartboard), “Müəllifdən Məktub” və “Kitab lotereyası” viktorinaları ilə davam edib. Festivalın sonunda viktorinalarda qalib gəlmiş iştirakçılara qazandıqları kitablar hədiyyə olunaraq, aktiv iştirak etmiş gənclər plaketlərlə təltif olundular.

Qeyd edək ki, “Möcüzəli Ünsiyyət” Festivalı  Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Gənclər Fondununda 7-ci qrant müsabiqəsinin qalibidir.  Layihənin müəllifi və rəhbəri Rauf Əliyevdir.

 

 

 

 

 

 

 

 

Ayların günləri nə üçün 29, 30, 31 olaraq fərqlidir?

Romalılar Miladdan düz 758 il əvvəl 10 aylıq təqvimdən istifadə etməyə başladılar. Bu ilk orijinal Roma təqvimində aylar, gündüz və gecənin bərabər olduğu, min illər boyunca hayatın başlanğıc zamanı olaraq qəbul edilən Mart ayından başlamaqla, Martius (Mart), Aprilis (Aprel), Maius (May), Junius (İyun), Quintilis (İyul), Sextilis (Avqust), September (Sentyabr), October (Oktyabr), November (Noyabr) və December (Dekabr) idi.

Bu ay adlarından Quintilis'dən (İyul), December'a (Dekabr) qədər olanlar, 5, 6, 7, 8, 9 və 10 rəqəmləri Roma rəqəmləri şəklində yəni, Mart başlanğıclı təqvimə görə bu aylar ili 5'inci, 6'ncı, 7'nci, 8'inci, 9'uncu, və 10'uncu ayları idilər. Hesablanmamış daha 60 gün bu 10 aylıq təqvimdən kənarda qalırdı.

Bu əlavə 60 gün daha sonrakı zamanlarda problem yaratdığı üçün Janarius (Yanvar) və Februarius (Fevral) adları ilə iki ay da əlavə olunmaqla təqvim tamamlandı. İlin ilk ayı Martius (Mart), axırıncı ayı isə Februarius (Fevral) oldu.

Əsrlər sonra Miladdan 46 il əvvəl Roma İmperatoru Julius Caesar (Yuli Sezar) ilkin ehtimallara görə siyasi səbəblər ucbatından təqvimdə bəzi dəyişikliklər etdi. On bir ayı 30 və 31 gün olarak iki şəkildə formalaşdırdı, ilin son ayı olan Fevral'a 29 gün verdi və hər dörd ildən bir Fevral'a bir günün əlavə olunması təsdiqlədi. Daha sonra isə indiyə qədər məlum olmayan səbəbə görə Janairus'u (Yanvar) ilin ilk ayı olaraq elan etdi. Bununla da hər dörd ildən bir bir gün əlavə olunan Februarius (Fevral) ilin ikinci ayı oldu.

Julius Caesar'ın gözlənilməz ölümündən (Sən dəmi, Brut! – hadisəsi) sonra, Romalılar bu çox sevdikləri imperatorlarının əziz xatirəsini əbədiləşdirmək üçün Quintilis (İyul) ayının adını July ilə əvəz etdilər.

Daha sonra imperator kürsüsünə çıxanlardan Augustus (Oktavian Avqust) öz şərəfinə, Sextilis (Avqust) ayının adını öz adı ilə dəyişdirərək bu ayı August adlandırdı. Amma bir problem yaranmışdı . Sezar'ın ayı 31 gün, Augustus'un ayı isə 30 gün idi. Bu “problemi” də imperator özü həll etdi və zatən 29 gün olan Fevral'dan bir gün də götürərək Avqust'a əlavə etdi. Beləliklə, bu iki imperatorun adını daşıyan ayların günləri bərabərləşmiş oldu.

Xüsusilə orta əsrlərdə təqvimlərə o qədər əlavə və dəyişikliklər edilib ki, aparılan elmi hesablamalara görə, İsa'nın bu gün qəbul edilən Miladdan, yəni İsa'nın doğumundan təxminən 6 il əvvəl dünyaya gəldiyi, 36 il yaşayıb Miladdan sonra 30-cu ildə dünyasını dəyişdiyi fikri də irəli sürülməkdədir.

Hazırladı: Məmməd Rauf

“Şəbəkə ” verilişinin aparıcısı “Gənclərin uğur siması”nda

“Jurnalist, vətəndaş jurnalistikası ilə məşğul olan hər kəsə işini asanlaşdırdığı üçün təşəkkür etməlidir”

Baki-Baku.Az xəbər verir ki, bu sözlərin müəllifi, “Gənclərin uğur siması” vətəndaş jurnalistikasının yaradılması layihəsinin növbəti qonağı, ANS televiziya kanalında yayımlanan Şəbəkə verilişinin aparıcısı Rahil Sayadoğlu: “Vətəndaş jurnalistikası ilə məşğul olanlar qar, yağış, zəlzələ, hər hansı iri miqyaslı hadisəni olduğu kimi çəkən və bunun yayımını təmənnasız edənlərdir”, deyərək gənclərə mövzunun ilk təəssürat effektli izahını verib.

Çalışdığı verilişin birbaşa vətəndaş jurnalistikası ilə bağlı olduğunu deyən təlimçi, gənclərlə səkkiz illik televiziya təcrübəsini bölüşüb. Onlara vətəndaş jurnalistikası ilə televiziya jurnalistikasını bir arada tənzimləməyin yollarından danışıb. “Vətəndaş jurnalistikası ilə məşğul olub hadisələri olduğundan daha qabarıq göstərənlər də var”, - deyən təlimçi televiziya verilişlərinin insanların istəyini, zövqünü oxşasalar da, onların problemlərinə kifayət qədər yer ayrılmadığına da vurğulayıb. Gənc televiziya jurnalisti eyni zamanda onu da bildirib ki, məşhurların insanlar arasında olmaması, olan zaman gizli fəaliyyət göstərməsi, xalqının hər hansı probleminə sadəcə sosial şəbəkələrdə status yazmaq ilə kifayətlənməsi insanları qıcıqlandırır. Çalışdığı verilişdə maraqlı efir arxası məqamlardan danışan teleaparıcı tələbələrin suallarını da cavablandırıb.

Təlimin sonunda isə layihə rəhbəri Şamil Məhərrəmov iştirakçılara növbəti təlimdə qonaqların kimliyi və hansı mövzu ətrafında fikir mübadiləsi aparacaqları barədə məlumat verib.

Qeyd edək ki, “Gənclərin uğur siması” vətəndaş jurnalistikasının yaradılması layihəsi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Gənclər Fondunun maliyyə, Azərbaycan Tələbə Gənclər Təşkilatarı İttifaqı nəzdində fəaliyyət göstərən “Jurnalistlər” İşçi Qrupunun təşkilati dəstəyi ilə keçirilir.

 

 

Qəpiklərin kənarı niyə qıdır-qıdırdı?

Xüsusilə kağız pul dövründən əvvəl, ticarətdə istifadə olunan pulların tərkibi qızıl və gümüşdən idi. Bütün zamanlarda olduğu kimi, o dövrdə də meydanda olan bəzi kələkbazlar bu qızıl və gümüş tərkibli qəpik pulların kənarlarını ovub, çok az miqdarda olsa belə özləri üçün qızıl və gümüşün tozunu və ya müəyyən bir hissəsini əldə edirdilər. Kənarını ovduqları o qəpik pullardan da adi qaydada istifadə edirdilər, heç kim də bundan şübhələnmirdi.

Nəhayət, bir müddət sonra tacirlər bu qəpik pulların çəkisini yoxlamağa başladılar. Ağırlığı normadan aşağı olan qəpikləri qəbul etmirdilər. Antik dövr pul kataloqlarına nəzər salsanız buradan da pulların böyük bir qisminin tam dairəvi olmadığını görərsiniz.

Bu problemi aradan qaldırmaq üçün qəpik pulların kənarları nahamar, standart bir biçimdə girintili-çıxıntılı şəkildə hazırlanmağa başlandı. Bunun nəticəsində, əgər pulların kənarı yenə kələkbazlar tərəfindən oyulurdusa, bu, həmin dəqiqə anlaşılırdı və kənarı ovulmuş pulu heç kim götürmürdü.

Bu uyğulama bu günə qədər davam etməkdədir. Tərkibində hər hansı qiymətli metalın olmamağına rəğmən, yenə də qəpik pulların kənarı qıdır-qıdırdı və ya yazılarla əhatə olunmaqdadır.

Hazırladı: Məmməd Rauf

Prezident toyu
10 13 fevral. 2016 (№14)
http://baki-baku.az

Obamanın bəyliyi - FOTO

1989-cu ildə 28 yaşlı hüquqşünas, Kolumbiya universitetinin məzunu, Harvard universitetinin dinləyicisi Barack Hussein Obama “Sidley Austin” hüquq şirkətinə qəbul edilir. Elə burada da idarənin gənc əməkdaşı Mişel Lavon Robinsonla tanış olur... və ona göz qoyur. Mişel isə onunla ümumiyyətlə maraqlanmırdı. Hərdən iş əsnasında söhbət edərdilər... müsahib kimi yaxşı təsir bağışlayırdı. Barak Mişeldən əl çəkmir, ona məktublar, güllər, konfetlər göndərir və bir “nəticə” əldə edə bilmirdi. Bir neçə ay gərgin “zəhmət”dən sonra ilk görüş baş tutur. Mişel sonradan deyirdi ki, o, düşüncələri, hadisələrə baxışları və Amerikanın qaradərili gənclərinə münasibəti ilə məni özünə məftun etdi. (O zaman Barak Çikaqonun yoxsul məhəllələrində ictimai təşkilatçı kimi fəaliyyət göstərirdi)

İlk görüşdə Barak və Mişelin baxdıqları film rejissor Spike Lee’nin  Do the Right Thing  filmi olmuşdur.

Toyları 1992-ci il oktyabrın 3-də baş tutur. İlk övladları Maliya toydan xeyli sonra - 1998-ci ildə dünyaya gəlmişdir. Elə bu gündən etibarən də ailədə böhran başladı. Elə əvvəldən də hər şey “hamar” deyildi. Mühafizəkar ailədə böyüyən Mişel səliqə-sahmana öyrəncəli idi. Barak isə, əksinə, pinti idi. Corablarını daim hara gəldi atır, külqabını boşaltmır, evdə siqaret çəkir, siqaretdən düşən kül süfrəni, camaşırları, xalçaları yandırırdı. Gələcək prezident gecə yarıdan sonra yatırdı, xanımı isə günlük qrafikə ciddi əməl edirdi. Mişel lap özündən çıxaran ərinin görkəmi idi. İllinoys ştatının senatoru olan Obama qara fəhli kimi geyinirdi. Arvadının iradlarına iradla cavab verirdi: “Mən dünyanı dəyişdirmək istəyirəm, sən məni dəyişdirmək istəyirsən”.

Mişel analıq məzuniyyətinə çıxdıqda, məlum oldu ki, Barakın maaşı ilə ailəni dolandırmaq çətin olacaq. Mişel onu yola gətirmək istəyirdi ki, siyasi fəaliyyətdən əl çəkib, yaxşı gəlir gətirən hüquqşünas işinə qayıtsın. Barak isə öz gələcəyini siyasətdə görürdü.

2001-ci ildə ikinci qız - Saşa dünyaya gəldi. Həmin ərəfədə ailədə ağır dolanışıq səbəbindən söz-söhbət olurdu. Onlar bəlkə də ayrılardılar, amma bu vaxt kiçik qız ağır xəstələnir. Uşağa başları qarışan ər-arvad söz-söhbəti unudurlar, mehribanlaşırlar.

Daha sonra onlar bir-biriləri üçün ən yaxın dost, müttəfiq və silahdaş olurlar... bu günə kimi.

 

Təqdimat
11 13 fevral. 2016 (№14)
http://baki-baku.az

STEVE JOBS necə başardı?

“Hər günü son gününüz kimi yaşayın”

Dünyanı lərzəyə salan şəxslərdən biri idi o. Yaratdığı şirkət müxtəlif keyfiyyətlərinə görə öz sahəsində hər kəsi ötməyi bacarmışdı. Amma bütün uğurlar kimi bunun yaradıcısı Steve Jobs’un da özünə görə səbəbləri olmalı idi. Çoxumuz həmin səbəblər haqqında məlumata sahib deyilik. Steve Jobs’un necə başardığını öyrənmək istəyiriksə vaxtımızdan bir neçə dəqiqə ayırıb onun Stanford Universitetinin məzuniyyət günündə etdiyi çıxışa nəzər yetirin:

“Bu gün burada – dünyanın ən yaxşı universitetlərindən birində, məzuniyyət mərasimində sizlərlə birlikdə olmaqdan qürur hissi keçirirəm. Mən heç vaxt universitetdən məzun olmamışam. Əslinə qalsa, universitet məzuniyyətinə ən yaxın olduğum indi sizinlə birgə yaşadığım andır. Bu gün sizə həyatımdan üç əhvalat danışmaq istəyirəm. Elə bütün çıxışım da bu üç əhvalatdan ibarət olacaq. Yalnız üç əhvalat... Başqa heç nə!

Nöqtələri birləşdirmək

Birinci əhvalatım, nöqtələri birləşdirmək mövzusundadır.

Altı ay oxuduqdan sonra Rid Universitetindən çıxdım. Lakin həqiqi mənada bu təhsil ocağını tam tərk etməyimin özü 18 ay çəkməli oldu. Oxumaq istəmədiyim bir yerə 18 ay getməyə məcbur olmuşdum. O zaman sual yaranır - yaxşı, bəs, sonra universiteti yarıda buraxmağımın səbəbi nə oldu?

Əslində hər şey mən doğulmamışdan əvvəl başlamışdı. Doğma anam, açıq deyəcəm, yəni məni dünyaya gətirən anam, hələ ərə getməmiş gənc və gözəl həkim tələbə idi. İstəmədən dünyaya gələn körpəsini övladlığa verməkdən başqa çarəsi yox idi. Ancaq bir şərti vardı: məni övladlığa götürmək istəyən ailə, mütləq ziyalı olmalı idi. Belə bir ailə mən doğulmamışdan əvvəl tapılmışdı. Daha doğrusu, anam tapmışdı. Bir vəkil və onun həyat yoldaşı ilə razılaşmış, doğulandan sonra onlara verilməyim üçün hər şeyi təşkil etmişdi. Lakin anam bir şeyi nəzərdən qaçırmışdı. Ailə qız körpəsi istəyirdi. Gecə yarısı telefonda “bir körpəniz oldu; onu götürmək istəyirsinizmi?” - sualı qarşılaşanda, narazı halda “Əlbəttə” cavabı verdilər.

Doğma anam sonradan yeni anamın heç bir universitetdən, yeni atamın isə liseydən məzun olmadıqlarını öyrəndi. Övladlığa vermə prosesi ilə əlaqədar olan qanuni kağızların sonuncusunu imzalamağı elə məhz buna görə rədd etdi. Lakin yeni ailəm məni universitetə göndərəcəkləri mövzusunda qəti söz verib, anamı yumşaltmağı bacardılar.

O gündən on yeddi il sonra universitetə daxil oldum. Lakin həmin universitet də Stanford kimi çox bahalı idi.

Valideynlərimin hər ikisi aşağı təbəqənin nümayəndələri idilər. Qazandıqları pulların demək olar ki, hamısını ali təhsilim üçün xərcləyirdilər. Altı ay sonra pessimizmə qapıldım və öz-özümə “hər şey belə davam edə bilməz” - dedim.

Bir şey etməliydim, amma nə etmək lazım olduğunu bilmirdim. Həyatımı hara yönəldəcəyimi və bu yolda universitetin mənə necə kömək ola biləcəyi mövzusunda heç bir fikrim yox idi. Bununla valideynlərimin həyatları boyunca yığdıqları pulun da axırına çıxmışdım. Haqqım yox idi. Bu düşüncələrin təsiri altında universitetdən çıxmağa qərar verdim. Ali təhsil almadan da həyatda müvəffəqiyyət qazanmağın mümkünlüyünə özümü inandırmağa çalışdım. İşim uğurlu alındı. Bu qərarım o zaman üçün çox qorxulu idi, amma indi geriyə dönüb baxdığım zaman həyatımda verdiyim, yəqin ən yaxşı qərarlardan biri olduğunu görürəm.

Ali məktəbdən ayrıldığım zaman məni heç maraqlandırmayan dərslərdən xilas oldum və ən vacib fənlərə girməyə başladım. Bu vəziyyət qərarımın mənə verdiyi divident idi, amma əksikliklər də var idi. Məsələn, tələbə yataqxanasındakı rahat həyatımdan məhrum olmuşdum. Artıq yataqxanada mənə aid otaq yox idi. Yoldaşlarımın otağında yerdə yatırdım. Depozitli beş ədəd “kola” şüşəsini aparıb, qarşılığında yemək üçün nə isə alırdım. Yemək problemimi bununla həll etməyə çalışırdım.

Bazar günləri Hare Krişna məbədində pulsuz və üstəlik gözəl yemək verilirdi. Həftədə bir dəfə də olsa gözəl yemək yeyə bilmək üçün təxminən 12 kilometr uzaqlıqdakı o məbədə piyada gedir və ordan elə piyada da geri qayıdırdım. Bu vəziyyət heç də xoş deyildi, amma diqqətimi çəkən mövzular uğrunda bütün bunlara dözməyim sayəsində həyatımın gələcək illərində mənə qazandırdığı faydanın şahidi oldum.

Baxın, sizə bir misal göstərim. O illərdə Rid Universiteti bəlkə də ölkədə ən yaxşı kaliqrafiya(yazı sənəti) təhsilini verirdi. Universitet ərazisinin demək olar ki, hər yeri, elanlar, şkaflar, siyirmələr gözəl əl yazılarıyla bəzənmişdi. Təhsilimi yarımçıq buraxdığımdan və məcburi fənlərlə heç bir işim olmadığından kaliqrafiyanı dərindən öyrəməyə qərar verdim. “Serif” və “Sans Serif” yazı formalarını, fərqli hərf qrupları arasındakı dəyişən boşluq ölçülərini və yaxşı bir yazı silsiləsinin necə hazırlanmalı olduğunu öyrəndim.

Əslində bu öyrəndiklərimin mənə bir fayda verəcəyinə inanmırdım. Ancaq on il sonra “Macintosh” kompyüterini hazırlayarkən o dərslərdə öyrəndiklərimi Mac-ın dizaynında istifadə zamanı sınadım. Müvəffəqiyyətli bir iş gördüm və... zərif, həm də gözəl görünüşlü yazılar yazıla bilən ilk kompyüteri meydana gətirdim. Universitetdə həmin o gözəl yazı dərslərinə girməsəydim bu gün Macintosh kompyüterindəki o müxtəlif yazı formaları və araları, xüsusi boşluqlu yazı tipləri olmayacaqdı. “Windows” da Macı köçürtməsəydi bu zərif yazı formaları böyük ehtimalla indi heç bir kompyüterdə tapılmayacaqdı.

Fərdi kompyüterlərdəki bu imkanlardan faydalanan bütün istifadəçilərin yerinə deyə bilərəm ki, normal universitet təhsilimi yaxşı ki, yarımçıq saxlamışam. Yaxşı ki, məni heç maraqlandırmayan bir sıra dərslərə girərək vaxtımı boş keçirməkdənsə, diqqət çəkən “gözəl yazı” dərslərinə girmişəm. Universitet tələbəsi olduğum günlərdən irəliyə baxdığımda bu nöqtələri birləşdirmək əlbəttə qeyri-mümkün idi. Lakin indi dönüb on il bundan əvvələ baxanda, bu nöqtələrin çox uyğun bir şəkildə birləşdiklərini aydın görə bilirəm.

İrəliyə baxaraq həyatınızın nöqtələrini birləşdirə bilməzsiniz. O nöqtələri ancaq geriyə baxdıqda birləşdirmək imkanına sahibsiniz. Buna görə nöqtələrin gələcəkdə bir şəkildə birləşəcəyinə bu dəqiqədən inanmalısınız. Bir şeylərə güvənmək məcburiyyətindəsiniz. Taleyə, həyata, qarışıq təhsilə - hər hansı bir şeyə qəti olaraq inanmalısınız. Bu yanaşmam məni heç bir zaman yanıltmadı; həyatımdakı bütün fərqlər bu inanclarım sayəsində reallaşdı.

Sevmək və itirmək

İkinci əhvalatım isə sevmək və itirməklə əlaqəlidir.

Nə etdiyimi erkən yaşlarımdan dərk edə bilirdim və buna görə çox şanslı idim. Qarajda “Apple”-ı quran zaman 20 yaşında idik. Çox işlədik. Nəhayət, 10 ildə Apple-ı haradan hara gətirdiyimizi siz də yaxşı bilirsiniz. Qarajdakı o iki adamdan, 4000-dən çox əməkdaşa sahib olan və illik gəliri iki milyarddan aşağı olmayan nəhəng bir şirkətə çevrildi “Apple”.

Ən yaxşı dizaynımız olan “Macintosh” bazara çıxarıldıqdan bir il sonra işdən çıxarıldım. Otuz yaşın içindəydim. Sualınız yarana bilər – axı, qurucusu olduğunuz şirkətdən necə çıxarıla bilərsiniz? Bu suala yalnız bir cavab var. O isə “Apple” şirkətinin gedərək böyüməsinin altında gizlənir. Şirkətimiz böyüdükcə mənimlə birgə idarə etmək üçün son dərəcə qabiliyyətli olduğuna inandığım bir meneceri işə götürdük. Ancaq bu menecerlə tezliklə şirkətin gələcəyi ilə bağlı fikir ayrılıqları yaranmağa başladı və günlərin birində böyük mübahisəmiz oldu. Aramızdakı anlaşılmazlığı idarə heyətimizə bildirdik. İdarə heyəti onun tərəfini saxlayaraq haqlı olduğunu bildirdi. Beləliklə öz şirkətimdən çıxarıldım.

Otuz yaşındaydım. Artıq həyatımın mərkəzini meydana gətirən işimdən uzaqda qalmışdım. Çox bərbad duyğu idi. Nə etmək lazım olduğuna bir neçə ay qərar verə bilmədim. Sanki əvvəlki nəsillərin təşəbbüskarlarına pis nümunə olmuşdum. Tezliklə David Pakkard və Bob Noycla görüşdüm. İşləri korladığım üçün onlardan üzr istəməyə çalışdım. Əsl bir müvəffəqiyyətsizlik nümunəsiydim. Başqa bir yerə köçüb getməyi də fikrimdən keçirirdim.

Lakin tədricən özümə gəlməyə başladım. İşimdən xaric olunsam da, yenə əvvəlki kimi onu sevirdim. “Apple”dan qovulmağım bu sevgidə heç bir əskilməyə səbəb olmamışdı. Məni işim rədd etməmişdi ki... Əslində işimin indiki rəhbərliyində olanlar tərəfindən qovulmuşdum. İşimə olan hər zamankı sevgim yenə yaşayırdı. Bu həqiqətlə üz-üzə gəldiyim an qərar verdim: “Yenidən başlayacağam”.

Həmin günlər bunu tam ayırd edə bilmirəm. İndi hər şeyi çox yaxşı dərk edirəm. Demək ki, “Apple”dan çıxarılmağım həyatımda başıma gələcək ən yaxşı hadisəymiş. Müvəffəqiyyətli olmağın ağırlığı indi öz yerini işə təzə başlayan birinin yeni həyəcanı və o həyəcanın adamı göylərə uçuran yüngüllüyünə vermişdi. Bu hiss mənə yaradıcı dövrlərdən birinə girmə azadlığı vermişdi. Sonra nələr etdiyimi də izah edim. O günlərdən sonrakı beş il ərzində “Next” və “Pixar” adlı şirkətlər qurdum. Daha sonra isə irəlidə həyat yoldaşım olacaq mükəmməl bir qadına aşiq oldum. “Pixar” dünyanın ilk kompyüter animasiyalı filmini hazırladı. Bu şirkətim indi dünyanın ən müvəffəqiyyətli animasiya studiyasının sahibidir.

Hadisələr inkşaf etdi, inkşaf etdi və... “Apple” mənim “Next” şirkətimi satın aldı. Dolayısıyla məndə “Apple”a geri qayıtdım. “Next”də inkişaf etdirdiyimiz texnologiya, “Apple”dakı hazırki dəyişikliklərin əsasını təşkil edir. O, indi bu əsasın varlığı səbəbilə ayaq üstündədir. Düşünürəm ki, “Apple”dan qovulmasaydım bunların heç biri reallaşmazdı. Dadı acı olan bir dərmandır bu. Lakin məncə acı da olsa xəstənin belə dərmanlara ehtiyacı vardı. Bəzən həyat bizə bütün çətinliklərini təqdim edir. Həmin vədə edilməsi lazım olan şey inancımızı itirməməkdədir. Həyatda məni irəliyə aparan tək şey etdiyim işə olan eşqimdir. Buna heç vaxt şübhəm olmadı.

Həyatınızda nəyi və kimi sevdiyinizə yaxşı qərar verin. Çünki həyatınızın çoxu sevdiyiniz adamla sevdiyiniz işinizdən ibarətdir. İşiniz həyatınızın böyük bir hissəsini aparacaq. Buna görə həyatınızın ləzzətini dadmağın tək yolu işinizi sevməyinizdir. İşinizi sevə bilməyin tək yolu isə onun gözəl və faydalı bir iş olduğuna inanmağınızdır. Onunla məşğul olan zaman daha çox həmin işə aşiq olacaqsınız. Belə bir iş tapa bilməmisinizsə qorxmayın, axtarışa davam edin. Yaşınızdan asılı olmayaraq ürəyinizin sevdiyi və “budur” dediyiniz insanı əvvəl-axır tapa biləcəyiniz kimi sevəcəyiniz işinizi də bir gün mütləq tapacaqsınız. Yetər ki, o işi axtarmaqdan imtina etməyin. Görəcəksiniz, bir gün mütləq tapılacaq.

Ölüm

Sonuncusu isə ölümlə əlaqədardır. Kimin dediyini xatırlamıram, amma 17 yaşımdaykən oxuduğum bu sözü həyatım boyu heç vaxt unutmadım: “Əgər hər gününü son günün kimi yaşasan, bir gün mütləq haqlı çıxacaqsan”. Bu söz mənə elə təsir etdi ki, o gündən bu günə qədər keçən otuz üç ildə hər səhər güzgüyə baxıb, özümdən soruşuram: “Bu gün həyatımın son günü olsaydı, gün boyu edəcəklərimi həqiqətən edərdimmi?” Bu suala “Xeyr” cavablarım artdıqca nələrisə dəyişdirməyin vacib olduğunu daha yaxşı dərk edirəm. Və etdiklərimə ciddi bir şəkildə nəzarət edərək, bir-bir nəzərdən keçirirəm.

Əvvəl-axır öləcəyinizi fikirləşmək həyatda böyük seçimlər etməyinizə köməkçi olan ən əhəmiyyətli faktordur. Çünki öləcəyinizi fikirləşdiyiniz an, yaşadığınız həyatdan gözlədiyiniz xoşbəxtliklər, uğurlar və bu kimi başqa şeylər öz əhəmiyyətini itirir. Sözün həqiqi mənasında böyük bir “heç” olurlar. Bir gün öləcəyimizi unutmamaq itirəcəyimiz nələrinsə olduğu düşüncəsindən xilas ola bilməyin ən yaxşı üsuludur. Həyatda ürəyinizin apardığı yerə gedin, ürəyinizin səsini dinləyin və bu səsi eşitməkdən qorxmayın!

Təxminən bir il əvvəl mənə xərçəng diaqnozu qoyuldu. Səhər 7:30-da xəstəxanaya getmişdim. Pankreasımda şiş müəyyən olundu. Pankreasın nə demək olduğunu bilmirdim. Həkimlər mənə pankreas xərçənginin müalicəsinin qeyri-mümkün olduğunu dedilər və ən yaxşı halda altı ay ömrümün qaldığını açıqladılar. Acı da olsa həkimim mənə bu həqiqəti açıqlamaq məcburiyyətində idi. Ölümlə qarşılaşmazdan əvvəl ona hazırlıqlı olmağım lazım idi. Evimi, işlərimi bir nizama salmalıydım. Düşünün, qarşınızdakı on il müddətində uşaqlarınıza izah etməyi düşündüyünüz hər şeyi onlara artıq bir neçə ay ərzində izah etmək məcburiyyətində qalırsınız.

Həyatınızla vidalaşmazdan əvvəl ailənizin həyatını problemsiz davam etməsi üçün hər bir şeyi onlara düz bir formada çatdırmalısınız. Cəmi altı ay ömrümün qaldığı xəbəri mənim üçün bu zaman çərçivəsində məsuliyyətlərimi yerinə yetirməliyəm mənasını verirdi. O gün axşama qədər diaqnozla yaşadım. Axşam şişdən bir neçə hüceyrə götürdülər. Həkimlər hüceyrələri mikroskopda araşdırdıqdan sonra xəstəliyimin pankreas xərçəngi növləri arasında müalicə edilə bilən növlərdən olduğunu dedilər. Bir gün sonra əməliyyat keçirdim. İndi isə yaxşı baxın, yaxşı baxın mənə! Baxın, dəmir kimiyəm!

Həkimimin mənə pankreas xərçəngi olduğumu dediyi həmin o anda ilk dəfə ölümlə üz-üzə gəldim. Ümid edirəm o anı, qarşımızdakı 20-30 il boyunca bir daha yaşamayacam. Lakin ölümlə üz-üzə gəlmə anını yaşamış bir insan olaraq bunu sizə əminliklə deyə bilərəm: heç kim ölmək istəmir. Cənnətə gedəcəyindən əmin olan kəslər belə ölməyi istəmir. Ancaq ölüm hamımızın paylaşdığı bir ortaq nöqtədir. Heç birimiz ölümdən qaça bilmərik. Onsuz da olması vacib olan da budur. Ölüm, həyatın ən yaxşı icadıdır. Həyatın tək və həqiqi dəyişmə vasitəsidir. Yeniyə yer açmaq üçün köhnənin ortadan qaldırılması lazımdır. Bu anda yeni olan sizsiniz, ancaq çox da uzaqda olmayan bir gün köhnə olan da siz olacaqsınız və siz də silinəcəksiniz həyat səhnəsindən. Belə kədərli və hətda ürküdücü bir mövzudan danışdığım üçün təəssüf edirəm, amma bunların hamısı həqiqətdir.

Vaxtınız məhduddur. Məhdud vaxtınızı başqasının həyatını yaşayaraq keçirməyin. Başqalarının düşüncələrinin nəticələriylə yaşanan həyat tələyə düşmək deməkdir. Başqalarının düşüncələrinin səs-küyü daxilinizdəki səsi boğmasın. Bundan da vacibi ürəyinizin və hisslərinizin arxasından gedə biləcək cəsarətə sahib olun. Çünki həqiqətdə sizin kim olmaq və hara getmək istədiyinizi onlar bilir. Ürəyiniz və intuisiyalarınız. Onlara inanın, onlara güvənin.

Gəncliyimdə “Dünya Kataloqu” adlı bizim nəslin çox müraciət etdiyi gözəl bir nəşr vardı. Stevard Brand adlı bir adam çıxarırdı bunu. 1960-cı illərin sonu idi, kompyüterlərdən və masaüstü nəşriyyatdan əvvəl idi. İdealist bir nəşr idi. Çox gözəl məlumatlarla, təlimlərlə, anlayışlarla zəngin idi. Stevard və yoldaşları bu “Dünya Kataloqu” adlı nəşrlərini ancaq bir neçə ədəd çıxara bildilər. 1970-ci illərin ortası idi. O vaxt mən sizin olduğunuz yaşdaydım. “Dünya Kataloqu” bağlanmadan əvvəlki son nəşrinin arxa üzündə maraqlı bir şəkil yerləşdirmişdi. Altında bunlar yazılmışdı: “Sizi ac qalmağınız narahat etmirsə, axmaq qalmağınız da narahat etməyəcək”.

Bu ifadəni özüm üçün çox demişəm. İndi isə bir azdan diplomlarını götürüb, həyata ilk addımlarınızı atacaq olan sizə, sizin üçün deyirəm: “Sizi ac qalmağınız narahat etmirsə, axmaq qalmağınız da narahat etməyəcək”.

Hamınıza təşəkkürlər!”

Hazırladı: Məmməd Rauf

Tarix
12 13 fevral. 2016 (№14)
http://baki-baku.az

Qafqaz müftiləri və onların sırasında şair Vidadinin oğlu

Qafqazın sünni İslam cərəyanına mənsub olan müsəlmanların ilk müftisini 1832-ci ildə çar generalı Roze təklif edib. Bu şəxs hərbi hissədə yenicə kapitan rütbəsini alan Tacuddin Mustafin idi. O, Kazan şəhərindən çar ordusunun kapitanı vəzifəsindən Tiflisə dəvət edilmişdi. Tacuddin Mustafin Şeyx Şamillə ümumi dil tapa bilmədiyi üçün az vaxtda hörmətini itirir və 1840-cı ildə vəzifəsindən azad edilir.

Osman Əfəndi Vəlizadə — Qafqaz müsəlmanlarının II Müftisi

Müfti Tacuddin Mustafin vəzifəsindən azad edildikdən sonra, 1842-ci ildə general Qolovinin təklifi ilə görkəmli Azərbaycan şairi Molla Vəli Vidadinin oğlu Osman Əfəndi Vəlizadə Qafqazın (Zaqafqaziyanın) müftisi təyin edilir. O, 1847-ci ildə vəfat edib.

Məhəmməd Əfəndi Müftizadə — Qafqaz müsəlmanlarının III Müftisi

Osman Əfəndi Vəlizadə vəfat etdikdən sonra onun yerinə oğlu Məhəmməd Əfəndi Müftizadə təyin edilir. Məhəmməd Əfəndi, dövrünün ən nüfuzlu ilahiyyatçılarından biri olub. 1867-68-ci illərdə Şamaxıya gedib və orada Seyyid Əzim Şirvani ilə görüşüb. Məhəmməd Əfəndi Müftizadə 1847-ci ildən ömrünün axırınadək, yəni 1880-ci ilə kimi Tiflisdə Ruhani İdarəsində Qafqaz (Zaqafqaziya) sünni müsəlmanlarının müftisi vəzifəsini icra edib.

Əbdülhəmid Əfəndizadə — Qafqaz müsəlmanlarının IV Müftisi

Müfti Əbdülhəmid Əfəndizadə 1812-ci il aprel ayının 15-də Şamaxıda anadan olub. 10 yaşında təhsilə başlayan Əbdülhəmid məktəbi bitirdikdən sonra (17 yaşında) əmisi Hacı Əli Əfəndizadənin dərs dediyi Şamaxı mədrəsəsinə daxil olub və burada Şərq dillərinə yiyələnib.

Mədrəsə təhsilini bitirdikdən sonra əmisi ilə bir yerdə işləməyə başlayan Ə.Əfəndizadə maarif sahəsində gedikcə şöhrət qazanır. Əmisinin məsləhəti ilə o, 1849-cu ildə dövlət məktəbinə işə götürülür və şəriət müəllimi vəzifəsini icra edir.

Ə.Əfəndizadə məkdəbdə işlədiyi zaman Azərbaycan, fars və ərəb dilərindən əlavə, fransız dilinin incəliklərini də şagirdlərə öyrədə bilib. Sonralar onun işlədiyi dövlət məktəbi müəyyən səbəblərə görə bağlanır. Ə.Əfəndizadə 1860-ci ilin əvvəlində Məkkənin ziyarət edib hacı titulunu qazanır. 1864-cü il yanvarın 16-da Şamaxı Ruhani İdarəsinə sədr və qazi təyin edilir. O, fəaliyyətinə görə canişinlik tərəfindən brilyant qaşlı üzüklə mükafatlandırılıb.

Müfti Ə.Əfəndizadə 1872-ci il dekabrın əvvəllərində Qafqaz (Zaqafqaziya) Sünni Əhli İdarəsinin sədri vəzifəsinə təyin olunduğundan Tiflisə köçür.

O, 1880-ci il dekabr ayının 10-da Tiflisdə vəfat edib.

Hüseyn Qayıbzadə — Qafqaz müsəlmanlarının V Müftisi

Hüseyn Molla Yusif oğlu Qayıbzadə 1830-cu ildə Qazax qəzasının Salahlı kəndində anadan olub. Uşaq yaşlarından ata-anadan yetim qalıb və kənd mollası – əmisi İbrahim Əfəndinin himayəsində böyüyüb. İlk təhsilini müdərris Məhəmməd Musazadədən alan Hüseyn dini elmlərlə yanaşı, ərəb, fars və türk dilərini, həmçinin Şərq ədəbiyyatı və tarixini də mükəmməl öyrənə bilir. O, 17 yaşında ikən oxuduğu Salahlı kənd məktəbində müəllim saxlanılır. 1857-ci ildə Qafqaz müftisi Məhəmməd Əfəndi  H. Qayıbzadənin Tiflisdəki üçillik müsəlman ruhani məktəbində işə düzəlməsinə nail olur. O, 1858-ci ilin fevralında burada şəriətdən və Şərq dillərindən dərs deməyə başlayır.

Hüseyn Qayıbzadə 1879-cu ildən 1883-cü ilə kimi Qori müəllimlər seminariyasında işləyib. O, Tiflisdə azərbaycanlı kasıblar üçün öz hesabına məktəb açır, sonralar – XX əsrin əvvəllərində isə buranı genişləndirərək altı sinifli "Müfti-İslam məktəbi"nə çevirir.

O, 1883-cü ilin axırlarında müəllimlikdən azad edilərək Qafqaz müftisi təyin olunur və 1917-ci ilin martınadək bu vəzifədə çalışır.

H.Qayıbzadə bir neçə məqalənin və kitabın müəllifi kimi də tanınır. O, müsəlman mədrəsəsində keçilmək üçün riyaziyyata dair "Məsaili-ammil-hesab" (Hesab ümumi məsələləri) və ana dilini təzə öyrənənlər üçün "Məbdəyi-təlimi-sibyan" (Yeniyetmələr üçün başlanğıc") adlı dərs vəsaitləri də hazırlayıb. H.Qayıbzadə təkcə maarif sahəsində deyil, ədəbiyyatşünaslıq səhasində də xeyli işlər görüb. O, çoxlu atalar sözü, zərb-məsələlər, hikmətli sözlər toplayaraq 9 hissədən ibarət "Tövsiyyətnamə" kitabını yazıb. Eyni zamanda, XVIII-XIX əsrlərdə yaşamış 109 Azərbaycan şarinin əsərlərindən ibarət dörd cildilik antologiya tərtib edib. Yüksək imtiyazlara malik olan H.Qayıbovun sinəsini çoxlu çar orden və medalları bəzəyib.

H.Qayıbzadə qızların yeni məktəblərdə təhsil almalarına təşəbbüs göstərərək, öz xanımı Səadət xanıma Qafqaz Qadınlarının Xeyriyyə Cəmiyyətində iştirak etməyə icazə verir, qızları Nigar (sonralar general Ə.Şıxlinskinin xanımı) və Gövhər xanımı (sonralar general Usubovun xanımı) rus dilində Tiflis Nücabə Qızlar İnstitutunda oxutdurur. Nigar xanımın 1889-cu ildə, Gövhər xanım isə 1903-cü ildə həmin inistitutu qızıl medalla bitirirlər.

Müfti  Hüseyn Qayıbzadə 1917-ci ilin martında Tiflisdə vəfat edib. Onun vəfatından sonra çar üsuli-idarəsi dağıldığı üçün Qafqaz (Zaqafqaziya) Ruhani İdarəsi də öz funksiyasını itirir. Demək olar ki, respublikamızda da 1920-ci ildən 1944-cü ilə kimi müftilik vəzifəsi olmayıb.

Hacı İbrahim Əfəndi Əfəndizadə — Qafqaz müsəlmanlarının VI Müftisi

Müfti Hacı İbrahim Əfəndi Əfəndizadə 15 may 1870-ci ildə Şamaxı şəhərində anadan olub.

1944-cü ildə Qafqaz (Zaqafqaziya) müsəlmanlarının növbəti (SSRİ tərkibində birinci) qurultayında Hacı İbrahim Əfəndi Əfəndizadə Zaqafqaziya Müsəlmanları Ruhani İdarəsinin sədr müavini – Baş müfti seçilir və ömrünün sonuna kimi bu vəzifəni icra edib. O, ilahiyyat elminə mükəmməl bələd olan, dinin ayinlərini, şəriətin tələblərini yaxşı təbliğ edən din xadimi kimi ad qazanıb. Sülhü müdafiə etmiş, nüvə silahına qarşı Ümumdünya Sülh Şurasının çağırışlarını alqışlamış, dindarları sülhə, əminamanlığa, halal zəhmətə səsləyib.

Müfti Hacı İbrahim Əfəndi Əfəndizadə 18 sentyabr 1957-ci ildə vəfat edib.

Şərif Vəlizadə — Qafqaz müsəlmanlarının VIII Müftisi

Qafqaz (Zaqafqaziya) müsəlmanlarının V qurultayında (1960-ci il) Göyçay məscidinin imamı Şərif Əfəndi Vəlizadə Zaqafqaziya Müsəlmanları Ruhani İdarəsinin sədr müavini – müfti seçilir. Yaxşı dini məlumata və nitq qabiliyyətinə malik olan Şərif Əfəndi daim müasirləşmənin tərəfdarı olub. O, deyib: "Köhnəlmiş dini tələbləri təzələməsək dinimiz əldən gedər, dindarlar bizdən üz döndərər".

Ateizm təbliğatına müqavimət göstərməyin tərəfdarı olub. O, ateizmi "məscidin günbəzinə dəyib kənara düşən" qoza bənzədib.

Şərif Əfəndi 1966-ci ildə vəfat edib. Onun vəfatından sonra Ruhani İdarəsində müfti vəzifəsi iki il boş qalıb.

Hacı İsmayıl Əhmədov — Qafqaz müsəlmanlarının X Müftisi

Müfti Hacı İsmayıl Əhmədov 1907-ci ildə Şəkidə anadan olub. 1916-18-ci illərdə Şəki ibtidai məktəbində, sonra şəhər məktəbində oxuyub. 1923-30-cu illərdə mədrəsə təhsili alıb. 1941-45-ci illərdə Vətən müharibəsinin iştirakçısı olub, bir çox orden və medallarla təltif olunub.

1945-67-ci illərdə Şəki şəhər məişət kombinatında işləyən Hacı İsmayıl sonralar Bakıya köçüb və iki ilə yaxın "Hacı Əcdərbəy" məscidində (Göy məscid) mollalıq edib. 1969-cu ilin mayında Zaqafqaziya Müsəlmanları Ruhani İdarəsinin plenumunda Hacı İsmayıl Əhmədov sədr müavini – müfti seçilir. Yüksək dini savadı omayan yeni müfti öz mülayimliyi, dövlətə sadiqliyi ilə tanınırdı.

Moizə etməyə o qədər də həvəsi omayıb, lakin xoş rəftarına görə  sünni dindarların rəğbətini qazana bilib.

Müfti Hacı İsmayıl Əhmədov 1970 və 1973-cü illərdə Məkkəyə gedərək, Kəbəni ziyarət edib.

O, 1986-cı ildə vəfat edib. Onun vəfatından sonra bu vəzifə 1989-cu ilə qədər boş qalıb.

Hacı Salman Musayev — Qafqaz müsəlmanlarının XI Müftisi

1958-ci ildə Gürcüstan Respublikasın ın Dmanisi rayonunun Hamamlı kəndində doğulub.1982-ci ildə Daşkənd İslam Universitetini bitirib.1984-1985-ci illərdə Liviya «İslama dəvət» Universitetinin ilahiyyat fakültəsində təhsil alıb. Əvvəlcə Tbilisi "Cümə" məscidində imam-xətib, sonra Qafqaz (Zaqafqaziya) Müsəlmanları Ruhani İdarəsinin xarici əlaqələr şöbəsində işləyib.

Müfti Hacı Salman Əfəndi 1987-ci ildə Zaqafqaziya Müsəlmanları Ruhani İdarəsinin sədr müavini təyin edilir, 1989-cu il iyulun 25-də keçirilən Zaqafqaziya müsəlmanlarının IX qurultayında isə həmin idarəyə müfti vəzifəsinə seçilir.

Dəfələrlə Məkkə ziyarətində olan Müfti Hacı Salman Əfəndi hal-hazırda bu vəzifəni icra edir.

Sərgi salonu
13 13 fevral. 2016 (№14)
http://baki-baku.az

“TUIN DER LUSTEN”

Renessansın Şimal təmsilçisi olaraq tarixə düşdü. Bütün yaradıcılıq nümunələri dövrünün kralları və əsilzadələri tərəfindən satın alındı. Möhtəşəm alleqorik, mistik və fantastik rəsmlər yaratdı. Tablolarında mələklər və şeytanlar, canavarlar, eyni zamanda, reallıqdan irəli, heç görünməmiş, rəsmlərə həkk olunmamış qəribə yaradılışlar yer aldı.

Yaşadığı dönəmə görə fərqli bir tərzi var idi. Və bununla da gələcək nəsillərdə anlaşılacaq sürrealizm cərəyanının qabaqcıllarından oldu. Sigmund Freud onun əsərlərini araşdırdığı zaman Bosch’un gecə kabuslarını taxta üzərini çəkməsini(rəsmləşdirməsini) müdafiə etdi.

Qaradinməz olmağına və əzablı həyat şərtləri ilə yaşamağına baxmayaraq rəsmlərində qeyri-adi bir rənglilik və xoşbəxt ifadəli insan obrazları yaratdı. Bənzərsizliyi ilə sənət tarixinə düşən “Həzz Bağçası” adlı əsərində sanki bütün qanunlara inad olaraq çəkdiyi çılpaq insanların həzz anlarını fantastik bir hekayə kimi təqdim etdi. Bu tabloda bir tərəfdə dünya nemətlərindən zövq alan insanlar, digər yanda isə günahları ucbatından cəzalandırılanlar diqqət çəkir. Tablo, eyni zamanda, orta əsrlər insanına hakim kəsilən qarabasma və ölüm düşüncələrini də xüsusi olaraq vurğulayır.

  • Əsərin müəllifi: Holland rəssam Hieronymus Bosch (1450-1516);
  • Əsərin adı: “Tuin Der Lusten” (“Həzz Bağçası”);
  • Dönəmi: Renessans;
  • Əsərin hazırlanma tarixi: 1480-1490;
  • Əsərin ölçüsü: 220,8x195 sm. (Əsər taxta üzərinə yağlı boya ilə çəkilib);
  • Digər önəmli əsərləri: “The Temptation of St. Anthony”, “Last Judgement”;
  • Təsirləndiyi sənətkar: Jan van Aken (babası), Anton van Aken (atası);
  • Əsərin saxlandığı yer: Prado Milli Muzeyi, Madrid.

Hazırladı: Məmməd Rauf

Araşdırma
14 13 fevral. 2016 (№14)
http://baki-baku.az

CEYHUN HACIBƏYLİNİN “AVROPA MƏKTUBATI” ƏSƏRİ HAQQINDA

2016-cı il fevralın 3-də görkəmli ictimai-siyasi xadim, tanınmış publisist Ceyhun Hacıbəylinin anadan olmasının 125 illiyi tamam oldu. İlk dəfədir ki, ədibin yubileyi dövlət səviyyəsində qeyd olundu. Məlumdur ki, C. Hacıbəylinin çoxcəhətli yaradıcılığına uzun illər bəslənilən laqeyd münasibətə müstəqillik illərində son qoyulmuşdur. Belə ki, onun ictimai-siyasi fəaliyyəti, ədəbi-bədii və publisistik irsi yalnız 1980-ci illərin sonlarında geniş tədqiq olunmağa başlanmışdır. C. Hacıbəyli barədə aparılan tədqiqatlar belə bir fikri söyləməyə əsas verir ki, o, mətbuata, publisistikaya xüsusi önəm verirdi. Onun  21 yaşında ikən qələmə aldığı və 1912-ci il noyabrın 12-də “Kaspi” qəzetində dərc etdirdiyi “Həsənbəy Məlikovun xatirəsinə” adlı məqaləsi bu fikri təsdiq edir. C.Hacıbəyli məqalədə qeyd edir ki, bu il noyabrın 28-də milli mətbuatımızın bünövrəsini qoyan  Həsənbəy Məlikovun vəfatından 5 il keçir. Onun fikrincə “hər bir müsəlman jurnalist hər il bu əlamətdar tarixi ictimai şüurun, ictimai ruhun bir növ oyanışına çağırış günü kimi qeyd etməyə borcludur”. C. Hacıbəyli öz fikrini davam etdirərək yazır: “28 noyabr tarixi bizdən ötrü təkcə itirdiyimiz Həsən bəy Məlikovun matəm günü deyil, lakin bu tarix bizə sanki nəyisə xatırladaraq göstərir ki, bu hadisə bizim zehni duyğularımız, mənəvi vəzifələrimiz üçün həyəcan təbili olmalıdır”. Məqalədə cəmiyyətimiz, millətimiz üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edən bir çox məsələlərə toxunulur, milli dünyagörüşümüzə xas olan mənfi cəhətlər sadalanır və çatışmazlıqlar göstərilir: “... Başladığımız işləri başa çatdırmaq üçün hər hansı şəraitdə zəruri olan əzmkarlıq, ruh yüksəkliyi bizdə yoxdur. Biz yalnız ilk maneə ilə, istər zahiri, istərsə də daxili maneə olsun, ilk maneə ilə üzləşənə qədər işləyə bilirik. Bundan əlavə, bizim bütün əməllərimizdə şəxsi mənlik bütün milli təşəbbüsləri üstələyir...”

Elə ona görə də publisist bu tarixi faktı xatırlamaqla əsas məqsədini aşağıdakı kimi ümumiləşdirir: “Mən 28 noyabr tarixini xatırladanda bizim cəmiyyətin diqqətini yalnız buna cəlb etmək istərdim ki, bizim həyatımızın mədəni cəhətlərinin pionerinin xatirəsini əbədiləşdirməyin ən yaxşı üsulu - uğrunda mərhum Həsən bəyin bütün ömrü boyu mübarizə apardığı ideyanı inkişaf etdirib başa çatdırmağa cəhd göstərmək olardı”.

C. Hacıbəyli digər publisistik yazılarında da mətbuata, onun cəmiyyətdəki roluna dair kifayət qədər maraqlı fikir və mülahizələr irəli sürüb. Onun “Avropa məktubatı” silsilə yazılarında da bunu görmək mümkündür. Ədibin bu məqalələri 1909-1910-cu illərdə Ü. Hacıbəyovun redaktorluğu ilə Bakıda nəşr olunan “Həqiqət” qəzetinin ilk sayından başlayaraq dərc olunmuşdur.

C. Hacıbəyli yaradıcılığı ilə məşğul olan tədqiqatçıların böyük əksəriyyəti, həmçinin, onunla bağlı mötəbər mənbələr bu faktın üstündən sükutla keçir və ədibin rusdilli qəzetlərlə əlaqələrini qabartmağa səy göstərirlər. Əslində isə ilk nömrəsindən etibarən, “Həqiqət” qəzetində publisistin “Avropa məktubatı” adlı silsilə yazıları onun azərbaycandilli mətbuatla da yaradıcılıq əlaqələrinin mövcudluğunu subut edir. Mətbuatda, əsasən, “C. Dağıstani”, “D. D”, “Cey Dağıstani”, “D..”, “C. D” imzaları ilə çıxış edən publisist “Həqiqət” qəzetindəki “Avropa məktubatı” adlı məqalələrini “Dağıstani” kimi imzalamışdır. Bu yazıda mən C. Hacıbəylinin “Avropa məktubatı” silsilə məqalələrinin 3-ü haqqında söhbət açacağam. İlk məqalə mətbuatla bağlı olduğundan onun üzərində xüsusi dayanmağı məqsədəuyğun hesab edirəm. Digər yazılarda isə Avropanın gündəlik həyatında baş verən ictimai-siyasi və sosial məsələlər “Həqiqət” qəzeti oxucularının diqqətinə çatdırılır. Hər üç məqalə Vyana şəhərində qələmə alınmışdır.

Ümumiyyətlə, C. Hacıbəyli yaradıcılığına nəzər salsaq, görərik ki, Qərbə münasibət ədibin publisistik yaradıcılığında mühüm yer tutur. Bu da bilavasitə publisistin Avropada təhsil almasından irəli gəlirdi. “Həqiqət” qəzetinin 1909-cu il 25 dekabr tarixli nömrəsində dərc olunmuş “Avropa məktubatı” sərlövhəli ilk yazıda avropalılarla şərqlilərin siyasi dünyagörüşü müqayisə olunur və mövcud fərqlər ətraflı şərh edilir. C. Hacıbəyli göstərir ki, avropalılar üçün siyasət, siyasi həyat ailə - məişət məsələləri kimi önəmli xarakter daşıyır və hətta “yemək-içmək” qədər vacibdir. Müəllifin sözlərinə görə, siyasət aləmindən xəbər tutmaq, öz vətənlərilə yanaşı, həmçinin digər məmləkətlərdə də cərəyan edən hadisələrdən agah olmaq avropalılar üçün ümumi şərtlərdən biridir. Avropadakı “qəhvəxanələri”  “siyasiyyatxanələr” adlandıran C. Hacıbəyli bildirir ki, burada cəmiyyətin hər sinfindən olan zümrələrə rast gəlmək mümkündür: “Böylə güman etməyin ki, qəhvəxanəyə keyf və ya qəhvə içmək üçün gediyorlar! Xeyr! Böylə şeylər ancaq bizlərdə istemal olunur ki, çayxanalara gedən ya qumar oynayacaq və ya başqa “keyflər” ilə gününü keçirəcək”. Özündə dərin siyasi dünyagörüşü ehtiva edən bu məqalə xalqımızı qəflət yuxusundan ayılmağa, fəal və gözüaçıq olmağa, ölkədə baş verən proseslərə laqeyd yanaşmamağa, cəhalət zəncirlərini qırıb maariflənməyə, mütaliə edərək elm və bilik kəsb etməyə səsləyir. Müəllif yazır ki, bizdən fərqli olaraq, Avropada insanlar qəhvəxanalarda toplaşaraq bir-birilə ünsiyyət qurur, baş verən hadisələr barədə ətraflı müzakirələr aparır, öz ölkələrinin rifah və səadətinə can atırlar. C. Hacıbəylinin sözlərinə görə, burada balacadan-böyüyə hər kəs mütaliə həvəskarıdır: “Hətta qəhvəxanənin qapısında küçədə faytonunu saxlayan faytonçu qozlidə əgləşib qəzetə mütaliə eliyor və öylə bir diqqətlə oxuyur ki, adam faytonuna minib əl ilə tərpətməsə, xəbərdar olmuyor. Balaca-balaca uşaqlar, küçə ilə cəld getdikləri əsnada qəzetə əllərindən düşmüyor. Bir restorana gedib nahar etsəniz, görərsiniz ki, avropalı nahar üstündə dəxi qəzetə ilə üzünü örtmüşdür. Bir loxma çörək arasında genə qəzetə mütaliə eliyor. Böylə ki, deyə bilərsiniz ki, bunlar çörək əvəzinə qəzetə yegirlər”. Bu fikirlərlə mətbuatın avropalıların həyatında oynadığı müstəsna rolu açıq-aşkar vurğulayan müəllif qeyd edir ki, bizdən fərqli olaraq, Avropada qəzetlər müştəri qıtlığından əziyyət çəkmirlər. Çünki Avropada insanlar qəzet almağa can atırlar. Hətta fikrini daha aydın şəkildə ifadə etməkdən ötrü C. Hacıbəyli uğurlu bənzətmələrdən də istifadə edir: “Müştərilər qəzetə satanın başına milçək qənd üstünə yığılan kimi cəm olur”. Məqalədə ən xırda nüansları belə, nəzərdən qaçırmayan publisist gətirdiyi arqumentləri faktlarla sübuta yetirməyə çalışır və bildirir ki, insanların qəzetə olan böyük marağının nəticəsində Vyanada məşhur “Vyafri Press” qəzetəsinin bir milyondan çox müştərisi vardır. Bundan əlavə, Vyanada 20 mindən-yarım milyonadək müştərisi olan qəzetlərin də olduğunu qeyd edən ədib bildirir ki, Avropada əhalinin mütaliəsi üçün hər yerdə münasib şərait mövcuddur.                C. Hacıbəylinin fikrincə, avropalılar mətbuatı hər şeydən üstün tuturlar. “Çünki mətbuat etdigi işi top, tüfəng edə bilməz. Avropada mətbuat vasitəsilə iş görüyorlar”. Mətbuatın misilsiz qüdrətini aydın şəkildə izah edən bu şərhi Ö. F. Nemanzadənin “Mətbuatı olmayan millətin mövcudiyyəti, istiqbalı qətiyyən yoxdur” fikrinin davamı hesabı edə bilərik. C. Hacıbəyli bildirir ki, mətbuat xalqın səsidir, cəmiyyətin rəyidir, ictimai təfəkkürü formalaşdıran əsas vasitədir. Avropalılarda yekdillik, həmrəylik və ictimai qınaq güclü olduğu üçün heç bir kəs səbəbsiz hökmranlıq fikrinə düşə bilməz. Çünki ümummilli asayiş və sabitlik avropalılar üçün hər şeydən mühümdür.

Avropada mətbuat və cəmiyyət münasibətlərini xarakterizə edib, üstün cəhətləri sadaladıqdan sonra müəllif diqqəti bizdəki mövcud vəziyyətə yönəldir. Publisist bildirir ki, Avropada “oxumaq mədəniyyəti” bir tərbiyə formasıdır və insanlarda uşaq yaşlarından formalaşır. Bu səbəbdəndir ki, Avropada azyaşlı uşaq belə, ölkə gündəmində baş verən bütün yeniliklər barədə məlumatlıdır: “Avropada 12 yaşında uşaq sənə hər bir siyasi məsələlərdən bəyanat verər, öz vətənində nə qədər siyasi firqələr vardır, onların başçıları kimlərdir və axırda hansı tərəf qalib gələcəkdir - hamısını xəbər verir”. Ədib bir məqamı xüsusi vurğulayaraq bildirir ki, həmin vərdişin uşaqlara aşılanmasında məktəbdə müəllimlər deyil, məhz ailədə valideynlər mühüm rol oynayır. Lakin bu xüsusiyyətlərin bizə xas olmadığını dərin təəssüf hissilə qeyd edən C. Hacıbəyli “Biz nə üçün öylə ola bilmirik?” sualını belə cavablandırır: “Çünki öylə tərbiyə almıyoruq. Biz gözümüzü açdıqda başqa şeylər, başqa dünya görürük... Məgər bu ömürdür ki, biz aparıyoruz?  Əstəğfirüllah! Bu ömür degil, bu bir yükdür öz boynumuza qoymuşuq, bu qəflətdir!”.

C. Hacıbəylinin maarifçilik ruhu daşıyan bu yazısında Qərb və Şərq dünyagörüşündəki spesifik cəhətlər xüsusi ustalıqla izah olunur. Müəllifin məqaləni yazmaqda əsas məqsədi insanlarda siyasi mədəniyyəti formalaşdırmaqdır. Göründüyü kimi, əsərdə öz əksini tapan fikirlər bu gün də öz aktuallığını qoruyub saxlamaqdadır.

C. Hacıbəylinin “Avropa məktubatı” adlı ikinci məqaləsi “Həqiqət” qəzetinin 1909-cu il 28 dekabr tarixli 3-cü nömrəsində dərc olunmuşdur. Publisistin bu yazısında o zaman böyük texniki nailiyyət hesab olunan “Blerio” adlı aeroplanın avstriyalılar qarşısında nümayiş etdirilməsindən söhbət açılır. Müəllif qeyd edir ki, 1908-ci il oktyabr ayı vyanalılar üçün əlamətdar gün idi.  Belə ki, həmin gün məşhur fransız aviatoru Blerio öz eyniadlı aeroplanı ilə səmada hava uçuşu həyata keçirmişdir. Avstriya-Macarıstan dövləti digər Qərb ölkələrinə nisbətən, hava uçuşu sahəsində bir qədər geridə qaldığından bu əlamətdar hadisə, təbii olaraq, bütün avstriyalıların böyük marağına səbəb olmuşdu. Tissa adlı böyük düzəngah çölünə axışanların ardı-arası kəsilmirdi. Ədib qeyd edir ki, Avstriya imperatoru qoca Frans İosif də “tamaşa”nı izləməyə təşrif buyurmuşdu. Hər kəs bu anı böyük həyəcan və səbirsizliklə gözləyirdi.

Bütün bunlarla yanaşı, C. Hacıbəyli məqalədə yalnız Blerionun göstərdiyi nümayişi təsvir etməklə kifayətlənmir, eləcə də Qərb dünyagörüşünü səciyyələndirən çox ciddi və incə məqamlara toxunur. Məqalənin sonu müəllifin çox orijinal bir eyhamı ilə yekunlaşır: “İştə mədəniyyətin meyvəsi (yaxud “şeytan əməli”)”. Bu fikir Qərb və Şərq dünyagörüşü arasında mövcud fərqi tam çılpaqlığı ilə ifadə edir.

C. Hacıbəylinin “Avropa məktubatı” sərlövhəli digər məqaləsi isə  “Həqiqət” qəzetinin 1909-cu il 29 dekabr tarixli 4-cü nömrəsində nəşr olunub. Həmin yazıda sosial - demokratların nümayişi təsvir edilir. Müəllifin sözlərinə görə, aralarında  nemes, çex, rumın və digər millətlərdən olan sosial-demokratların əsas istəyi açılacaq parlamentdə bəzi iqtisadi və siyasi məsələlərin məhz onların xeyrinə həll edilməsinə nail olmaq idi. Nümayişin gedişini əyani şəkildə təsvir etməyə çalışan müəllif baş verən hadisələr, faktlar barədə kifayət qədər geniş məlumat verir.

Ümumiyyətlə, hadisəni dəqiqliklə təsvir etmək C. Hacıbəyli üslubunun əsas səciyyəvi cəhətlərindən biridir. Belə ki, publisist qələmilə mənzərənin sanki rəsmini çəkərək baş verənləri əyani şəkildə oxucunun gözləri qarşısında canlandırmağı bacarır. Bu yazıda da belə məqamlar az deyil: “Vyananın bütün ehtiyat polisəsi  burada dəxi cəm olmuş, hər bir tərəfdə polis əfradı hazır idi. Atlı polislər küçə uzunu düzülmüşlər, piyadaları demonstratları bürüyən kimi hər bir tərəflərini almışlar. Lakin buradakı polis nəfərlərinin gödək bir şaşqalarından başqa əlavə bir əsləhəsi yoxdur. Bəzilərinin tapançaları dəxi vardır. Lakin onu göstərməzlər, ciblərində saxlarlar. Bir nəfər də olsun hərbi adam yoxdur, nə soldat, nə zabit”. Və yaxud: “Bu biri tərəfdə sosial-demokratlar öz nitqlərində davam ediyorlar, axırı, yerlərindən qovzanurlar. Dəstə bağlıyıb parlamentoya tərəf gediyorlar. Bunlar küçənin bu tərəfindən, nasionalistlər o biri tərəfindən, polis nəfərləri dəxi bunların aralığında yeriməyə başlıyorlar. Hər iki düşmən öz yoluyla gedir. Bizdəki kibi söyüş, hədə yoxdur. Hərdən bir tərəfin mahnısına o biri tərəfdən “hoy hoy” qışqırtısı gəlir. Hoyluyorlar nasionalistlərdən qışqırıyorlar: “ar olsun sizə nemes fəhlələri ki, çoxlar ilə bir yerdə öz millətinizə zidd gidiyorsunuz!” Lakin böylə qışqırtılara “nemesə fəhlələri”  gülümsünürlər. Sosial-demokrat üçün nemes, çex yoxdur”.

Məzmunca fərqli olmasına baxmayaraq, bu məqalələrdə C. Hacıbəylinin təsvir ustalığını, hadisələrə yanaşma tərzini, özünəməxsus qiymətləndirmə bacarığını görməmək mümkün deyil.

Göründüyü kimi, görkəmli qələm ustası C. Hacıbəylinin yaradıcılığı məzmunca zəngin olduğu kimi, sənətkarlıq baxımından da cəlbedicidir. Lakin təəssüf olunası haldır ki,  geniş ictimaiyyət ədibin yaradıcılığı ilə kifayət qədər tanış deyil. Onun ədəbi fəaliyyətində açılmamış səhifələr, toxunulmamış məqamlar çoxdur. Güman edirəm ki, respublikamızın prezidenti İlham Əliyevin C. Hacıbəylinin 125 illiyi ilə bağlı imzaladığı sərəncam onun yaradıcı irsinin oxuculara çatdırılmasında, gördüyü işlərin mahiyyətinin açılmasında, sənətkarlıq keyfiyyətlərinin üzə çıxarılmasında mühüm rol oynayacaq.

Afaq Elçin qızı Ağayarova,

BDU Jurnalistika fakültəsinin 2-ci kurs magistrı

Aşurbanipal
15 13 fevral. 2016 (№14)
http://baki-baku.az

САЛИМ БАБУЛЛАОГЛУ - СТИХИ

Перевод с азербайджанского Ниджата Мамедова

Пока нетопыри в погонах внутрь не ворвались,
и документ размером с ладонь, якобы подтверждающий личность, не потребовали,
не вцепились в волосы и не поволокли
в энное отделение для избиения,
к больному брату, одинокой матери и к миру всему вызывая отвращение.

Пока ты не встретила покачивающегося ночного героя
и объясняющегося тебе в любви идиота очередного;
пока не объявился режиссер «Красотки» или «Золушки»,
не пригласил тебя на пробы фильма под названием «Надежда»,
соберись и уходи ты, ради Бога!

Ты, девушка с томными глазами в углу прокуренного ночного бара!
Не теряй времени даром,
этот странный коктейль, выдуманный беспечным барменом,
не сломает лед бренности, конечно,
и не устыдит глаза
уставившегося на твои ноги того краснощекого быка;
и, право, так нельзя!
Соберись и уходи ты, ради Бога!

Эй, ты!
Не последняя Мария Магдалина наша,
самого прекрасного младенца, который родится, мама!
Ради Бога, соберись и уходи!

Ты же,
с осанкою вопросительного знака,
хмельной, обкуренный и вялый,
с тупым взглядом ди-джей!
Вслушивайся в шаги невозвращения-ухода!

* * *

Желтая опавшая листва
на вспаханной черной земле
даст объявление в газету
в поисках художника,
если наши небрежные взгляды
не зацепились бы за заголовок на первой странице,
она не превратилась бы в перегной.

* * *

Назовите мне
розничную цену одной человеческой жизни,
и я назову вам оптовую стоимость целого мира,
и если вы известной вам алгеброй сопоставите результаты,
то несоответствие, что бросится в глаза,
скажет об отсутствии искомого — любви.

* * *

Простыни, развешанные на веревках,
похожи на поражение перед бренностью,
на побег — нет, не похожи, побег не от грязи — от нечистот;
младенца в чреве носит женщина,
женщины поднимают белые флаги…

Rəndə
16 13 fevral. 2016 (№14)
http://baki-baku.az

Azərbaycana turistlərin gəlməməsinin çox səbəbi var

Elchin Əlioğlu

Onların arasında əlahiddə yeri "bizimkilər"in, yəni bəzi otellərin özlərini bərbad şəkildə tanıtmaları var. Novxanıdakı "Neptun" otelinin məşhur Trivago saytındakı tanıtım fotolarına diqqətlə baxın. Üzü üzlər görmüş “şəpitlər”, televizorun qarşısında qızdırıcı, “maraqlı” ayaqyolu, inciyib burulmuş adyal, çarpayının yanındakı qızdırıcı və sairə... Bu post-apokaliptik fotoları görən hansı əcnəbi otelə ayaq basar? Ay "Neptun" rəhbərliyi - siz turist cəlb etmək istəyirsiniz, yoxsa Fallout 4 oyununun davamı üçün hazır anturaj təklif edirsiniz?

 

СССР
17 13 fevral. 2016 (№14)
http://baki-baku.az

Armudun yaxşısı - FOTO

SSRİ məkanında tanınmış aktyor Vladimir Basov.
Üç  dəfə evlənib. Və arvadları rus kinosunun ən gözəl aktrisaları olmuşlar:
Roza Makaqonova, Natalya Fateyeva, Valentina Titova.

Ordan-burdan
18 13 fevral. 2016 (№14)
http://baki-baku.az

Bakılı oğlanlar əvvəl...

 

 

İdeya müəllifi və
baş redaktor: 
Rauf Ağayev

Redaktor: İlqar Həsənov

Redaktor: Məmməd Rauf

e-mail: bakibaku.gazet@gmail.com

Толковый словарь

Чужое - не обеспеченное надежной охраной свое.

Быстрое - получившее хорошего пинка сзади медленное.

Веселое - опохмелившееся угрюмое.

Угрюмое - проснувшееся после вчерашнего веселое.

Холодное - выключенное за неуплату теплое.

Мокрое - сильно напуганное сухое.

Твердое - обласканное мягкое.

Красное - созревшее зеленое.

Черное - подпорченное красное.

Взрослое - согрешившее несовершеннолетнее.

Очаровательное - незамужнее стервозное.

Обаятельное - холостое деспотичное.

Аппетитное - зажаренное под сметанным соусом отвратительное.

Вредное - принятое в большом количестве полезное.

Крепкое - пропущенное через змеевик слабое.

Валящее - передозированное поднимающее.

Смешное - поскользнувшееся серьезное.

Храброе - не знающее об опасности трусливое.

Дорогое - разрекламированное дешевое.

Дешевое - заложенное в ломбард дорогое.

Задержанное - не имеющее документов свободное.

Свободное - слинявшее задержанное.

Тяжелое - указанное в таможенной декларации легкое.

...və indi

 

 

bagla

A

A

A

A